{"id":445,"date":"2020-05-21T16:28:20","date_gmt":"2020-05-21T14:28:20","guid":{"rendered":"http:\/\/puglisi.pro\/?page_id=445"},"modified":"2020-05-21T16:40:31","modified_gmt":"2020-05-21T14:40:31","slug":"histoire-de-la-sicile","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/histoire-de-la-sicile\/","title":{"rendered":"Histoire de la Sicile"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"644\" height=\"362\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/eQA4boA9ixw\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La\u00a0<b>Sicile<\/b>\u00a0(<i>Sicilia<\/i>\u00a0<span class=\"API\" title=\"Alphabet phon\u00e9tique international\"><a title=\"Alphabet phon\u00e9tique international\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alphabet_phon%C3%A9tique_international\"><span class=\"nowrap\">\/si\u02c8t\u0283i\u02d0lja\/<\/span><\/a><\/span>\u00a0en\u00a0<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>\u00a0et en\u00a0<a title=\"Sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilien\">sicilien<\/a>) est la plus grande\u00a0<a title=\"\u00cele\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ele\">\u00eele<\/a>\u00a0<a title=\"Mer M\u00e9diterran\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_M%C3%A9diterran%C3%A9e\">m\u00e9diterran\u00e9enne<\/a>. Depuis\u00a0<a title=\"1946 en Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1946_en_Italie\">1946<\/a>, cette \u00eele est r\u00e9unie aux\u00a0<a title=\"\u00celes \u00c9oliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89oliennes\">\u00eeles \u00e9oliennes<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00celes \u00c9gades\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89gades\">\u00c9gades<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00celes P\u00e9lages\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_P%C3%A9lages\">P\u00e9lages<\/a>,\u00a0<a title=\"\u00cele d'Ustica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ele_d%27Ustica\">Ustica<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Pantelleria (\u00eele)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pantelleria_(%C3%AEle)\">Pantelleria<\/a>\u00a0dans la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"R\u00e9gion autonome \u00e0 statut sp\u00e9cial\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9gion_autonome_%C3%A0_statut_sp%C3%A9cial\">r\u00e9gion autonome d&rsquo;Italie<\/a>\u00a0qui porte son nom et dont elle compose 98\u00a0% du territoire.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Avec une superficie de 25 708 kilom\u00e8tres carr\u00e9s, c&rsquo;est la r\u00e9gion la plus \u00e9tendue de l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>, et son territoire est constitu\u00e9 de neuf anciennes provinces \u00e0 leur tour partag\u00e9es en 390 municipalit\u00e9s. Elle est \u00e9galement la seule r\u00e9gion italienne \u00e0 compter deux des dix villes les plus peupl\u00e9es du pays\u00a0:\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>. Son chef-lieu est\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>. La langue officielle est l&rsquo;<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>, mais elle a sa propre langue parl\u00e9e et \u00e9crite, le\u00a0<a title=\"Sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilien\">sicilien<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le drapeau de la Sicile, la\u00a0<a title=\"Gorgones\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gorgones\">gorgone<\/a>\u00a0\u00e0 trois jambes (<a title=\"Trinacrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinacrie\">Trinacria<\/a>), repr\u00e9sente les trois pointes de l&rsquo;\u00eele, pointe ouest de\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>&#8211;<a title=\"Marsala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala\">Marsala<\/a>, pointe nord-est de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0et pointe sud-est de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>.<\/span><\/p>\n<div class=\"toc_niveau_3\" style=\"text-align: justify;\">\n<div id=\"toc\" class=\"toc\" role=\"navigation\" aria-labelledby=\"mw-toc-heading\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><input id=\"toctogglecheckbox\" class=\"toctogglecheckbox\" role=\"button\" type=\"checkbox\" \/><\/span><\/p>\n<div class=\"toctitle\" dir=\"ltr\" lang=\"fr\">\n<h2 id=\"mw-toc-heading\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Sommaire<\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-1\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Toponymie\"><span class=\"tocnumber\">1<\/span><span class=\"toctext\">Toponymie<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-2\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#G%C3%A9ographie\"><span class=\"tocnumber\">2<\/span><span class=\"toctext\">G\u00e9ographie<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-3\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Situation\"><span class=\"tocnumber\">2.1<\/span><span class=\"toctext\">Situation<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-4\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#G%C3%A9ographie_physique\"><span class=\"tocnumber\">2.2<\/span><span class=\"toctext\">G\u00e9ographie physique<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-5\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Protection_de_la_nature\"><span class=\"tocnumber\">2.3<\/span><span class=\"toctext\">Protection de la nature<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-6\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Fleuves_et_lacs\"><span class=\"tocnumber\">2.4<\/span><span class=\"toctext\">Fleuves et lacs<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-7\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Volcans\"><span class=\"tocnumber\">2.5<\/span><span class=\"toctext\">Volcans<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-8\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Climat\"><span class=\"tocnumber\">2.6<\/span><span class=\"toctext\">Climat<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-9\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#G%C3%A9ographie_humaine\"><span class=\"tocnumber\">2.7<\/span><span class=\"toctext\">G\u00e9ographie humaine<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-10\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Histoire\"><span class=\"tocnumber\">3<\/span><span class=\"toctext\">Histoire<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-11\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Chronologie_succincte\"><span class=\"tocnumber\">3.1<\/span><span class=\"toctext\">Chronologie succincte<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-12\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Premiers_habitants\"><span class=\"tocnumber\">3.2<\/span><span class=\"toctext\">Premiers habitants<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-13\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Antiquit%C3%A9\"><span class=\"tocnumber\">3.3<\/span><span class=\"toctext\">Antiquit\u00e9<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-14\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Colonisation_de_la_Sicile\"><span class=\"tocnumber\">3.3.1<\/span><span class=\"toctext\">Colonisation de la Sicile<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-15\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#R%C3%A9publique_et_Empire_romain\"><span class=\"tocnumber\">3.3.2<\/span><span class=\"toctext\">R\u00e9publique et Empire romain<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-16\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Moyen_%C3%82ge\"><span class=\"tocnumber\">3.4<\/span><span class=\"toctext\">Moyen \u00c2ge<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-17\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Sicile_musulmane\"><span class=\"tocnumber\">3.4.1<\/span><span class=\"toctext\">Sicile musulmane<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-25\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Sicile_normande\"><span class=\"tocnumber\">3.4.2<\/span><span class=\"toctext\">Sicile normande<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-28\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#%C3%89poque_moderne_et_contemporaine\"><span class=\"tocnumber\">3.5<\/span><span class=\"toctext\">\u00c9poque moderne et contemporaine<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-29\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#La_Sicile_au_sein_de_l'Italie\"><span class=\"tocnumber\">3.6<\/span><span class=\"toctext\">La Sicile au sein de l&rsquo;Italie<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-30\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Culture\"><span class=\"tocnumber\">4<\/span><span class=\"toctext\">Culture<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-31\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#La_Sicile_mythologique\"><span class=\"tocnumber\">4.1<\/span><span class=\"toctext\">La Sicile mythologique<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-32\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Religion\"><span class=\"tocnumber\">4.2<\/span><span class=\"toctext\">Religion<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-33\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Gastronomie\"><span class=\"tocnumber\">4.3<\/span><span class=\"toctext\">Gastronomie<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-34\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Patrimoine_architectural\"><span class=\"tocnumber\">4.4<\/span><span class=\"toctext\">Patrimoine architectural<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-35\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Patrimoines_de_l'UNESCO\"><span class=\"tocnumber\">4.4.1<\/span><span class=\"toctext\">Patrimoines de l&rsquo;UNESCO<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-36\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Hauts_lieux\"><span class=\"tocnumber\">4.4.2<\/span><span class=\"toctext\">Hauts lieux<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-37\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Filmographie_sur_la_Sicile\"><span class=\"tocnumber\">4.5<\/span><span class=\"toctext\">Filmographie sur la Sicile<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-38\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#La_Sicile_dans_la_litt%C3%A9rature\"><span class=\"tocnumber\">4.6<\/span><span class=\"toctext\">La Sicile dans la litt\u00e9rature<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-39\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#R%C3%A9cits_de_voyage\"><span class=\"tocnumber\">4.7<\/span><span class=\"toctext\">R\u00e9cits de voyage<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-40\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#XIXe_si%C3%A8cle\"><span class=\"tocnumber\">4.7.1<\/span><span class=\"toctext\">XIXe si\u00e8cle<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-41\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#XX%C3%A8me_si%C3%A8cle\"><span class=\"tocnumber\">4.7.2<\/span><span class=\"toctext\">XX\u00e8me si\u00e8cle<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-42\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#%C3%89crivains_siciliens\"><span class=\"tocnumber\">4.8<\/span><span class=\"toctext\">\u00c9crivains siciliens<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-43\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Drapeau_et_h%C3%A9raldique\"><span class=\"tocnumber\">5<\/span><span class=\"toctext\">Drapeau et h\u00e9raldique<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-44\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Hymne_officiel\"><span class=\"tocnumber\">6<\/span><span class=\"toctext\">Hymne officiel<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-45\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#%C3%89conomie\"><span class=\"tocnumber\">7<\/span><span class=\"toctext\">\u00c9conomie<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-46\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Donn%C3%A9es_g%C3%A9n%C3%A9rales\"><span class=\"tocnumber\">7.1<\/span><span class=\"toctext\">Donn\u00e9es g\u00e9n\u00e9rales<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-47\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Donn%C3%A9es_%C3%A9conomiques\"><span class=\"tocnumber\">7.1.1<\/span><span class=\"toctext\">Donn\u00e9es \u00e9conomiques<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-48\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Tourisme\"><span class=\"tocnumber\">7.2<\/span><span class=\"toctext\">Tourisme<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-49\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Agriculture\"><span class=\"tocnumber\">7.3<\/span><span class=\"toctext\">Agriculture<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-50\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#P%C3%AAche\"><span class=\"tocnumber\">7.3.1<\/span><span class=\"toctext\">P\u00eache<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-3 tocsection-51\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Vins\"><span class=\"tocnumber\">7.3.2<\/span><span class=\"toctext\">Vins<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-52\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Industrie\"><span class=\"tocnumber\">7.4<\/span><span class=\"toctext\">Industrie<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-53\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Transports\"><span class=\"tocnumber\">8<\/span><span class=\"toctext\">Transports<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-54\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Donn%C3%A9es_g%C3%A9n%C3%A9rales_2\"><span class=\"tocnumber\">8.1<\/span><span class=\"toctext\">Donn\u00e9es g\u00e9n\u00e9rales<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-55\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Autoroutes\"><span class=\"tocnumber\">8.2<\/span><span class=\"toctext\">Autoroutes<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-56\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Projet_de_pont_de_Messine\"><span class=\"tocnumber\">8.3<\/span><span class=\"toctext\">Projet de pont de Messine<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-57\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Soci%C3%A9t%C3%A9\"><span class=\"tocnumber\">9<\/span><span class=\"toctext\">Soci\u00e9t\u00e9<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-58\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Ethnies_et_minorit%C3%A9s_%C3%A9trang%C3%A8res\"><span class=\"tocnumber\">9.1<\/span><span class=\"toctext\">Ethnies et minorit\u00e9s \u00e9trang\u00e8res<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-59\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Langues_et_dialectes\"><span class=\"tocnumber\">9.2<\/span><span class=\"toctext\">Langues et dialectes<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-60\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Qualit%C3%A9_de_vie\"><span class=\"tocnumber\">9.3<\/span><span class=\"toctext\">Qualit\u00e9 de vie<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-61\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Mafia\"><span class=\"tocnumber\">9.4<\/span><span class=\"toctext\">Mafia<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-62\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Administration_et_politique\"><span class=\"tocnumber\">10<\/span><span class=\"toctext\">Administration et politique<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-63\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Organisation_politique_et_administrative\"><span class=\"tocnumber\">10.1<\/span><span class=\"toctext\">Organisation politique et administrative<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-64\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Municipalit%C3%A9s_les_plus_peupl%C3%A9es\"><span class=\"tocnumber\">10.2<\/span><span class=\"toctext\">Municipalit\u00e9s les plus peupl\u00e9es<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-65\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Anciennes_provinces_siciliennes\"><span class=\"tocnumber\">10.3<\/span><span class=\"toctext\">Anciennes provinces siciliennes<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-66\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Personnalit%C3%A9s\"><span class=\"tocnumber\">11<\/span><span class=\"toctext\">Personnalit\u00e9s<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-67\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Siciliens_dans_l'histoire\"><span class=\"tocnumber\">11.1<\/span><span class=\"toctext\">Siciliens dans l&rsquo;histoire<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-68\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Personnalit%C3%A9s_originaires_de_Sicile\"><span class=\"tocnumber\">11.2<\/span><span class=\"toctext\">Personnalit\u00e9s originaires de Sicile<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-69\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Notes_et_r%C3%A9f%C3%A9rences\"><span class=\"tocnumber\">12<\/span><span class=\"toctext\">Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-70\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Voir_aussi\"><span class=\"tocnumber\">13<\/span><span class=\"toctext\">Voir aussi<\/span><\/a><\/span>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-71\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Articles_connexes\"><span class=\"tocnumber\">13.1<\/span><span class=\"toctext\">Articles connexes<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-72\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#Liens_externes\"><span class=\"tocnumber\">13.2<\/span><span class=\"toctext\">Liens externes<\/span><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Toponymie\" class=\"mw-headline\">Toponymie<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;origine du nom de Sicile est obscur. Il d\u00e9rive du grec\u00a0<i>sik<\/i>\u00a0pour signifier \u00eele de la fertilit\u00e9. Son ancien nom,\u00a0<a title=\"Trinacrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinacrie\">Trinacria<\/a>, renvoie \u00e0 la forme de type\u00a0<a class=\"mw-disambig\" title=\"Triangle (homonymie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Triangle_(homonymie)\">triangulaire<\/a>\u00a0de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-Norwich20_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Norwich20-2\">2<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"G.C3.A9ographie\"><\/span><span id=\"G\u00e9ographie\" class=\"mw-headline\">G\u00e9ographie<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Situation\" class=\"mw-headline\">Situation<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Etna_i_Sycylia.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/cb\/Etna_i_Sycylia.jpg\/220px-Etna_i_Sycylia.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/c\/cb\/Etna_i_Sycylia.jpg 1.5x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"166\" data-file-width=\"318\" data-file-height=\"240\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Image satellite de la Sicile durant une \u00e9ruption de l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>\u00a0en 2002.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile est une \u00eele d&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>\u00a0bord\u00e9e au nord par la\u00a0<a title=\"Mer Tyrrh\u00e9nienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_Tyrrh%C3%A9nienne\">mer Tyrrh\u00e9nienne<\/a>\u00a0et situ\u00e9e \u00e0 l&rsquo;ouest-sud-ouest de la\u00a0<a title=\"Calabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calabre\">Calabre<\/a>\u00a0m\u00e9ridionale. Au nord-est de l&rsquo;\u00eele et \u00e0 une trentaine de kilom\u00e8tres de la c\u00f4te, se situent les\u00a0<a title=\"\u00celes \u00c9oliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89oliennes\">\u00eeles \u00c9oliennes<\/a>, qui constituent un archipel volcanique. Parmi elles, on remarquera l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Stromboli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stromboli\">Stromboli<\/a>, connue pour son volcan, et qui se trouve \u00e0 61 kilom\u00e8tres au nord de la localit\u00e9 de\u00a0<a title=\"Milazzo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Milazzo\">Milazzo<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile est s\u00e9par\u00e9e de la p\u00e9ninsule par le\u00a0<a title=\"D\u00e9troit de Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9troit_de_Messine\">d\u00e9troit de Messine<\/a>, large d&rsquo;un peu plus de 3\u00a0kilom\u00e8tres. Elle est aussi baign\u00e9e \u00e0 l&rsquo;est par la\u00a0<a title=\"Mer Ionienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_Ionienne\">mer Ionienne<\/a>. \u00c0 86\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr>\u00a0au sud-sud-ouest de la localit\u00e9 de Cava d&rsquo;Aliga (<a title=\"Libre consortium municipal de Raguse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Libre_consortium_municipal_de_Raguse\">Libre consortium municipal de Raguse<\/a>) se situe l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Malte (\u00eele)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Malte_(%C3%AEle)\">Malte<\/a>. Enfin, \u00e0 144\u00a0kilom\u00e8tres \u00e0 l&rsquo;ouest-sud-ouest de l&rsquo;extr\u00e9mit\u00e9 occidentale de la Sicile se trouve la\u00a0<a title=\"Tunisie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tunisie\">Tunisie<\/a>, s\u00e9par\u00e9e de la grande \u00eele italienne par le\u00a0<a title=\"Canal de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canal_de_Sicile\">canal de Sicile<\/a><sup id=\"cite_ref-ipol_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"G.C3.A9ographie_physique\"><\/span><span id=\"G\u00e9ographie_physique\" class=\"mw-headline\">G\u00e9ographie physique<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli,_sicily.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/66\/The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg\/220px-The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/66\/The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg\/330px-The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/66\/The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg\/440px-The_Sphinx_rocca_salvatesta_over_fondachelli%2C_sicily.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"258\" data-file-width=\"1216\" data-file-height=\"1428\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Rocca Novara, aussi appel\u00e9 Rocca Salvatesta,\u00a0<a title=\"Monts P\u00e9loritains\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monts_P%C3%A9loritains\">Monts P\u00e9loritains<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Stretto_di_messina_-_bottleneck,_sicilia,_from_the_peloritani.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg\/220px-Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg\/330px-Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c1\/Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg\/440px-Stretto_di_messina_-_bottleneck%2C_sicilia%2C_from_the_peloritani.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"640\" data-file-height=\"480\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"D\u00e9troit de Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9troit_de_Messine\">D\u00e9troit de Messine<\/a>, vu de mont Dinnammare, Monts P\u00e9loritains.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le relief de l&rsquo;\u00eele est majoritairement compos\u00e9 de collines (61\u00a0%), dans le centre et le sud<sup id=\"cite_ref-ipol_3-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>. Les montagnes convrent 25\u00a0% du territoire<sup id=\"cite_ref-ipol_3-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>, en particulier au nord avec les monts\u00a0<a title=\"Monts P\u00e9loritains\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Monts_P%C3%A9loritains\">P\u00e9loritains<\/a>,\u00a0<a title=\"N\u00e9brodes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9brodes\">N\u00e9brodes<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Madonies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madonies\">Madonies<\/a>, prolongements des\u00a0<a title=\"Apennins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apennins\">Apennins<\/a>. Il existe de rares plaines (14\u00a0%)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>, notamment la\u00a0<a title=\"Plaine de Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plaine_de_Catane\">plaine de Catane<\/a>\u00a0et la\u00a0<a title=\"Conca d'Oro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conca_d%27Oro\">Conca d&rsquo;Oro<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Ses 1484 kilom\u00e8tres de c\u00f4tes sont majoritairement rocheuses au nord et sableuses au sud, plus vari\u00e9es \u00e0 l&rsquo;est<sup id=\"cite_ref-ipol_3-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Localis\u00e9e \u00e0 la rencontre de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Plaque eurasienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plaque_eurasienne\">plaque eurasienne<\/a>\u00a0et de la\u00a0<a title=\"Plaque africaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Plaque_africaine\">plaque africaine<\/a>, la Sicile est c\u00e9l\u00e8bre pour ses volcans, notamment l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>, l&rsquo;un des plus actifs du monde, point culminant de l&rsquo;\u00eele \u00e0 3323 m\u00e8tres<sup id=\"cite_ref-ipol_3-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>. Mais d&rsquo;autres crat\u00e8res se rencontrent aussi au nord-est, dans les\u00a0<a title=\"\u00celes \u00c9oliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89oliennes\">\u00eeles \u00c9oliennes<\/a>\u00a0: ce sont le\u00a0<a title=\"Stromboli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stromboli\">Stromboli<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Vulcano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulcano\">Vulcano<\/a>. De ce fait, la Sicile est \u00e9galement expos\u00e9e aux tremblements de terre, comme \u00e0\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1908\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1908\">1908<\/a>\u00a0ou dans la\u00a0<a title=\"Vall\u00e9e du Belice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vall%C3%A9e_du_Belice\">vall\u00e9e du Belice<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1968\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1968\">1968<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Surnomm\u00e9e\u00a0<a title=\"Trinacrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinacrie\">Trinacrie<\/a>\u00a0dans l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Antiquit\u00e9 grecque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antiquit%C3%A9_grecque\">Antiquit\u00e9 grecque<\/a>\u00a0en raison de sa forme triangulaire, sa situation de verrou au centre de la\u00a0<a title=\"Mer M\u00e9diterran\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_M%C3%A9diterran%C3%A9e\">mer M\u00e9diterran\u00e9e<\/a>\u00a0lui a toujours conf\u00e9r\u00e9 une position strat\u00e9gique. Ceci explique la richesse culturelle de l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Protection_de_la_nature\" class=\"mw-headline\">Protection de la nature<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile poss\u00e8de 238 zones prot\u00e9g\u00e9es\u00a0<a title=\"R\u00e9seau Natura 2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9seau_Natura_2000\">Natura 2000<\/a>\u00a0couvrant 470 000 hectares<sup id=\"cite_ref-ipol_3-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Fleuves_et_lacs\" class=\"mw-headline\">Fleuves et lacs<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Papiro-Ciane.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/Papiro-Ciane.jpg\/220px-Papiro-Ciane.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/Papiro-Ciane.jpg\/330px-Papiro-Ciane.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/Papiro-Ciane.jpg\/440px-Papiro-Ciane.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"4000\" data-file-height=\"3000\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le\u00a0<a title=\"Cyperus papyrus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cyperus_papyrus\">papyrus<\/a>\u00a0du fleuve Ciane.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les fleuves siciliens sont tous de d\u00e9bit et d&rsquo;\u00e9tendue limit\u00e9s. Les cours d&rsquo;eau\u00a0<a title=\"Apennins\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Apennins\">apennins<\/a>\u00a0au nord sont appel\u00e9s\u00a0<i><a title=\"Fiumara (hydrologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fiumara_(hydrologie)\">fiumare<\/a><\/i>, et sont \u00e0 caract\u00e8re\u00a0<a title=\"Torrent (hydrologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Torrent_(hydrologie)\">torrentiel<\/a>, sauf en \u00e9t\u00e9 o\u00f9 ils sont presque perp\u00e9tuellement \u00e0 sec. Les seules rivi\u00e8res qui atteignent une taille appr\u00e9ciable sont l&rsquo;<a title=\"Imera m\u00e9ridionale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Imera_m%C3%A9ridionale\">Imera m\u00e9ridionale<\/a>, la plus longue de l&rsquo;\u00eele, et le\u00a0<a title=\"Simeto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Simeto\">Simeto<\/a>, celui-ci ayant le\u00a0<a title=\"Bassin hydrographique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bassin_hydrographique\">bassin hydrographique<\/a>\u00a0le plus \u00e9tendu. Le fleuve\u00a0<a title=\"Simeto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Simeto\">Simeto<\/a>\u00a0est aussi connu pour la d\u00e9couverte de l&rsquo;<a title=\"Ambre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ambre\">ambre<\/a>\u00a0min\u00e9ral (<i>simetina<\/i>).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Se jettent dans la\u00a0<a title=\"Mer Ionienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_Ionienne\">mer Ionienne<\/a>\u00a0le\u00a0<a title=\"Simeto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Simeto\">Simeto<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Alcantara (fleuve)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alcantara_(fleuve)\">Alcantara<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Agr\u00f2 (torrent)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agr%C3%B2_(torrent)\">Agr\u00f2<\/a>, le\u00a0<a title=\"Ciane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ciane\">Ciane<\/a>\u00a0et l&rsquo;<a title=\"Anapo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anapo\">Anapo<\/a>\u00a0; dans la\u00a0<a title=\"Mer Tyrrh\u00e9nienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_Tyrrh%C3%A9nienne\">mer Tyrrh\u00e9nienne<\/a>\u00a0l&rsquo;<a title=\"Imera septentrionale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Imera_septentrionale\">Imera septentrionale<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Torto (fleuve)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Torto_(fleuve)\">Torto<\/a>\u00a0et dans le\u00a0<a title=\"Canal de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Canal_de_Sicile\">canal de Sicile<\/a>\u00a0le\u00a0<a title=\"Platani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Platani\">Platani<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Imera m\u00e9ridionale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Imera_m%C3%A9ridionale\">Imera m\u00e9ridionale<\/a>\u00a0(ou Salso) et le\u00a0<a title=\"Belice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Belice\">Belice<\/a>. \u00c0 l&rsquo;exception du\u00a0<a title=\"Lac de Pergusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lac_de_Pergusa\">lac de Pergusa<\/a>\u00a0et du\u00a0<a title=\"Lac de Lentini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lac_de_Lentini\">lac de Lentini<\/a>\u00a0(semi-artificiel), la Sicile ne comporte pas de lacs naturels<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-4\">4<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Volcans\" class=\"mw-headline\">Volcans<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Stromboli_animiert_800x600.gif?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Stromboli_animiert_800x600.gif\/220px-Stromboli_animiert_800x600.gif\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Stromboli_animiert_800x600.gif\/330px-Stromboli_animiert_800x600.gif 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/Stromboli_animiert_800x600.gif\/440px-Stromboli_animiert_800x600.gif 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"800\" data-file-height=\"600\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c9ruption du Stromboli.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 cause de sa position, la r\u00e9gion et les \u00eeles avoisinantes sont concern\u00e9es par une intense activit\u00e9 volcanique. Les volcans les plus importants sont\u00a0:\u00a0<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>,\u00a0<a title=\"Stromboli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stromboli\">Stromboli<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Vulcano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulcano\">Vulcano<\/a>. Ils ont la singularit\u00e9 d&rsquo;appartenir \u00e0 trois typologies diff\u00e9rentes\u00a0: \u00e9ruptions de\u00a0<a title=\"Lave\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lave\">laves<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Basaltique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basaltique\">basaltiques<\/a>\u00a0entrecoup\u00e9es de p\u00e9riodes de calme, pour la premi\u00e8re typologie\u00a0; \u00e9ruptions continues et fontaines de lave, pour la seconde, dont les caract\u00e9ristiques ont \u00e9t\u00e9 prises comme un mod\u00e8le typologique par des scientifiques dans le domaine, qui ont forg\u00e9 l&rsquo;expression\u00a0<i>type strombolienne<\/i>\u00a0pour d\u00e9signer les activit\u00e9s similaires des volcans terrestres\u00a0; enfin typologie de type explosive ou\u00a0<i>plinienne<\/i>\u00a0pour la troisi\u00e8me, caract\u00e9ris\u00e9e par de longues p\u00e9riodes de calme apparent et des \u00e9ruptions violentes.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Climat\" class=\"mw-headline\">Climat<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Situ\u00e9e au sud de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"P\u00e9ninsule italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9ninsule_italienne\">p\u00e9ninsule italienne<\/a>, l&rsquo;\u00eele b\u00e9n\u00e9ficie d&rsquo;un\u00a0<a title=\"Climat m\u00e9diterran\u00e9en\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Climat_m%C3%A9diterran%C3%A9en\">climat m\u00e9diterran\u00e9en<\/a>, aux hivers doux et humides et aux \u00e9t\u00e9s chauds et tr\u00e8s secs. Au printemps les paysages sont verts et fleuris tandis qu&rsquo;en \u00e9t\u00e9 le manque d&rsquo;eau les rend jaunes et sans fleurs. L&rsquo;aridit\u00e9 est marqu\u00e9e dans le sud, directement atteint par le\u00a0<a title=\"Sirocco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sirocco\">sirocco<\/a>. La Sicile souffre d&rsquo;ailleurs d&rsquo;un d\u00e9ficit chronique en eau certaines ann\u00e9es en \u00e9t\u00e9, occasionnant r\u00e9guli\u00e8rement des p\u00e9nuries et des coupures sur l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile poss\u00e8de une grande diversit\u00e9 climatique du fait de son relief. Sur la c\u00f4te en \u00e9t\u00e9, \u00e0 Palerme par exemple, le mercure ne descend jamais en dessous des\u00a0<span title=\"68 \u00b0F ou 293,2 K\">20\u00a0<\/span><abbr class=\"abbr\" title=\"degr\u00e9 Celsius\">\u00b0C<\/abbr>\u00a0la nuit et peut grimper \u00e0 35\u00a0\u00b0C en journ\u00e9e. En hiver, au sommet de l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>, il peut faire -3\u00a0\u00b0C, o\u00f9 les pr\u00e9cipitations au sommet sont sous forme de neige, mais sur la c\u00f4te (toujours \u00e0 Palerme pour exemple), il peut y faire au m\u00eame moment\u00a0<span title=\"59 \u00b0F ou 288,2 K\">15\u00a0<\/span><abbr class=\"abbr\" title=\"degr\u00e9 Celsius\">\u00b0C<\/abbr>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La vari\u00e9t\u00e9 des paysages de la Sicile ne permet pas d\u2019attribuer un climat homog\u00e8ne \u00e0 l\u2019ensemble de l\u2019\u00eele. De mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale, le climat sicilien est doux l&rsquo;hiver, et chaud l&rsquo;\u00e9t\u00e9. Cela permet \u00e0 une v\u00e9g\u00e9tation typiquement m\u00e9diterran\u00e9enne et tropicale de se d\u00e9velopper. C&rsquo;est un climat m\u00e9diterran\u00e9en avec des tonalit\u00e9s africaines. Ainsi, le\u00a0<a title=\"Sirocco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sirocco\">Sirocco<\/a>, de l&rsquo;<a title=\"Arabe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabe\">arabe<\/a>\u00a0\u00ab\u00a0<i>Sahroq<\/i>\u00a0\u00bb (\u00ab\u00a0provenant du d\u00e9sert\u00a0\u00bb), est un vent tropical terriblement chaud (plus de\u00a0<span title=\"104\u00b0F ou 313,2 K\">40<\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"degr\u00e9 Celsius\">\u00b0C<\/abbr>) et sec, venant du Sud ou du Sud-Est, qui s&rsquo;abat en \u00e9t\u00e9 sur la Sicile. Ce vent, naissant dans le d\u00e9sert africain, br\u00fble la Sicile et apporte m\u00eame parfois du sable du\u00a0<a title=\"D\u00e9sert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9sert\">d\u00e9sert<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Sahara\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sahara\">Sahara<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>\u00a0est la ville la plus chaude de la Sicile \u2014 les \u00e9t\u00e9s torrides d\u00e9passent les\u00a0<span title=\"113\u00b0F ou 318,2 K\">45<\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"degr\u00e9 Celsius\">\u00b0C<\/abbr>\u00a0\u2014 mais avec des hivers plus frais que sur la partie occidentale de l&rsquo;\u00eele.\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Enna<\/a>, ville situ\u00e9e au centre de la Sicile, poss\u00e8de des \u00e9t\u00e9s chauds comme sur la c\u00f4te mais des hivers frais, \u00e0 cause de l&rsquo;altitude de la localit\u00e9. Il a \u00e9t\u00e9 mesur\u00e9 une temp\u00e9rature exceptionnelle de\u00a0<span title=\"119,3\u00b0F ou 321,7 K\">48,5<\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"degr\u00e9 Celsius\">\u00b0C<\/abbr>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Catenanuova\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catenanuova\">Catenanuova<\/a>\u00a0le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1999-08-10\" data-sort-value=\"1999-08-10\"><a title=\"10 ao\u00fbt\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/10_ao%C3%BBt\">10<\/a>\u00a0<a title=\"Ao\u00fbt 1999\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ao%C3%BBt_1999\">ao\u00fbt<\/a>\u00a0<a title=\"1999\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1999\">1999<\/a><\/time><sup id=\"cite_ref-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-5\">5<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Palerme-Boccadifalco (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">22,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>16<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">27,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">27,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>23<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Pr\u00e9cipitations (<a title=\"Millim\u00e8tre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Millim%C3%A8tre\">mm<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">71<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">65<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">59<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">44<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">25<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">41<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">98<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">94<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">80<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>610<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Catane (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">6,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">22,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>15,5<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">25,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">33,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">27,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>22,1<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Messine (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>14,4<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">22,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">25,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">29,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">29,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">27,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>21,8<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Trapani (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>13,6<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">27,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>22,4<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Syracuse (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>13,6<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>22,8<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique d&rsquo;Enna (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">5,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>12,7<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>22,4<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-5\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Raguse (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>12,9<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">30,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>22,2<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<table class=\"wikitable sortable centre jquery-tablesorter\">\n<caption><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Relev\u00e9 m\u00e9t\u00e9orologique de Caltanisseta (p\u00e9riode\u00a0: 1981-2010)<\/span><\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mois<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"janvier\">jan.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"f\u00e9vrier\">f\u00e9v.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mars<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">avril<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">mai<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">juin<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"juillet\">jui.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ao\u00fbt<\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"septembre\">sep.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"octobre\">oct.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"novembre\">nov.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr title=\"d\u00e9cembre\">d\u00e9c.<\/abbr><\/span><\/th>\n<th class=\"unsortable\" scope=\"col\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">ann\u00e9e<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature minimale moyenne (<a title=\"Degr\u00e9 Celsius\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Degr%C3%A9_Celsius\">\u00b0C<\/a>)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">8,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">12,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">11,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>13,7<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temp\u00e9rature maximale moyenne (\u00b0C)<\/span><\/th>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">23,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">31,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,4<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">19,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>23,6<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot><\/tfoot>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Source\u00a0: Servizio Meteorologico<sup id=\"cite_ref-meteoam.it_6-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-meteoam.it-6\">6<\/a><\/sup><\/span><\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"G.C3.A9ographie_humaine\"><\/span><span id=\"G\u00e9ographie_humaine\" class=\"mw-headline\">G\u00e9ographie humaine<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Peupl\u00e9e de plus de 5 millions d&rsquo;habitants, la Sicile reste, malgr\u00e9 des vagues successives d&rsquo;\u00e9migration, une r\u00e9gion dens\u00e9ment peupl\u00e9e. Sa densit\u00e9 est de 197 habitants\/km<sup>2<\/sup>, contre 68,7 pour la Sardaigne et 32 pour la Corse.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La population se concentre dans les grandes villes, essentiellement sur les c\u00f4tes nord et est\u00a0:\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0(1 million d&rsquo;habitants),\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>\u00a0(500\u00a0000\u00a0habitants),\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0(300\u00a0000\u00a0habitants), ainsi que dans de multiples bourgs et petites villes \u00e0 l&rsquo;habitat group\u00e9. En 2013, les provinces de\u00a0<a title=\"Libre consortium municipal de Caltanissetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Libre_consortium_municipal_de_Caltanissetta\">Catanissetta<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Libre consortium municipal d'Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Libre_consortium_municipal_d%27Enna\">d&rsquo;Enna<\/a>\u00a0ne repr\u00e9sentait que 5,4\u00a0% \u00e0 et 3,4\u00a0% de la population sicilienne. Palerme, Messine et Catane emploient 58,8% de la population active de l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Terre d&rsquo;\u00e9migration massive vers l&rsquo;<a title=\"Europe du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe_du_Nord\">Europe du Nord<\/a>\u00a0et vers l&rsquo;<a title=\"Am\u00e9rique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Am%C3%A9rique\">Am\u00e9rique<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0jusque dans les\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1980\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1980\">ann\u00e9es 1980<\/a>, la Sicile accueille d\u00e9sormais des populations immigr\u00e9es, m\u00eame si celles-ci ne constituent que 3\u00a0% du total des habitants de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-7\">7<\/a><\/sup>. La Sicile est \u00e9galement devenue une zone de transit pour l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Immigration clandestine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Immigration_clandestine\">immigration clandestine<\/a>\u00a0de l&rsquo;<a title=\"Afrique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique\">Afrique<\/a>\u00a0vers l&rsquo;Europe du Nord \u00e0 partir de\u00a0<a title=\"Lampedusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lampedusa\">Lampedusa<\/a>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Histoire\" class=\"mw-headline\">Histoire<\/span><\/span><\/h2>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Histoire de la Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_Sicile\">Histoire de la Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Chronologie_succincte\" class=\"mw-headline\">Chronologie succincte<\/span><\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">v. 20 000 av. J.-C.\u00a0: installation des premiers hommes venus de la p\u00e9ninsule italienne<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-8\">8<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-9\">9<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr class=\"abbr\" title=\"3\u1d49 mill\u00e9naire avant J\u00e9sus-Christ\"><span class=\"romain\">III<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0mill\u00e9naire\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr>\u00a0: arriv\u00e9e des\u00a0<a title=\"Sicanes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicanes\">Sicanes<\/a>\u00a0au nord de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-:0_10-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-:0-10\">10<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">fin du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"3\u1d49 mill\u00e9naire avant J\u00e9sus-Christ\"><span class=\"romain\">III<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0mill\u00e9naire\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr>\u00a0: arriv\u00e9e des gens de\u00a0<a title=\"Dolmen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dolmen\">dolmens<\/a>\u00a0de la p\u00e9ninsule ib\u00e9rique<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-11\">11<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">v.\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-1270\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-1270\">1270\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0: arriv\u00e9e des\u00a0<a title=\"Sicules (Sicile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicules_(Sicile)\">Sicules<\/a>\u00a0au sud de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-:0_10-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-:0-10\">10<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><abbr class=\"abbr\" title=\"8\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">viii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr>\u00a0: comptoirs\u00a0<a title=\"Ph\u00e9nicie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ph%C3%A9nicie\">ph\u00e9niciens<\/a>\u00a0au nord-ouest (<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>)\u00a0; colonisation\u00a0<a title=\"Gr\u00e8ce antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gr%C3%A8ce_antique\">grecque<\/a>\u00a0\u00e0 l&rsquo;est (<a title=\"Naxos (Sicile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naxos_(Sicile)\">Naxos<\/a>,\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Zanclus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zanclus\">Zanclus<\/a>,\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"VIIe si\u00e8cle av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/VIIe_si%C3%A8cle_av._J.-C.\"><abbr class=\"abbr\" title=\"7\u1d49 si\u00e8cle avant J\u00e9sus-Christ\"><span class=\"romain\">vii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"VIe si\u00e8cle av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/VIe_si%C3%A8cle_av._J.-C.\"><abbr class=\"abbr\" title=\"6\u1d49 si\u00e8cle avant J\u00e9sus-Christ\"><span class=\"romain\">vi<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr><\/a>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr>\u00a0: \u00e9poque des tyrans<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Vers\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-550\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-550\">-550\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0: d\u00e9faite des Grecs face au g\u00e9n\u00e9ral\u00a0<a title=\"Carthage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carthage\">carthaginois<\/a>\u00a0<a title=\"Malchus de Carthage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Malchus_de_Carthage\">Malco<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-480\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-480\">480\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0: d\u00e9faite\u00a0<a title=\"Carthage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carthage\">carthaginoise<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Him\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Him%C3%A8re\">Him\u00e8re<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-241\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-241\">241\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>\u00a0: Carthage c\u00e8de la Sicile \u00e0\u00a0<a title=\"Empire romain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_romain\">Rome<\/a>\u00a0apr\u00e8s la\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re guerre punique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_guerre_punique\">premi\u00e8re guerre punique<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"468\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/468\">468<\/a>&#8211;<a title=\"476\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/476\">476<\/a>\u00a0: domination des\u00a0<a title=\"Vandales\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vandales\">Vandales<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"491\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/491\">491<\/a>\u00a0: domination des\u00a0<a title=\"Ostrogoths\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ostrogoths\">Ostrogoths<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"535\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/535\">535<\/a>\u00a0: conqu\u00eate\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">byzantine<\/a>,\u00a0<a title=\"Prise de Palerme (535)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prise_de_Palerme_(535)\">prise de Palerme<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"827\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/827\">827<\/a>\u2013<a title=\"878\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/878\">878<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Conqu\u00eate musulmane de la Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conqu%C3%AAte_musulmane_de_la_Sicile\">conqu\u00eate musulmane<\/a>\u00a0par les\u00a0<a title=\"Sunnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sunnisme\">sunnites<\/a>\u00a0<a title=\"Aghlabides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aghlabides\">Aghlabides<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1060\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1060\">1060<\/a>\u00a0: conqu\u00eate\u00a0<a title=\"Normands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Normands\">normande<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1091\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1091\">1091<\/a>\u00a0: fin de la domination\u00a0<a title=\"Islam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Islam\">musulmane<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1130\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1130\">1130<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1194\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1194\">1194<\/a>\u00a0: royaume\u00a0<a title=\"F\u00e9odalit\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A9odalit%C3%A9\">f\u00e9odal<\/a>\u00a0et normand de Sicile<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1194\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1194\">1194<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1266\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1266\">1266<\/a>\u00a0: p\u00e9riode imp\u00e9riale\u00a0: r\u00e8gne des empereurs\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Henri VI du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_VI_du_Saint-Empire\">Henri VI<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_II_du_Saint-Empire\">Fr\u00e9d\u00e9ric II<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1266\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1266\">1266<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1282\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1282\">1282<\/a>\u00a0: p\u00e9riode\u00a0<a title=\"Maison cap\u00e9tienne d'Anjou-Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_cap%C3%A9tienne_d%27Anjou-Sicile\">angevine<\/a>\u00a0(domination\u00a0<a title=\"Royaume de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_France\">fran\u00e7aise<\/a>)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1282\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1282\">1282<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"V\u00eapres siciliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%AApres_siciliennes\">V\u00eapres siciliennes<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1282\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1282\">1282<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1415\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1415\">1415<\/a>\u00a0: p\u00e9riode\u00a0<a title=\"Couronne d'Aragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Couronne_d%27Aragon\">aragonaise<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1415\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1415\">1415<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1713\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1713\">1713<\/a>\u00a0: domination\u00a0<a title=\"Royaume de Castille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_Castille\">espagnole<\/a>\u00a0sur la Sicile<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1713\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1713\">1713<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1735\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1735\">1735<\/a>\u00a0: p\u00e9riode d&rsquo;instabilit\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Maison de Savoie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Savoie\">maison de Savoie<\/a>, empereur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1735\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1735\">1735<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1860\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1860\">1860<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Maison de Bourbon (Espagne)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Bourbon_(Espagne)\">maison des Bourbons d&rsquo;Espagne<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1861\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1861\">1861<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Royaume d'Italie (1861-1946)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_d%27Italie_(1861-1946)\">royaume d&rsquo;Italie<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1946\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1946\">1946<\/a>\u00a0: statut d&rsquo;autonomie r\u00e9gionale<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1981\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1981\">1981<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1983\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1983\">1983<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Deuxi\u00e8me guerre de la mafia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Deuxi%C3%A8me_guerre_de_la_mafia\">deuxi\u00e8me guerre de la mafia<\/a>\u00a0: assassinat du pr\u00e9fet de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, le g\u00e9n\u00e9ral\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Carlo Alberto Dalla Chiesa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carlo_Alberto_Dalla_Chiesa\">Carlo Alberto Dalla Chiesa<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"1992\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1992\">1992<\/a>\u00a0: assassinat par la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">mafia<\/a>\u00a0des juges\u00a0<a title=\"Giovanni Falcone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Falcone\">Giovanni Falcone<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paolo Borsellino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Borsellino\">Paolo Borsellino<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Premiers_habitants\" class=\"mw-headline\">Premiers habitants<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png\/220px-Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png\/330px-Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/45\/Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png\/440px-Tribes_of_Sicily_by_11th_century_BC.png 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"146\" data-file-width=\"659\" data-file-height=\"438\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Localisation des diff\u00e9rentes tribus en Sicile avant la colonisation grecque.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En Sicile, l&rsquo;<a title=\"Culture Yamna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Culture_Yamna\">ascendance pastorale des steppes<\/a>\u00a0arrive vers 2 200 avant J.C., en partie en provenance d&rsquo;Ib\u00e9rie<sup id=\"cite_ref-Fernandes202002_12-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Fernandes202002-12\">12<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 partir du\u00a0<a title=\"IIe mill\u00e9naire av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/IIe_mill%C3%A9naire_av._J.-C.\"><abbr class=\"abbr\" title=\"Deuxi\u00e8me\">II<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0mill\u00e9naire av. J.-C.<\/a>, l&rsquo;\u00eele est occup\u00e9e par trois peuples\u00a0: les\u00a0<a title=\"Sicanes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicanes\">Sicanes<\/a>, les\u00a0<a title=\"Sicules (Sicile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicules_(Sicile)\">Sicules<\/a>\u00a0et les\u00a0<a title=\"\u00c9lymes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lymes\">\u00c9lymes<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les Sicanes, sans doute d&rsquo;origine\u00a0<a title=\"Ib\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ib%C3%A8res\">ib\u00e9rique<\/a>, \u00e9taient implant\u00e9s dans l&rsquo;ouest de l&rsquo;\u00eele. Les Sicules, originaires de la p\u00e9ninsule et arriv\u00e9s post\u00e9rieurement, s&rsquo;\u00e9tablirent dans le centre et l&rsquo;est. Ils donn\u00e8rent leur nom \u00e0 la Sicile qui s&rsquo;appelait auparavant\u00a0<i>Trinakie<\/i>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 c\u00f4t\u00e9 des Sicules \u00e0 l&rsquo;est et des Sicanes \u00e0 l&rsquo;ouest, la tradition litt\u00e9raire indique que la r\u00e9gion nord-ouest de l&rsquo;\u00eele \u00e9tait habit\u00e9e par les\u00a0<a title=\"\u00c9lymes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89lymes\">\u00c9lymes<\/a>. L&rsquo;image de ces derniers est plut\u00f4t floue et il est difficile d&rsquo;en d\u00e9terminer l&rsquo;origine (attribu\u00e9e tant\u00f4t \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Anatolie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anatolie\">Anatolie<\/a>, tant\u00f4t \u00e0 l&rsquo;Italie p\u00e9ninsulaire). Elle est g\u00e9n\u00e9ralement bas\u00e9e sur la langue et de r\u00e9centes consid\u00e9rations indiqueraient une filiation italique.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les \u00e9tudes g\u00e9n\u00e9tiques montrent que l&rsquo;ascendance li\u00e9e aux fermiers venus d&rsquo;Iran arrive dans l&rsquo;\u00eele au milieu du deuxi\u00e8me mill\u00e9naire avant J.C.. Elle est contemporaine de sa propagation pr\u00e9c\u00e9demment document\u00e9e en\u00a0<a title=\"Mer \u00c9g\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_%C3%89g%C3%A9e\">mer \u00c9g\u00e9e<\/a>. Ces \u00e9tudes montrent \u00e9galement un remplacement de population \u00e0 grande \u00e9chelle apr\u00e8s l&rsquo;<a title=\"\u00c2ge du bronze\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%82ge_du_bronze\">\u00e2ge du bronze<\/a><sup id=\"cite_ref-Fernandes202002_12-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Fernandes202002-12\">12<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Antiquit.C3.A9\"><\/span><span id=\"Antiquit\u00e9\" class=\"mw-headline\">Antiquit\u00e9<\/span><\/span><\/h3>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Colonisation_de_la_Sicile\" class=\"mw-headline\">Colonisation de la Sicile<\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 partir du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"8\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">viii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr>, les\u00a0<a title=\"Ph\u00e9nicie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ph%C3%A9nicie\">Ph\u00e9niciens<\/a>\u00a0fondent des comptoirs commerciaux en Sicile. Ceux-ci, souvent \u00e9tablis sur des promontoires ou des \u00eeles voisines de la c\u00f4te, sont concentr\u00e9s \u00e0 la pointe nord-occidentale comme\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>,\u00a0<a title=\"Solonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Solonte\">Solonte<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Moty\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moty%C3%A9\">Moty\u00e9<\/a><sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-13\">13<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Les_fondations_(premi%C3%A8re_et_secondaire)_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/09\/Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg\/220px-Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/09\/Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg\/330px-Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/09\/Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg\/440px-Les_fondations_%28premi%C3%A8re_et_secondaire%29_grecques_des_cit%C3%A9s_de_Sicile_%26_dates_de_fondations.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"160\" data-file-width=\"1374\" data-file-height=\"998\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les fondations (premi\u00e8res et secondaires) grecques des cit\u00e9s de Sicile &amp; dates de fondations.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La\u00a0<a title=\"Colonisation grecque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colonisation_grecque\">Colonisation grecque<\/a>\u00a0est due \u00e0 quatre causes principales.<\/span><\/p>\n<dl>\n<dd><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u2013 St\u00e9nochoria, un manque de terre qui a pouss\u00e9 les Grecs \u00e0 chercher des terres plus fertiles\u00a0: en particulier en Sicile.<\/span><\/dd>\n<dd><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u2013 Ph\u00e9nom\u00e8ne \u00e9pisodique, situation conjoncturelle\u00a0: s\u00e9cheresse entra\u00eenant la mort des arbres.<\/span><\/dd>\n<dd><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u2013 Ph\u00e9nom\u00e8ne commercial\u00a0: besoins de chercher des mati\u00e8res premi\u00e8res (m\u00e9taux\u00a0: cuivre, fer) insuffisants en Gr\u00e8ce. On se dirige vers des zones d\u2019approvisionnement\u00a0: \u00c9trurie (Italie autour de Rome),\u00a0<a title=\"Andalousie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andalousie\">Andalousie<\/a>\u00a0(Espagne).<\/span><\/dd>\n<dd><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u2013 Conflits politiques qui d\u00e9chirent les m\u00e9tropoles, t\u00e9moignage de l\u2019\u00e9mergence de la communaut\u00e9 politique, de l\u2019aristocratie.<\/span><\/dd>\n<\/dl>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les \u00e9crits de\u00a0<a title=\"Thucydide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thucydide\">Thucydide<\/a>\u00a0permettent de d\u00e9duire les dates de fondations des cit\u00e9s\u00a0:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-734\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-734\">-734<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Naxos (Sicile)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naxos_(Sicile)\">Naxos<\/a>, par les Chalcidiens<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-733\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-733\">-733<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>, par les Corinthiens<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-728\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-728\">-728<\/a>\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Leontinoi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leontinoi\">L\u00e9ontine<\/a>, par Naxos (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-728\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-728\">-728<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>, par Naxos (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-728\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-728\">-728<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-727\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-727\">-727<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Megara Hyblaea\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Megara_Hyblaea\">Megara Hybla\u00efa<\/a>, par les M\u00e9gariens<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-688\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-688\">-688<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Gela\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gela\">Gela<\/a>, par les Rhodiens<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-662\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-662\">-662<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Akrai\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Akrai\">Akrai<\/a>, par Syracuse (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-628\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-628\">-628<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-627\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-627\">-627<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"S\u00e9linonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9linonte\">S\u00e9linonte<\/a>, par M\u00e9gara Hybl\u00e6a (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-597\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-597\">-597<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Camarina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camarina\">Kamarina<\/a>, par Syracuse (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"-580\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-580\">-580<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>, par G\u00e9la (colonisation secondaire)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cette chronologie est estim\u00e9e par les historiens comme relativement fiable. Mais si on la recroise avec l\u2019arch\u00e9ologie, on remarque une marge d\u2019erreur d\u2019environ 20 ans. Pour Naxos, la datation arch\u00e9ologique nous donne une date de fondation aux environs de\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 750 av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_750_av._J.-C.\">750<\/a>. Et les plus vieilles traces grecques retrouv\u00e9es vers\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 750 av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_750_av._J.-C.\">756<\/a>. Aucune information n\u2019est donn\u00e9e pour\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Zancle<\/a><sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-14\">14<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile fut ensuite gouvern\u00e9e par des princes appel\u00e9s \u00ab\u00a0tyrans\u00a0\u00bb dont les\u00a0<a title=\"Denys l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denys_l%27Ancien\">Denys\u00a0<i>l&rsquo;Ancien<\/i><\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Denys le Jeune\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denys_le_Jeune\">Denys\u00a0<i>le Jeune<\/i><\/a>\u00a0(qui accueillit le philosophe\u00a0<a title=\"Platon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Platon\">Platon<\/a>).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile fut un enjeu dans la\u00a0<a title=\"Guerre du P\u00e9loponn\u00e8se\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_du_P%C3%A9loponn%C3%A8se\">guerre du P\u00e9loponn\u00e8se<\/a>\u00a0opposant\u00a0<a title=\"Ath\u00e8nes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ath%C3%A8nes\">Ath\u00e8nes<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Sparte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sparte\">Sparte<\/a>\u00a0: en\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-415\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-415\">-415<\/a>, sous l&rsquo;influence d&rsquo;<a title=\"Alcibiade\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alcibiade\">Alcibiade<\/a>, Ath\u00e8nes se lan\u00e7a dans l&rsquo;exp\u00e9dition de Sicile, profitant des dissensions qui opposaient les cit\u00e9s de l&rsquo;\u00eele\u00a0: Ath\u00e8nes r\u00e9pondait \u00e0 l&rsquo;appel de\u00a0<a title=\"S\u00e9geste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9geste\">S\u00e9geste<\/a>, attaqu\u00e9e par\u00a0<a title=\"S\u00e9linonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9linonte\">S\u00e9linonte<\/a>\u00a0en\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-416\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-416\">-416<\/a>.\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>,\u00a0<a title=\"Colonisation grecque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Colonisation_grecque\">colonie<\/a>\u00a0corinthienne, \u00e9tait alli\u00e9e de S\u00e9linonte. S\u00e9geste fit appel \u00e0\u00a0<a title=\"Ath\u00e8nes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ath%C3%A8nes\">Ath\u00e8nes<\/a>, offrant m\u00eame de payer les frais d&rsquo;exp\u00e9dition. \u00c0 ce moment de la guerre, la perte de l&rsquo;<a title=\"Eub\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eub%C3%A9e\">Eub\u00e9e<\/a>, et la d\u00e9fection de nombreux alli\u00e9s d&rsquo;Ath\u00e8nes avaient rendu ses approvisionnements en bl\u00e9 pr\u00e9caires. La perspective de couper ceux des alli\u00e9s siciliens de Sparte, tout en conqu\u00e9rant de nouvelles sources de ravitaillement fut certainement un \u00e9l\u00e9ment d\u00e9terminant.<\/span><\/p>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Segeste_Temple.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9f\/Segeste_Temple.jpg\/220px-Segeste_Temple.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9f\/Segeste_Temple.jpg\/330px-Segeste_Temple.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/9f\/Segeste_Temple.jpg\/440px-Segeste_Temple.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"1024\" data-file-height=\"768\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Temple de\u00a0<a title=\"S\u00e9geste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9geste\">S\u00e9geste<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;exp\u00e9dition prit la mer sous le commandement de\u00a0<a title=\"Nicias\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicias\">Nicias<\/a>, d&rsquo;Alcibiade et de\u00a0<a title=\"Lamachos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lamachos\">Lamachos<\/a>\u00a0en juin\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-415\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-415\">-415<\/a>. En Sicile, Lamachos fut tu\u00e9 et Nicias resta seul \u00e0 la t\u00eate de l&rsquo;exp\u00e9dition. L&rsquo;arriv\u00e9e \u00e0 Syracuse de\u00a0<a title=\"Gylippos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gylippos\">Gylippos<\/a>, g\u00e9n\u00e9ral spartiate, fit perdre aux Ath\u00e9niens la bataille des retranchements autour de la ville (octobre\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-414\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-414\">-414<\/a>). La flotte ath\u00e9nienne fut emprisonn\u00e9e dans la rade. Les Ath\u00e9niens envoy\u00e8rent une force de secours command\u00e9e par\u00a0<a title=\"D\u00e9mosth\u00e8ne (g\u00e9n\u00e9ral)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mosth%C3%A8ne_(g%C3%A9n%C3%A9ral)\">D\u00e9mosth\u00e8ne<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"new\" title=\"Eurym\u00e9don (militaire) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Eurym%C3%A9don_(militaire)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Eurym\u00e9don<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Eurimedonte (militare)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Eurimedonte_(militare)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Eurym\u00e9don (militaire) \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>. En ao\u00fbt\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-413\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-413\">-413<\/a>, la flotte fut d\u00e9faite \u00e0 la bataille\u00a0<a title=\"\u00c9pipoles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89pipoles\">des \u00c9pipoles<\/a>, puis l&rsquo;arm\u00e9e fut vaincue sur terre. Ath\u00e8nes perdit plus de deux cents navires dans cette exp\u00e9dition, et cinquante mille hommes (dont sept mille prisonniers des\u00a0<a title=\"Latomies\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latomies\">Latomies<\/a>, carri\u00e8re de Syracuse).<\/span><\/p>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Histoire de la Sicile grecque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_Sicile_grecque\">Histoire de la Sicile grecque<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile fut un enjeu strat\u00e9gique et \u00e9conomique important lors des deux premi\u00e8res\u00a0<a title=\"Guerres puniques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerres_puniques\">guerres puniques<\/a>\u00a0entre Carthage et l&#8217;empire romain. Elle tomba aux mains des\u00a0<a title=\"Rome antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rome_antique\">Romains<\/a>\u00a0apr\u00e8s la victoire du consul C. Lutatius Catulus en\u00a0<a title=\"241 av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/241_av._J.-C.\">-241<\/a>\u00a0aux\u00a0<a title=\"\u00celes \u00c9gades\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89gades\">\u00eeles Egates<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Bataille des \u00eeles \u00c9gates\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bataille_des_%C3%AEles_%C3%89gates\">cette bataille<\/a>\u00a0marqua la fin de la\u00a0<a title=\"Premi\u00e8re guerre punique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Premi%C3%A8re_guerre_punique\">premi\u00e8re guerre punique<\/a>\u00a0qui opposa Rome \u00e0\u00a0<a title=\"Carthage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carthage\">Carthage<\/a>\u00a0sur le th\u00e9\u00e2tre sicilien. Apr\u00e8s cette d\u00e9faite, Carthage abandonna la Sicile, qui devint une\u00a0<a title=\"Sicile (province romaine)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile_(province_romaine)\">province romaine<\/a>\u00a0et assura d\u00e9sormais une partie importante du ravitaillement de Rome en c\u00e9r\u00e9ales.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le roi de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0<a title=\"Hi\u00e9ron II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hi%C3%A9ron_II\">Hi\u00e9ron II<\/a>\u00a0fut un fid\u00e8le alli\u00e9 des Romains pendant la\u00a0<a title=\"Deuxi\u00e8me guerre punique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Deuxi%C3%A8me_guerre_punique\">deuxi\u00e8me guerre punique<\/a>, mais son petit-fils\u00a0<a title=\"Hi\u00e9ronyme de Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hi%C3%A9ronyme_de_Syracuse\">Hi\u00e9ronyme<\/a>, choisit en\u00a0<a title=\"215 av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/215_av._J.-C.\">-215<\/a>\u00a0le camp carthaginois. Apr\u00e8s une s\u00e9rie de victoires d&rsquo;<a title=\"Hannibal Barca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hannibal_Barca\">Hannibal<\/a>, la prise de Syracuse en\u00a0<a title=\"212 av. J.-C.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/212_av._J.-C.\">-212<\/a>\u00a0annonce le redressement romain et pr\u00e9figure la d\u00e9faite carthaginoise. \u00c0 la veille de l&rsquo;Empire, la Sicile fut la base de la r\u00e9sistance des derniers Pomp\u00e9iens men\u00e9s par\u00a0<a title=\"Sextus Pomp\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sextus_Pomp%C3%A9e\">Sextus Pomp\u00e9e<\/a>, fils de\u00a0<a title=\"Pomp\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pomp%C3%A9e\">Pomp\u00e9e<\/a>.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"R.C3.A9publique_et_Empire_romain\"><\/span><span id=\"R\u00e9publique_et_Empire_romain\" class=\"mw-headline\">R\u00e9publique et Empire romain<\/span><\/span><\/h4>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Sicile (province romaine)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile_(province_romaine)\">Sicile (province romaine)<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Au d\u00e9but de la R\u00e9publique, la Sicile compte entre 600\u00a0000 et 1\u00a0000\u00a0000 d&rsquo;habitants, dont une dizaine de citoyens romains seulement. Elle constitue aussi un enjeu \u00e9conomique important. Riche en terres agricoles, la Sicile est pour Rome une importante source de c\u00e9r\u00e9ales devenant selon l&rsquo;expression de\u00a0<a title=\"Caton l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caton_l%27Ancien\">Caton l&rsquo;Ancien<\/a>,\u00a0<q class=\"citation\">le grenier \u00e0 bl\u00e9 du peuple romain<\/q><sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-15\">15<\/a><\/sup>. Les c\u00e9r\u00e9ales sont cultiv\u00e9es dans des\u00a0<a title=\"Latifundium (Antiquit\u00e9)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latifundium_(Antiquit%C3%A9)\">Latifundia<\/a>\u00a0exploit\u00e9s par une masse d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Esclavage en Rome antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Esclavage_en_Rome_antique\">esclaves<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 l&rsquo;av\u00e8nement de l&rsquo;<a title=\"Empire romain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_romain\">Empire romain<\/a>\u00a0(<time class=\"nowrap\" datetime=\"U-0026\" data-sort-value=\"U-0026\">27\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"27 avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/time>), la Sicile devient une\u00a0<a title=\"Province romaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_romaine\">province s\u00e9natoriale<\/a>. Elle fait peu parler d&rsquo;elle au cours des trois si\u00e8cles suivants. Elle b\u00e9n\u00e9ficie en 212 de l&rsquo;<a title=\"\u00c9dit de Caracalla\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89dit_de_Caracalla\">\u00e9dit de Caracalla<\/a>\u00a0qui accorde la citoyennet\u00e9 romaine \u00e0 tous les hommes libres. Elle est rapidement christianis\u00e9e sans \u00eatre v\u00e9ritablement touch\u00e9e par les\u00a0<a title=\"H\u00e9r\u00e9sie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9r%C3%A9sie\">h\u00e9r\u00e9sies<\/a>\u00a0des\u00a0<a title=\"IVe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/IVe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"4\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">iv<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ve si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ve_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"5\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">v<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a><sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-16\">16<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s la chute de l&rsquo;<a title=\"Empire romain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_romain\">Empire romain<\/a>, la Sicile fut envahie par les\u00a0<a title=\"Royaume vandale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_vandale\">Vandales<\/a>\u00a0en 440\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"apr\u00e8s J\u00e9sus-Christ\">apr. J.-C.<\/abbr><\/span>, suivi de la reconqu\u00eate\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">byzantine<\/a>\u00a0en 533\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"apr\u00e8s J\u00e9sus-Christ\">apr. J.-C.<\/abbr><\/span>, jusqu&rsquo;\u00e0 la conqu\u00eate\u00a0<a title=\"Islam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Islam\">musulmane<\/a>\u00a0de 827 \u00e0 902.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Moyen_.C3.82ge\"><\/span><span id=\"Moyen_\u00c2ge\" class=\"mw-headline\">Moyen \u00c2ge<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chapelle_Palatine.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/83\/Chapelle_Palatine.jpg\/220px-Chapelle_Palatine.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/83\/Chapelle_Palatine.jpg\/330px-Chapelle_Palatine.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/83\/Chapelle_Palatine.jpg\/440px-Chapelle_Palatine.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"293\" data-file-width=\"768\" data-file-height=\"1024\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Int\u00e9rieur de la chapelle palatine de Palerme. Le d\u00e9cor de mosa\u00efques et de stucs t\u00e9moigne du m\u00e9lange des influences normande, byzantine et\u00a0<a title=\"Architecture islamique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Architecture_islamique\">musulmane<\/a>\u00a0dans la Sicile normande.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Sicile_musulmane\" class=\"mw-headline\">Sicile musulmane<\/span><\/span><\/h4>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a title=\"Conqu\u00eate musulmane de la Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conqu%C3%AAte_musulmane_de_la_Sicile\">Conqu\u00eate musulmane de la Sicile<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"\u00c9mirat de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mirat_de_Sicile\">\u00c9mirat de Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Les_premi.C3.A8res_incursions_musulmanes_en_Sicile\"><\/span><span id=\"Les_premi\u00e8res_incursions_musulmanes_en_Sicile\" class=\"mw-headline\">Les premi\u00e8res incursions musulmanes en Sicile<\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"535\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/535\">535<\/a>, le g\u00e9n\u00e9ral\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">byzantin<\/a>\u00a0<a title=\"B\u00e9lisaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%A9lisaire\">B\u00e9lisaire<\/a>, apr\u00e8s avoir d\u00e9truit le\u00a0<a title=\"Royaume vandale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_vandale\">royaume vandale<\/a>\u00a0\u00e9tabli en Afrique du nord, d\u00e9barqua en Sicile,\u00a0<a title=\"Prise de Palerme (535)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prise_de_Palerme_(535)\">prit Palerme<\/a>\u00a0puis conquit le reste de l&rsquo;\u00eele, alors d\u00e9pendance du\u00a0<a title=\"Royaume ostrogoth\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_ostrogoth\">royaume ostrogoth<\/a>\u00a0d&rsquo;Italie. La Sicile devint \u00e0 cette date une province de l&rsquo;<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Empire byzantin<\/a>. Cependant, la puissance de celui-ci allant d\u00e9clinant, la Sicile fut envahie par les forces du\u00a0<a title=\"Calife\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calife\">calife<\/a>\u00a0<a title=\"Othm\u00e2n ibn Aff\u00e2n\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Othm%C3%A2n_ibn_Aff%C3%A2n\">Othm\u00e2n ibn Aff\u00e2n<\/a>\u00a0en l&rsquo;an\u00a0<a title=\"652\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/652\">652<\/a>. Cette premi\u00e8re incursion fut de courte dur\u00e9e et les musulmans quitt\u00e8rent l&rsquo;\u00eele peu de temps apr\u00e8s.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 la fin du\u00a0<a title=\"VIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/VIIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"7\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">vii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, lors de la\u00a0<a title=\"Conqu\u00eate musulmane du Maghreb\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conqu%C3%AAte_musulmane_du_Maghreb\">conqu\u00eate du Maghreb<\/a>, les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>\u00a0prirent le port de\u00a0<a title=\"Carthage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carthage\">Carthage<\/a>, ce qui leur permit de construire des chantiers navals ainsi qu&rsquo;une base permanente \u00e0 partir de laquelle ils pouvaient d\u00e9sormais plus ais\u00e9ment attaquer la Sicile.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Autour de l&rsquo;an\u00a0<a title=\"700\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/700\">700<\/a>, l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Pantelleria (\u00eele)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pantelleria_(%C3%AEle)\">Pantelleria<\/a>\u00a0fut prise par les\u00a0<a title=\"Arabe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabe\">Arabes<\/a>\u00a0et seules des discordes internes les emp\u00each\u00e8rent d&rsquo;envahir la Sicile. Des accords commerciaux furent contract\u00e9s avec les\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Byzantins<\/a>, ces derniers esp\u00e9rant ainsi que leurs ennemis renonceraient \u00e0 conqu\u00e9rir l&rsquo;\u00eele. Ils furent donc autoris\u00e9s \u00e0 \u00e9changer librement des biens dans les ports de Sicile. Malgr\u00e9 ces accords, les flottes musulmanes proc\u00e9d\u00e8rent \u00e0 des attaques r\u00e9p\u00e9t\u00e9es en\u00a0<a title=\"703\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/703\">703<\/a>,\u00a0<a title=\"728\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/728\">728<\/a>,\u00a0<a title=\"729\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/729\">729<\/a>,\u00a0<a title=\"730\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/730\">730<\/a>,\u00a0<a title=\"731\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/731\">731<\/a>,\u00a0<a title=\"733\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/733\">733<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"734\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/734\">734<\/a>\u00a0(ces deux derni\u00e8res incursions se heurt\u00e8rent \u00e0 une importante r\u00e9sistance des\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Byzantins<\/a>).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La premi\u00e8re v\u00e9ritable exp\u00e9dition de conqu\u00eate musulmane se d\u00e9roula en\u00a0<a title=\"740\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/740\">740<\/a>. En effet, cette ann\u00e9e-l\u00e0, le prince Habib, qui avait particip\u00e9 \u00e0 l&rsquo;attaque de\u00a0<a title=\"728\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/728\">728<\/a>, parvint \u00e0 s&#8217;emparer de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. Pr\u00eats \u00e0 conqu\u00e9rir toute l&rsquo;\u00eele, les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>\u00a0furent contraints de rentrer en Afrique du nord en raison d&rsquo;une r\u00e9volte\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">berb\u00e8re<\/a>. En\u00a0<a title=\"752\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/752\">752<\/a>, une nouvelle attaque contre\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0eut lieu, non pas pour conqu\u00e9rir la cit\u00e9, mais pour la mettre \u00e0 sac.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_r.C3.A9volte_d.27Euphemius_et_la_conqu.C3.AAte_de_la_Sicile_par_les_Aghlabides_de_Kairouan\"><\/span><span id=\"La_r\u00e9volte_d'Euphemius_et_la_conqu\u00eate_de_la_Sicile_par_les_Aghlabides_de_Kairouan\" class=\"mw-headline\">La r\u00e9volte d&rsquo;Euphemius et la conqu\u00eate de la Sicile par les Aghlabides de Kairouan<\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"826\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/826\">826<\/a>\u00a0Euphemius, amiral de la flotte byzantine en Sicile, contraignit une nonne \u00e0 l&rsquo;\u00e9pouser. L&#8217;empereur\u00a0<a title=\"Michel II (empereur byzantin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_II_(empereur_byzantin)\">Michel II<\/a>\u00a0eut connaissance de ce scandale et ordonna \u00e0 son g\u00e9n\u00e9ral sur l&rsquo;\u00eele, Constantin, de mettre fin \u00e0 ce mariage et de ch\u00e2tier Euphemius en lui faisant trancher le nez. Mais celui-ci se dressa contre Constantin, le tua et occupa\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. D\u00e9fait \u00e0 son tour par les troupes imp\u00e9riales peu apr\u00e8s, il fuit en Afrique du nord. Il offrit la Sicile \u00e0 Ziadet-All\u00e2h\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>, \u00e9mir\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Aghlabide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aghlabide\">aghlabide<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Kairouan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kairouan\">Kairouan<\/a>\u00a0qui r\u00e9gnait sur tout l&rsquo;<a title=\"Ifriqiya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ifriqiya\">Ifriqiya<\/a>, en \u00e9change de la vie sauve et d&rsquo;un poste de g\u00e9n\u00e9ral. L&rsquo;\u00e9mir accepta de s&#8217;emparer de l&rsquo;\u00eele et de la donner \u00e0 Euphemius contre un tribut annuel.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Ziadet-All\u00e2h\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0confia la mission de conqu\u00e9rir la Sicile \u00e0 un\u00a0<a title=\"Cadi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cadi\">cadi<\/a>\u00a0\u00e2g\u00e9 de 68 ans,\u00a0<a title=\"Assad ibn al-Furat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assad_ibn_al-Furat\">Asad ibn al-Fur\u00e2t ibn Sin\u00e2n<\/a>. L&rsquo;arm\u00e9e musulmane \u00e9tait compos\u00e9e d&rsquo;<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>, de\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">Berb\u00e8res<\/a>, d&rsquo;Andalous, de Cr\u00e9tois et de\u00a0<a title=\"Perses\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perses\">Perses<\/a>. Elle \u00e9tait constitu\u00e9e par 10 000 fantassins, 700 cavaliers, 100 navires, ainsi que par la flotte et les cavaliers d&rsquo;Euphemius. Une premi\u00e8re bataille contre les troupes loyales byzantines eut lieu le 15 juillet\u00a0<a title=\"827\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/827\">827<\/a>\u00a0\u00e0 Capo Granitola, sur le territoire de\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara del Vallo<\/a>, qui se solda par une victoire d&rsquo;<a title=\"Assad ibn al-Furat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assad_ibn_al-Furat\">Asad ibn al-Fur\u00e2t ibn Sin\u00e2n<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Par la suite, ce dernier conquit tout le sud de la Sicile et arriva devant\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. La cit\u00e9 fut assi\u00e9g\u00e9e pendant une ann\u00e9e. Malgr\u00e9 une mutinerie au sein de ses troupes,\u00a0<a title=\"Assad ibn al-Furat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assad_ibn_al-Furat\">Asad<\/a>\u00a0r\u00e9ussit \u00e0 d\u00e9faire une grande arm\u00e9e byzantine venue de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, soutenue par une flotte v\u00e9nitienne dirig\u00e9e par le doge\u00a0<a title=\"Giustiniano Participazio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giustiniano_Participazio\">Giustiniano Participazio<\/a>. La peste se d\u00e9clara alors dans les rangs musulmans et emporta\u00a0<a title=\"Assad ibn al-Furat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assad_ibn_al-Furat\">Asad ibn al-Fur\u00e2t ibn Sin\u00e2n<\/a>\u00a0lui-m\u00eame. Les musulmans lev\u00e8rent alors le si\u00e8ge de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0et se repli\u00e8rent vers le ch\u00e2teau de\u00a0<a title=\"Mineo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mineo\">Mineo<\/a>. Par la suite, ils reprirent les hostilit\u00e9s, mais \u00e9chou\u00e8rent dans leur tentative de prendre\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Castrogiovanni<\/a>\u00a0(aujourd&rsquo;hui\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Enna<\/a>), offensive au cours de laquelle Euphemius mourut. Ils retourn\u00e8rent alors \u00e0\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"830\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/830\">830<\/a>, ils re\u00e7urent en renforts des troupes\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">berb\u00e8res<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Al-Andalus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Al-Andalus\">andalouses<\/a>, soit au total 30 000 hommes. Les musulmans ib\u00e9riques vainquirent les\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Byzantins<\/a>\u00a0command\u00e9s par Th\u00e9odotus en juillet ou ao\u00fbt de cette ann\u00e9e. Mais ils furent frapp\u00e9s par la peste, comme l&rsquo;arm\u00e9e d&rsquo;<a title=\"Assad ibn al-Furat\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assad_ibn_al-Furat\">Asad ibn al-Fur\u00e2t<\/a>\u00a0deux ans plus t\u00f4t. Ils se repli\u00e8rent vers\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara del Vallo<\/a>, puis retourn\u00e8rent en Afrique. Les\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">Berb\u00e8res<\/a>\u00a0eurent plus de fortune. Envoy\u00e9s pour attaquer\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, ils r\u00e9ussirent \u00e0 prendre la cit\u00e9 apr\u00e8s un long si\u00e8ge, en septembre\u00a0<a title=\"831\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/831\">831<\/a>. Elle prit le nom de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">al-Madinah Balharm<\/a>\u00a0et devint la capitale de la Sicile musulmane.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La conqu\u00eate du reste de l&rsquo;\u00eele fut tr\u00e8s difficile. Les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>\u00a0rencontr\u00e8rent de fortes r\u00e9sistances et il fallut encore 70 ans pour s&rsquo;en emparer en totalit\u00e9.\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0tomba en\u00a0<a title=\"843\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/843\">843<\/a>.\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>, r\u00e9sidence des\u00a0<a title=\"Strat\u00e8ge\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Strat%C3%A8ge\">strat\u00e8ges<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Sicile (th\u00e8me)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile_(th%C3%A8me)\">th\u00e8me de Sicile<\/a>, r\u00e9sista \u00e0 un long si\u00e8ge et fut prise en\u00a0<a title=\"878\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/878\">878<\/a>. La derni\u00e8re place forte byzantine conquise,\u00a0<a title=\"Taormine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taormine\">Taormine<\/a>, tomba le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Premier\">1<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0ao\u00fbt\u00a0<a title=\"902\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/902\">902<\/a>. La\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">puissance byzantine<\/a>\u00a0ne garda en Sicile qu&rsquo;une ultime place forte,\u00a0<a title=\"Rometta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rometta\">Rometta<\/a>, qui ne fut prise que bien plus tard, par les Kalbites en\u00a0<a title=\"965\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/965\">965<\/a>, apr\u00e8s un si\u00e8ge commenc\u00e9 en\u00a0<a title=\"963\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/963\">963<\/a>. Pass\u00e9e au cours du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"9\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">ix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle sous domination\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">arabo<\/a>&#8211;<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">berb\u00e8re<\/a><sup id=\"cite_ref-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-17\">17<\/a><\/sup>, la Sicile est, au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"IXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/IXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"9\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">ix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, sous contr\u00f4le des\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">Fatimides<\/a>, conqu\u00e9rants de l&rsquo;<a title=\"Afrique du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique_du_Nord\">Afrique du Nord<\/a>\u00a0appuy\u00e9s par des\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">Berb\u00e8res<\/a>. Durant cette p\u00e9riode l&rsquo;islamisation, l&rsquo;arabisation et la berb\u00e9risation seront d&rsquo;autant plus radicales qu&rsquo;une importante vague migratoire\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">berb\u00e8re<\/a>\u00a0suivra les famines qui ravag\u00e8rent l&rsquo;<a title=\"Afrique du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique_du_Nord\">Afrique du Nord<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"1004\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1004\">1004<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"1040\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1040\">1040<\/a>. Durant cette p\u00e9riode de domination musulmane de pr\u00e8s de 250 ans (<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0fut une ville musulmane de\u00a0<a title=\"831\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/831\">831<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"1071\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1071\">1071<\/a>), les\u00a0<a title=\"Chr\u00e9tien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chr%C3%A9tien\">chr\u00e9tiens<\/a>\u00a0occup\u00e9s se virent imposer le statut de \u00ab\u00a0<i><a title=\"Dhimmi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dhimmi\">dhimmi<\/a><\/i>\u00a0\u00bb tel que d\u00e9fini par la jurisprudence islamique<sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-18\">18<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-19\">19<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s l&rsquo;\u00e9chec de la tentative de reconqu\u00eate\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">byzantine<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"965\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/965\">965<\/a>, un processus d&rsquo;arabisation totale du territoire sicilien est mis en place, favoris\u00e9 par une importante immigration arabe et berb\u00e8re en provenance d&rsquo;<a title=\"Afrique du Nord\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Afrique_du_Nord\">Afrique du Nord<\/a>\u00a0et appuy\u00e9 sur une politique de d\u00e9veloppement \u00e9conomique et d&rsquo;am\u00e9lioration de la gestion fiscale. La Sicile se conforme alors au mod\u00e8le \u00e9conomique des principaut\u00e9s d&rsquo;Orient\u00a0: production agricole destin\u00e9e au march\u00e9 et au palais, en particulier le coton, la soie, et les produits de luxe.\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara<\/a>, \u00e0 l&rsquo;extr\u00e9mit\u00e9 sud-ouest de l&rsquo;\u00eele, est alors le port central des \u00e9changes en\u00a0<a title=\"Mer M\u00e9diterran\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mer_M%C3%A9diterran%C3%A9e\">M\u00e9diterran\u00e9e<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Quelques communaut\u00e9s chr\u00e9tiennes grecques parviennent \u00e0 subsister, \u00e0\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, \u00e0\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>\u00a0et dans le\u00a0<a title=\"Val Demone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Val_Demone\">val Demone<\/a>, au nord-est de l&rsquo;\u00eele. Au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"11\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xi<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, la Sicile entre dans une p\u00e9riode de crise politique grave. Vers\u00a0<a title=\"1030\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1030\">1030<\/a>, la l\u00e9gitimit\u00e9 de l&rsquo;imamat\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">fatimide<\/a>\u00a0est en effet remise en question et les gouverneurs kalbides sont chass\u00e9s de l&rsquo;\u00eele. Les querelles dynastiques entre \u00e9mirats rivaux conduisent \u00e0 une fragmentation du pouvoir et \u00e0 un affaiblissement politique dont profitent les Byzantins. En\u00a0<a title=\"1037\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1037\">1037<\/a>, avec l&rsquo;aide d&rsquo;une faction musulmane, les Grecs lancent une nouvelle tentative de reconqu\u00eate. L&rsquo;exp\u00e9dition, conduite par le g\u00e9n\u00e9ral grec\u00a0<a title=\"Georges Maniak\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Maniak%C3%A8s\">Georges Maniak\u00e8s<\/a>, qui comptait d\u00e9j\u00e0 trois cents mercenaires normands pr\u00eat\u00e9s par le prince lombard\u00a0<a title=\"Liste des princes de Salerne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_princes_de_Salerne\">Guaimar IV<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Salerne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salerne\">Salerne<\/a>\u00a0\u00e9choue cependant en\u00a0<a title=\"1042\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1042\">1042<\/a>.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_Sicile_province_de_l.27.C3.A9mirat_Aghlabide_de_Kairouan\"><\/span><span id=\"La_Sicile_province_de_l'\u00e9mirat_Aghlabide_de_Kairouan\" class=\"mw-headline\">La Sicile province de l&rsquo;\u00e9mirat Aghlabide de Kairouan<\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les territoires musulmans de Sicile constitu\u00e8rent une province de l&rsquo;\u00e9mirat des\u00a0<a title=\"Aghlabides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aghlabides\">Aghlabides<\/a>. Ceux-ci r\u00e9gnaient d\u00e9j\u00e0, depuis leur capitale\u00a0<a title=\"Kairouan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kairouan\">Kairouan<\/a>, sur de vastes territoires en Afrique du nord, l&rsquo;<a title=\"Ifriqiya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ifriqiya\">Ifriqiya<\/a>.\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Sunnites\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sunnites\">Sunnites<\/a>, ils reconnaissaient l&rsquo;autorit\u00e9 du\u00a0<a title=\"Abbassides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abbassides\">calife abbasside<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Bagdad\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bagdad\">Bagdad<\/a>, dont ils \u00e9taient les vassaux.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile \u00e9tait administr\u00e9e par un gouverneur, ou\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Wali (gouverneur)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Wali_(gouverneur)\">w\u00e2li<\/a><\/i>, qui r\u00e9sidait \u00e0\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Balharm<\/a>\u00a0(<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>) depuis la conqu\u00eate de cette ville en\u00a0<a title=\"831\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/831\">831<\/a>. Les gouverneurs, dont la forteresse sera sous le comte normand\u00a0<a title=\"Roger II de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_II_de_Sicile\">Roger II de Sicile<\/a>\u00a0restructur\u00e9e et agrandie pour former le\u00a0<a title=\"Palais des Normands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palais_des_Normands\">Palais des Normands<\/a>, dirigeaient l&rsquo;administration, l&rsquo;arm\u00e9e et la justice. Ils nommaient les gouverneurs des principales villes, les juges (<a title=\"Cadi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cadi\">cadi<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Cadi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cadi\">q\u0101di<\/a><\/i>) les plus importants et les arbitres (<i>hakam<\/i>) comp\u00e9tents pour r\u00e9soudre les petits litiges priv\u00e9s.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s l&rsquo;invasion musulmane, les populations vivant en Sicile \u00e9taient constitu\u00e9es principalement de natifs\u00a0<a title=\"Siciliens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siciliens\">siciliens<\/a>,\u00a0<a title=\"Grecs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grecs\">Grecs<\/a>, de\u00a0<a class=\"new\" title=\"Juifs sicilien (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Juifs_sicilien&amp;action=edit&amp;redlink=1\">juifs sicilien<\/a>, et un peu de\u00a0<a title=\"Perses\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Perses\">perses<\/a>, et de rares\u00a0<a title=\"Turcs (peuple)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Turcs_(peuple)\">Turcs<\/a>\u00a0provenant d&rsquo;<a title=\"Asie centrale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Asie_centrale\">Asie centrale<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les musulmans ne cherch\u00e8rent pas \u00e0 islamiser directement la Sicile, m\u00eame si indirectement ils utilis\u00e8rent toutes les opportunit\u00e9s pour le faire. La partie occidentale de l&rsquo;\u00eele se convertit \u00e0 environ 50\u00a0%\u00a0<q class=\"citation\">mais une fois que l&rsquo;\u00eele n&rsquo;est plus sous domination musulmane, redeviennent chr\u00e9tiens<\/q>, tandis que la partie orientale resta en grande partie chr\u00e9tienne. Il existait \u00e9galement \u00e0 cette \u00e9poque un nombre significatif de\u00a0<a title=\"Juifs\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juifs\">Juifs<\/a>\u00a0en Sicile. Les chr\u00e9tiens se virent appliquer le statut juridique de la\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Dhimma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dhimma\">dhimma<\/a><\/i>, qui les autorisait \u00e0 pratiquer leur culte de mani\u00e8re priv\u00e9e et dans les \u00e9glises d\u00e9j\u00e0 existantes<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-20\">20<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_Sicile_province_du_califat_fatimide_de_Mahdia\" class=\"mw-headline\">La Sicile province du califat fatimide de Mahdia<\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"909\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/909\">909<\/a>,\u00a0<a title=\"Ubayd Allah al-Mahdi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ubayd_Allah_al-Mahdi\">\u2018Ubayd All\u00e2h al-Mahd\u00ee<\/a>, imam\u00a0<a title=\"Chiisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chiisme\">chiite<\/a>\u00a0des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Isma\u00e9liens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Isma%C3%A9liens\">isma\u00e9liens<\/a>\u00a0venu de\u00a0<a title=\"Syrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syrie\">Syrie<\/a>\u00a0et pr\u00e9tendant descendre de\u00a0<a title=\"Mahomet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mahomet\">Mahomet<\/a>\u00a0par sa fille\u00a0<a title=\"Fatima Zahra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatima_Zahra\">F\u00e2tima az-Zahr\u00e2\u2019<\/a>\u00a0et son gendre\u00a0<a title=\"Ali ibn Abi Talib\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ali_ibn_Abi_Talib\">`Al\u00ee ibn Ab\u00ee T\u00e2lib<\/a>, renversa les\u00a0<a title=\"Aghlabides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aghlabides\">Aghlabides<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Kairouan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kairouan\">Kairouan<\/a>, et fonda la dynastie des\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">Fatimides<\/a>.\u00a0<a title=\"Chiisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chiisme\">Chiite<\/a>, il contestait la l\u00e9gitimit\u00e9 du\u00a0<a title=\"Abbassides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abbassides\">calife abbasside<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Bagdad\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bagdad\">Bagdad<\/a>,\u00a0<a title=\"Sunnisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sunnisme\">sunnite<\/a>\u00a0et rejetait son autorit\u00e9\u00a0: il se proclama lui-m\u00eame\u00a0<a title=\"Calife\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calife\">calife<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"909\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/909\">909<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Mahdia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mahdia\">Mahdia<\/a>, o\u00f9 il \u00e9tablit officiellement sa capitale en\u00a0<a title=\"921\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/921\">921<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile devint alors une province de ce califat, un\u00a0<i>wali<\/i>\u00a0pro-<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">Fatimides<\/a>\u00a0\u00e9tant nomm\u00e9 \u00e0\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, `Al\u00ee ibn Ahmad ibn Ab\u00ee al-Faw\u00e2ris (qui avait d\u00e9j\u00e0 \u00e9t\u00e9 gouverneur de la Sicile quelques ann\u00e9es auparavant sous les\u00a0<a title=\"Aghlabides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aghlabides\">Aghlabides<\/a>).<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"L.27.C3.A9mirat_de_Sicile\"><\/span><span id=\"L'\u00e9mirat_de_Sicile\" class=\"mw-headline\">L&rsquo;\u00e9mirat de Sicile<\/span><\/span><\/h5>\n<h6 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"L.27.C3.A9mirat_kalbite_de_Sicile\"><\/span><span id=\"L'\u00e9mirat_kalbite_de_Sicile\" class=\"mw-headline\">L&rsquo;\u00e9mirat kalbite de Sicile<\/span><\/span><\/h6>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Kalbites\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Kalbites\">Kalbites<\/a>. Les trois\u00a0<i>valli<\/i>\u00a0siciliens.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"947\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/947\">947<\/a>, le calife\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fatimide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimide\">fatimide<\/a>\u00a0<a title=\"Al-Mansur (Fatimide)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Al-Mansur_(Fatimide)\">Ism\u00e2\u2018\u00eel al-Mans\u00fbr Bill\u00e2h<\/a>\u00a0avait nomm\u00e9 Hasan ibn `Al\u00ee al-Kalb\u00ee gouverneur de Sicile. En\u00a0<a title=\"948\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/948\">948<\/a>, il lui fut conc\u00e9d\u00e9 le titre d&rsquo;<a title=\"\u00c9mir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mir\">\u00e9mir<\/a>\u00a0(<i><a title=\"\u00c9mir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mir\">am\u012br<\/a><\/i>). Celui-ci \u00e9tablit alors sur la Sicile sa propre dynastie, les Kalbites (originaires du\u00a0<a title=\"Y\u00e9men\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%A9men\">Y\u00e9men<\/a>), vassale des\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">Fatimides<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile \u00e9tait partag\u00e9e \u00e0 cette \u00e9poque en trois\u00a0<i>valli<\/i>, c&rsquo;est-\u00e0-dire des divisions administratives \u00e0 la t\u00eate desquelles se trouvait un gouverneur nomm\u00e9 par l&rsquo;<a title=\"\u00c9mir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mir\">\u00e9mir<\/a>\u00a0(le mot\u00a0<i>valli<\/i>\u00a0est d\u00e9riv\u00e9 de l&rsquo;arabe\u00a0<i>w\u00e2li<\/i>, et non du latin\u00a0<i>vallis<\/i>\u00a0(vall\u00e9e)). Le\u00a0<i>vallo<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara<\/a>\u00a0comprenait toute la partie occidentale de l&rsquo;\u00eele, avec les provinces de\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>,\u00a0<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0(ville de r\u00e9sidence de l&rsquo;\u00e9mir). Les limites orientales avec les deux autres\u00a0<i>valli<\/i>\u00a0\u00e9tait constitu\u00e9es par les fleuves Imera Septentrional (ou Sup\u00e9rieur), et Imera M\u00e9ridional (ou Inf\u00e9rieur, ou encore le fleuve Salso), le long d&rsquo;une ligne imaginaire form\u00e9e par les villes de\u00a0<a title=\"Termini Imerese\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Termini_Imerese\">Termini<\/a>,\u00a0<a title=\"Polizzi Generosa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Polizzi_Generosa\">Polizzi Generosa<\/a>\u00a0et Alicata. Le\u00a0<i>vallo<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara<\/a>\u00a0faisait environ 11 000\u00a0<abbr>km<sup>2<\/sup><\/abbr>\u00a0et \u00e9tait le plus grand des trois. Le\u00a0<a title=\"Val di Noto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Val_di_Noto\"><i>vallo<\/i>\u00a0de Noto<\/a>\u00a0comprenait la partie sud-est de l&rsquo;\u00eele, avec les cit\u00e9s de\u00a0<a title=\"Noto (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noto_(Italie)\">Noto<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. Le\u00a0<i>vallo<\/i>\u00a0Demone recouvrait la partie nord-est de l&rsquo;\u00eele, autour de la province de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>. Cette organisation de la Sicile en trois\u00a0<i>valli<\/i>\u00a0subsista bien apr\u00e8s les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>, jusqu&rsquo;en\u00a0<a title=\"1818\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1818\">1818<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Au commencement du gouvernement des Kalbites, la Sicile, surtout dans sa partie occidentale, connut une grande prosp\u00e9rit\u00e9. Les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>\u00a0avaient r\u00e9alis\u00e9 des r\u00e9formes agraires, d\u00e9mantel\u00e9 les grandes propri\u00e9t\u00e9s terriennes (les\u00a0<i><a title=\"Latifundium (agriculture)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Latifundium_(agriculture)\">latifundia<\/a><\/i>) et encourag\u00e9 la cr\u00e9ation de petites fermes. Ils avaient \u00e9galement am\u00e9lior\u00e9 les syst\u00e8mes d&rsquo;<a title=\"Irrigation\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Irrigation\">irrigation<\/a>\u00a0et construit de nouveaux\u00a0<a title=\"Aqueduc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aqueduc\">aqueducs<\/a>. Ils avaient introduit sur l&rsquo;\u00eele l&rsquo;orange, le citron, la pistache et la canne \u00e0 sucre. L&rsquo;\u00eele \u00e9tait devenue autosuffisante d&rsquo;un point de vue alimentaire et exportait m\u00eame des denr\u00e9es vers l&rsquo;Afrique du nord. La Sicile \u00e9tait \u00e9galement une grande r\u00e9gion productrice de textiles. Elle \u00e9tait un carrefour et entretenait des relations commerciales avec l&rsquo;Orient, l&rsquo;Afrique et les\u00a0<a title=\"R\u00e9publique maritime\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9publique_maritime\">r\u00e9publiques maritimes<\/a>\u00a0de la p\u00e9ninsule italienne (<a title=\"Duch\u00e9 d'Amalfi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Duch%C3%A9_d%27Amalfi\">Amalfi<\/a>,\u00a0<a title=\"Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naples\">Naples<\/a>,\u00a0<a title=\"Ga\u00e8te\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ga%C3%A8te\">Ga\u00e8te<\/a>,\u00a0<a title=\"R\u00e9publique de Venise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9publique_de_Venise\">Venise<\/a>).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, la capitale de l&rsquo;\u00e9mirat, aurait compt\u00e9 sous les Kalbites 350 000 habitants, ce qui en aurait fait une des villes les plus importantes d&rsquo;<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>, la deuxi\u00e8me derri\u00e8re\u00a0<a title=\"Cordoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cordoue\">Cordoue<\/a>, la capitale du\u00a0<a title=\"Califat de Cordoue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Califat_de_Cordoue\">califat ib\u00e9rique<\/a>, qui en aurait compt\u00e9 450 000. En\u00a0<a title=\"970\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/970\">970<\/a>, le marchand, voyageur et g\u00e9ographe originaire de\u00a0<a title=\"Bagdad\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bagdad\">Bagdad<\/a>\u00a0<a title=\"Ibn Hawqal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ibn_Hawqal\">Ibn Hawqal<\/a>\u00a0visita\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0qu&rsquo;il d\u00e9crivit comme la\u00a0<i>cit\u00e9 des 300 mosqu\u00e9es<\/i>. Il ne s&rsquo;agit bien s\u00fbr que d&rsquo;une expression imag\u00e9e indiquant le grand nombre; et il est probable qu&rsquo;\u00e0 cette \u00e9poque-l\u00e0, aucune ville europ\u00e9enne, musulmane ou chr\u00e9tienne, n&rsquo;atteint les 100 000 habitants \u2013 les \u00e9conomies locales \u00e9tant totalement incapables de subvenir aux besoins journaliers de populations aussi consid\u00e9rables.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La cour kalbite accueillit de nombreux savants, juristes, po\u00e8tes et linguistes.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;apog\u00e9e de l&rsquo;\u00e9mirat kalbite fut atteint en\u00a0<a title=\"982\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/982\">982<\/a>, date \u00e0 laquelle l&rsquo;arm\u00e9e musulmane de Sicile vainquit l&rsquo;arm\u00e9e imp\u00e9riale envoy\u00e9e par l&rsquo;<a title=\"Saint-Empire romain germanique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Empire_romain_germanique\">empereur<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Othon II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Othon_II_du_Saint-Empire\">Othon II<\/a>\u00a0\u00e0 la\u00a0<a title=\"Bataille du cap Colonne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bataille_du_cap_Colonne\">bataille de Stilo<\/a>, pr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Crotone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Crotone\">Crotone<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Calabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calabre\">Calabre<\/a>. Bien que l&rsquo;\u00e9mir\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Abu al-Qasim (Kalbide)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Abu_al-Qasim_(Kalbide)\">Ab\u00fb-l-Qasim `Al\u00ee ibn Hasan<\/a>\u00a0trouv\u00e2t la mort dans cette bataille, un grand nombre d&rsquo;<a title=\"Saint-Empire romain germanique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saint-Empire_romain_germanique\">imp\u00e9riaux<\/a>\u00a0furent tu\u00e9s, comme Landolphe IV, prince de B\u00e9n\u00e9vent, Henri\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0d&rsquo;Augsbourg, le margrave\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gunther de Merseburg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gunther_de_Merseburg\">Gunther de Merseburg<\/a>, l&rsquo;abb\u00e9 de Fulda et plusieurs princes d&#8217;empire.\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Othon II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Othon_II_du_Saint-Empire\">Othon II<\/a>\u00a0dut fuir \u00e0 la nage et trouva refuge sur un navire\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">grec<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cependant, apr\u00e8s cette bataille, le d\u00e9clin des Kalbites commen\u00e7a. En effet, si l&rsquo;\u00e9loignement des\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">califes fatimides<\/a>, qui avaient transport\u00e9 leur capitale de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Madhia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Madhia\">Madhia<\/a>\u00a0au\u00a0<a title=\"Le Caire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Caire\">Caire<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"973\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/973\">973<\/a>, ville fond\u00e9e apr\u00e8s la conqu\u00eate de l&rsquo;<a title=\"\u00c9gypte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89gypte\">\u00c9gypte<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"969\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/969\">969<\/a>, favorisa une plus grande ind\u00e9pendance, elle rendit \u00e9galement la dynastie sicilienne, qui tirait pr\u00e9cis\u00e9ment la l\u00e9gitimit\u00e9 de son pouvoir des\u00a0<a title=\"Fatimides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fatimides\">Fatimides<\/a>, plus isol\u00e9e. Des soul\u00e8vements de partisans des\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Byzantins<\/a>\u00a0ou des\u00a0<a title=\"Zirides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zirides\">Zirides<\/a>\u00a0d&rsquo;Afrique du nord ne tard\u00e8rent pas \u00e0 \u00e9clater.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;autorit\u00e9 de l&rsquo;\u00e9mir Dja `far II ibn Y\u00fbsuf fut contest\u00e9e en\u00a0<a title=\"1015\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1015\">1015<\/a>\u00a0par son fr\u00e8re Ali, qui r\u00e9unit une arm\u00e9e de\u00a0<a title=\"Berb\u00e8res\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Berb%C3%A8res\">Berb\u00e8res<\/a>\u00a0et d&rsquo;esclaves Noirs et tenta de le renverser. Cette tentative \u00e9choua et Ali fut pris et ex\u00e9cut\u00e9. En\u00a0<a title=\"1019\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1019\">1019<\/a>,\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0se r\u00e9volta contre les Kalbites. L&rsquo;ancien \u00e9mir Y\u00fbsuf, qui avait abandonn\u00e9 en\u00a0<a title=\"998\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/998\">998<\/a>\u00a0le pouvoir apr\u00e8s une attaque qui l&rsquo;avait rendu incapable pour le donner \u00e0 son fils Dja `far, d\u00e9mit celui-ci pour confier le gouvernement \u00e0 son autre fils Ahmad, jug\u00e9 plus capable de mater le soul\u00e8vement. Une quinzaine d&rsquo;ann\u00e9es plus tard, en\u00a0<a title=\"1035\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1035\">1035<\/a>, une r\u00e9volte men\u00e9e par un\u00a0<a title=\"Zirides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zirides\">ziride<\/a>, `Abd All\u00e2h Ab\u00fb Hafs, \u00e9clata contre ce dernier. Ahmad fut vaincu et tu\u00e9 en\u00a0<a title=\"1037\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1037\">1037<\/a>. Le si\u00e8ge de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0par les Arabes en\u00a0<a title=\"1040\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1040\">1040<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;ann\u00e9e suivante en\u00a0<a title=\"1038\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1038\">1038<\/a>, une arm\u00e9e\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">byzantine<\/a>, compos\u00e9e de\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Grecs<\/a>\u00a0et de 300 mercenaires normands, command\u00e9e par le g\u00e9n\u00e9ral\u00a0<a title=\"Georges Maniak\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Maniak%C3%A8s\">Georges Maniak\u00e8s<\/a>, qui entendait profiter de ces troubles, tenta de reprendre la Sicile aux Musulmans. Elle prit un certain nombre de villes sur la c\u00f4te orientale et\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0tomba en\u00a0<a title=\"1040\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1040\">1040<\/a>. Cette m\u00eame ann\u00e9e\u00a0<a title=\"1040\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1040\">1040<\/a>,\u00a0<a title=\"Katakal\u00f4n K\u00e9kaum\u00e9nos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Katakal%C3%B4n_K%C3%A9kaum%C3%A9nos\">Katakal\u00f4n K\u00e9kaum\u00e9nos<\/a>\u00a0d\u00e9fendit avec succ\u00e8s la ville de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>, assi\u00e9g\u00e9e par les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>. Cependant, les\u00a0<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Byzantins<\/a>\u00a0durent se retirer en\u00a0<a title=\"1042\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1042\">1042<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cet \u00e9pisode pr\u00e9cipita la chute des Kalbites. Le dernier repr\u00e9sentant de la dynastie, Hasan II as-Sams\u00e2m ibn Y\u00fbsuf, qui avait repris le pouvoir en\u00a0<a title=\"1040\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1040\">1040<\/a>, dut malgr\u00e9 la reconqu\u00eate de la c\u00f4te orientale de l&rsquo;\u00eele en\u00a0<a title=\"1042\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1042\">1042<\/a>, quitter la Sicile en\u00a0<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>, contest\u00e9 de toutes parts par les princes locaux, les\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efds<\/a>\u00a0(<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">q\u0101&rsquo;id<\/a>), qui r\u00e9gnaient en ma\u00eetres sur leurs territoires. Il mourut en exil en\u00a0<a title=\"1053\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1053\">1053<\/a>.<\/span><\/p>\n<h6 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"L.27.C3.A9mirat_sans_.C3.A9mir_:_la_p.C3.A9riode_des_ca.C3.AFdats\"><\/span><span id=\"L'\u00e9mirat_sans_\u00e9mir_:_la_p\u00e9riode_des_ca\u00efdats\" class=\"mw-headline\">L&rsquo;\u00e9mirat sans \u00e9mir\u00a0: la p\u00e9riode des ca\u00efdats<\/span><\/span><\/h6>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s le d\u00e9part en\u00a0<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>\u00a0du dernier \u00e9mir de la dynastie des Kalbites, la Sicile \u00e9tait divis\u00e9e en quatre\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efdats<\/a>. Aucun des\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efds<\/a>\u00a0n&rsquo;usurpa le titre d&rsquo;\u00e9mir, mais de fait chacun d&rsquo;entre eux exer\u00e7a sur son territoire une souverainet\u00e9 absolue. Les quatre\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efdats<\/a>\u00a0\u00e9taient les suivants\u00a0:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">Ca\u00efdat<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>,\u00a0<a title=\"Marsala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala\">Marsala<\/a>,\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Sciacca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sciacca\">Sciacca<\/a>, qui appartenait \u00e0\u00a0<b>Abd All\u00e2h ibn Mank\u00fbd<\/b>\u00a0(<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1065\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1065\">1065<\/a>).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">Ca\u00efdat<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Girgenti<\/a>,\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Castrogiovanni<\/a>\u00a0et Castronuovo, qui appartenait \u00e0\u00a0<b>Ali ibn Ni\u2019ma ibn al-Haww\u00e2s<\/b>\u00a0(<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1065\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1065\">1065<\/a>).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">Ca\u00efdat<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>, qui appartenait \u00e0\u00a0<b>Ibn al-Maklat\u00ee<\/b>\u00a0(<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1061\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1061\">1061<\/a>).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">Ca\u00efdat<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>, qui appartenait \u00e0\u00a0<b>Muhammad ibn Ibr\u00e2him ath-Thumna<\/b>\u00a0(<a title=\"1044\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1044\">1044<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0<a title=\"1062\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1062\">1062<\/a>).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"1065\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1065\">1065<\/a>\u00a0le fils de l&rsquo;\u00e9mir\u00a0<a title=\"Zirides\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zirides\">ziride<\/a>\u00a0de l&rsquo;<a title=\"Ifriqiya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ifriqiya\">Ifriqiya<\/a>,\u00a0<b>Ayy\u00fbb ibn Tam\u00eem<\/b>, \u00e9tait devenu le ma\u00eetre d&rsquo;\u00e0 peu pr\u00e8s toute la Sicile. Il avait h\u00e9rit\u00e9 en\u00a0<a title=\"1062\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1062\">1062<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0d&rsquo;ath-Thumna (tu\u00e9 cette ann\u00e9e-l\u00e0 dans une bataille contre les\u00a0<a title=\"Normands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Normands\">Normands<\/a>), ainsi que\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>, que ce dernier avait lui-m\u00eame re\u00e7u d&rsquo;Ibn al-Maklat\u00ee en\u00a0<a title=\"1061\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1061\">1061<\/a>. Il ajouta \u00e0 ses possessions les\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efdats<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Girgenti<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1065\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1065\">1065<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"1068\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1068\">1068<\/a>, apr\u00e8s le retrait d&rsquo;Ayy\u00fbb, deux\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efds<\/a>\u00a0se partag\u00e8rent ce qui restait de la Sicile musulmane.\u00a0<b><a title=\"Benavert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benavert\">Ibn `Abb\u00e2d<\/a><\/b>, appel\u00e9\u00a0<b><a title=\"Benavert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benavert\">Benavert<\/a><\/b>\u00a0dans les chroniques occidentales, \u00e9tablit sa capitale \u00e0\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. Un certain\u00a0<b><a class=\"mw-redirect\" title=\"Hamud (\u00e9mir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hamud_(%C3%A9mir)\">Hamm\u00fbd<\/a><\/b>\u00a0r\u00e9gnait quant \u00e0 lui \u00e0\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Castrogiovanni<\/a>\u00a0(actuelle ville de Enna).<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Sicile_normande\" class=\"mw-headline\">Sicile normande<\/span><\/span><\/h4>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami,_por_Prosper_Lafaye.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg\/220px-Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg\/330px-Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/68\/Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg\/440px-Roger_I_de_Sicilia_en_la_batalla_de_Cerami%2C_por_Prosper_Lafaye.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"200\" data-file-width=\"1300\" data-file-height=\"1183\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0de Sicile<\/a>\u00a0\u00e0 la bataille de Cerami en 1063<\/i>, \u0153uvre de\u00a0<a title=\"Prosper Lafaye\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Prosper_Lafaye\">Prosper Lafaye<\/a>,\u00a0<a title=\"Salles des Croisades\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salles_des_Croisades\">Salles des Croisades<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Ch\u00e2teau de Versailles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C3%A2teau_de_Versailles\">ch\u00e2teau de Versailles<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Ces divisions au sein de l&rsquo;\u00e9mirat encourag\u00e8rent les ambitions des\u00a0<a title=\"Normands\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Normands\">Normands<\/a>\u00a0du sud de l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">Italie<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Une famille de hobereaux normands (les fils de\u00a0<a title=\"Tancr\u00e8de de Hauteville (seigneur du Cotentin)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tancr%C3%A8de_de_Hauteville_(seigneur_du_Cotentin)\">Tancr\u00e8de de Hauteville<\/a>) ayant conquis des terres en Italie m\u00e9ridionale, le\u00a0<a title=\"Pape\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pape\">pape<\/a>\u00a0chargea le plus jeune,\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger<\/a>, d&rsquo;envahir la Sicile pour la reconvertir au\u00a0<a title=\"Catholicisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catholicisme\">catholicisme<\/a>, et lui accorda la souverainet\u00e9 sur les terres \u00e0 prendre. La conqu\u00eate normande de l&rsquo;\u00eele se fit en une trentaine d&rsquo;ann\u00e9es (<a title=\"1060\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1060\">1060<\/a>&#8211;<a title=\"1090\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1090\">1090<\/a>). Le fils de Roger\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0parvint \u00e0 faire \u00e9riger l&rsquo;\u00eele en\u00a0<a title=\"Royaume de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_Sicile\">royaume<\/a>\u00a0f\u00e9odal en\u00a0<a title=\"1130\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1130\">1130<\/a>.\u00a0<a title=\"Roger II de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_II_de_Sicile\">Roger II<\/a>, admirateur de la culture musulmane, poursuivit la politique de tol\u00e9rance de ses pr\u00e9d\u00e9cesseurs. L&rsquo;administration des rois normands \u00e9tait cosmopolite\u00a0: elle rassemblait des Grecs, des\u00a0<a title=\"Lombards de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombards_de_Sicile\">Lombards<\/a>, des\u00a0<a title=\"Anglais\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anglais\">Anglais<\/a>\u00a0et des Arabes. Ce syncr\u00e9tisme se retrouve dans l&rsquo;art de cette \u00e9poque qui combine les apports\u00a0<a title=\"Architecture romane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Architecture_romane\">romans<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Arts d'Islam\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arts_d%27Islam\">islamiques<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Art de la Gr\u00e8ce antique\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Art_de_la_Gr%C3%A8ce_antique\">grecs<\/a>. L&rsquo;\u00eele connut une p\u00e9riode de prosp\u00e9rit\u00e9, notamment dans l&rsquo;agriculture.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_conqu.C3.AAte_normande_et_la_fin_de_l.27.C3.A9mirat_de_Sicile\"><\/span><span id=\"La_conqu\u00eate_normande_et_la_fin_de_l'\u00e9mirat_de_Sicile\" class=\"mw-headline\">La conqu\u00eate normande et la fin de l&rsquo;\u00e9mirat de Sicile<\/span><\/span><\/h5>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Articles d\u00e9taill\u00e9s\u00a0:\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Sicile Normande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile_Normande\">Sicile Normande<\/a>,\u00a0<a title=\"Conqu\u00eate normande de l'Italie du Sud\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conqu%C3%AAte_normande_de_l%27Italie_du_Sud\">Conqu\u00eate normande de l&rsquo;Italie du Sud<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Comt\u00e9 de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Comt%C3%A9_de_Sicile\">Comt\u00e9 de Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En f\u00e9vrier\u00a0<a title=\"1061\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1061\">1061<\/a>,\u00a0<a title=\"Robert Guiscard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Guiscard\">Robert Guiscard<\/a>\u00a0et son fr\u00e8re\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger<\/a>\u00a0d\u00e9barqu\u00e8rent en Sicile, avec la b\u00e9n\u00e9diction du\u00a0<a title=\"Pape\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pape\">pape<\/a>\u00a0<a title=\"Nicolas II (pape)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_II_(pape)\">Nicolas II<\/a>, et prirent la ville de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>. La conqu\u00eate de l&rsquo;\u00eele fut longue et difficile du fait du petit nombre des troupes normandes \u2013 rarement plus d&rsquo;un millier d&rsquo;hommes. Ce qui confirme d&rsquo;ailleurs la faible population musulmane de l&rsquo;\u00eele\u00a0: comment 1000 hommes auraient-ils pu conqu\u00e9rir Palerme, si celle-ci avait compt\u00e9 300 000 habitants\u00a0? Cependant, les Normands b\u00e9n\u00e9fici\u00e8rent des divisions des musulmans et du soutien de la population insulaire chr\u00e9tienne. La conqu\u00eate de la Sicile fut d\u00e9volue plus particuli\u00e8rement \u00e0\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger<\/a>, d\u00e9sireux de s&rsquo;y tailler un fief. Il tua dans une bataille le\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efd<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>,\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>\u00a0Muhammad ibn Ibr\u00e2him ath-Thumna en\u00a0<a title=\"1062\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1062\">1062<\/a>\u00a0et obtint cette m\u00eame ann\u00e9e le titre de comte de Sicile. L&rsquo;ann\u00e9e suivante \u00e0 la bataille de\u00a0<a title=\"Cerami\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cerami\">Cerami<\/a>, une petite troupe de chevaliers et de fantassins normands d\u00e9fit une arm\u00e9e musulmane beaucoup plus nombreuse. Cette m\u00eame ann\u00e9e\u00a0<a title=\"1063\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1063\">1063<\/a>\u00a0a lieu le sac de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>, sous la direction de l&rsquo;amiral pisan Giovanni Orlando et avec l&rsquo;appui terrestre de\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger<\/a>. En\u00a0<a title=\"1068\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1068\">1068<\/a>, les Normands furent \u00e0 nouveau vainqueurs contre les\u00a0<a title=\"Arabes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arabes\">Arabes<\/a>, \u00e0 la bataille de\u00a0<a title=\"Misilmeri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Misilmeri\">Misilmeri<\/a>. Cette victoire ouvrit le chemin de Palerme et permit d&rsquo;envisager la conqu\u00eate de l&rsquo;ouest de la Sicile.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;ancienne capitale des gouverneurs et des \u00e9mirs de Sicile, Palerme, fut prise par le comte Roger en\u00a0<a title=\"1072\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1072\">1072<\/a>, apr\u00e8s 241 ann\u00e9es de domination musulmane. Cet \u00e9v\u00e8nement ouvrit la voie \u00e0 la conqu\u00eate de la totalit\u00e9 de l&rsquo;\u00eele. En\u00a0<a title=\"1077\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1077\">1077<\/a>,\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>\u00a0fut prise \u00e0 son tour par Roger et son fils\u00a0<a title=\"Jourdain de Hauteville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jourdain_de_Hauteville\">Jourdain<\/a>, puis\u00a0<a title=\"Taormine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taormine\">Taormine<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1079\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1079\">1079<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cependant, le ca\u00efd de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>,\u00a0<a title=\"Benavert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benavert\">Ibn `Abb\u00e2d\u00a0<i>Benavert<\/i><\/a>, menait une r\u00e9sistance acharn\u00e9e et en\u00a0<a title=\"1081\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1081\">1081<\/a>\u00a0vainquit le gouverneur de\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>, un musulman converti au christianisme. En\u00a0<a title=\"1086\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1086\">1086<\/a>, il s&rsquo;opposa en personne au comte de Sicile devant Syracuse, son fief assi\u00e9g\u00e9. Mais, le 25 mai, il mourut accidentellement. Couvert d&rsquo;une lourde armure, il chuta et tomba \u00e0 l&rsquo;eau, coulant \u00e0 pic \u00e0 cause du poids de celle-ci. Syracuse finit par tomber en octobre.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s cet \u00e9v\u00e8nement, le\u00a0<a title=\"Ca\u00efd\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ca%C3%AFd\">ca\u00efd<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enna\">Castrogiovanni<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Hamud (\u00e9mir)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hamud_(%C3%A9mir)\">Hamm\u00fbd<\/a>, se soumit \u00e0 Roger et se convertit au christianisme. Le comte normand lui donna de vastes fiefs en\u00a0<a title=\"Calabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calabre\">Calabre<\/a>. La conqu\u00eate de l&rsquo;\u00eele fut achev\u00e9e en\u00a0<a title=\"1091\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1091\">1091<\/a>\u00a0avec la prise de\u00a0<a title=\"Noto (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noto_(Italie)\">Noto<\/a>, ville o\u00f9 s&rsquo;\u00e9taient r\u00e9fugi\u00e9s la veuve et le fils de\u00a0<a title=\"Benavert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Benavert\">Benavert<\/a>. La puissance musulmane en Sicile avait d\u00e9finitivement disparu.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Domination_normande\" class=\"mw-headline\">Domination normande<\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;histoire normande en Italie m\u00e9ridionale commence au d\u00e9but du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"11\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xi<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle avec\u00a0<a title=\"Rainulf Ier d'Aversa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rainulf_Ier_d%27Aversa\">Rainulf Drengot<\/a>\u00a0aventurier et mercenaire devenu vers 1030 comte d&rsquo;<a title=\"Aversa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aversa\">Aversa<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"Campanie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Campanie\">Campanie<\/a>. Le suivit vers 1035\u00a0<a title=\"Guillaume Bras-de-Fer\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Bras-de-Fer\">Guillaume Bras-de-Fer<\/a>, premier des\u00a0<a title=\"Maison de Hauteville\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maison_de_Hauteville\">fr\u00e8res Hauteville<\/a>\u00a0qui allaient marquer de leur empreinte la r\u00e9gion.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"1059\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1059\">1059<\/a>, l&rsquo;un des fr\u00e8res de Guillaume Bras-de-Fer,\u00a0<a title=\"Robert Guiscard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Guiscard\">Robert Guiscard<\/a>, fait un pacte avec le pape\u00a0<a title=\"Nicolas II (pape)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nicolas_II_(pape)\">Nicolas II<\/a>\u00a0dans lequel il se d\u00e9clare formellement son vassal, obtenant en \u00e9change le titre de duc d\u2019<a title=\"Comt\u00e9 d'Apulie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Comt%C3%A9_d%27Apulie\">Apulie<\/a>, de\u00a0<a title=\"Calabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calabre\">Calabre<\/a>\u00a0et de Sicile, auxquels il faut ajouter aussi l&rsquo;actuelle\u00a0<a title=\"Basilicate\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Basilicate\">Basilicate<\/a>\u00a0et une partie de la Campanie et du\u00a0<a title=\"Molise\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Molise\">Molise<\/a>\u00a0actuel. Les Normands r\u00e9ussissent tr\u00e8s vite \u00e0 supplanter la noblesse locale, d&rsquo;origine\u00a0<a title=\"Lombards\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombards\">lombarde<\/a>, \u00e0 \u00e9liminer la pr\u00e9sence byzantine du sud de l&rsquo;Italie (<a title=\"1071\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1071\">1071<\/a>), et se consacrent alors \u00e0 conqu\u00e9rir la\u00a0<a title=\"\u00c9mirat de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89mirat_de_Sicile\">Sicile<\/a>, alors entre les mains des musulmans. La Sicile est progressivement conquise entre\u00a0<a title=\"1060\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1060\">1060<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"1091\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1091\">1091<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Robert Guiscard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Guiscard\">Robert Guiscard<\/a>\u00a0et son fr\u00e8re\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger<\/a>, qui sera le premier comte normand de l&rsquo;\u00eele. En\u00a0<a title=\"1130\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1130\">1130<\/a>, l&rsquo;<a title=\"Antipape\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antipape\">antipape<\/a>\u00a0<a title=\"Anaclet II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anaclet_II\">Anaclet II<\/a>, alors ma\u00eetre de Rome, investit le fils de ce dernier,\u00a0<a title=\"Roger II de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_II_de_Sicile\">Roger II<\/a>, roi de Sicile et devient son suzerain, ce qui posera un probl\u00e8me politique quand les\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Hohenstaufen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hohenstaufen\">Hohenstaufen<\/a>\u00a0prendront le pouvoir dans le royaume de Sicile, en \u00e9change de son soutien contre\u00a0<a title=\"Innocent II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Innocent_II\">Innocent II<\/a>. Par la suite, Innocent II, ayant r\u00e9ussi \u00e0 r\u00e9unir des soutiens en Europe, pousse l&#8217;empereur\u00a0<a title=\"Lothaire de Supplinbourg\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lothaire_de_Supplinbourg\">Lothaire III<\/a>\u00a0\u00e0 attaquer la Sicile. Bien que progressant rapidement par la d\u00e9fection de nombreux vassaux, ce dernier finit par abandonner, non sans avoir perdu les faveurs du pape, et meurt en traversant les Alpes en 1137. Roger reconquit rapidement les territoires perdus, et\u00a0<a title=\"Roger III d'Apulie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_III_d%27Apulie\">son fils<\/a>, ayant captur\u00e9 le pape en tendant une embuscade \u00e0 son arm\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"Galluccio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galluccio\">Galluccio<\/a>, il le contraint \u00e0 la\u00a0<a title=\"Paix de Mignano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paix_de_Mignano\">paix de Mignano<\/a>\u00a0qui reconna\u00eet les titres de Roger, m\u00eame s&rsquo;il faudra attendre\u00a0<a title=\"1156\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1156\">1156<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Trait\u00e9 de B\u00e9n\u00e9vent\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trait%C3%A9_de_B%C3%A9n%C3%A9vent\">trait\u00e9 de B\u00e9n\u00e9vent<\/a>\u00a0pour que la papaut\u00e9 se r\u00e9signe r\u00e9ellement \u00e0 cette situation.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les r\u00e8gnes de Roger II (1130-1154) et de son fils et successeur\u00a0<a title=\"Guillaume Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_Ier_de_Sicile\">Guillaume Ier<\/a>\u00a0(1154-1166) seront consacr\u00e9s \u00e0 agrandir leur royaume, notamment en\u00a0<i><a title=\"Ifriqiya\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ifriqiya\">Ifriqiya<\/a><\/i>\u00a0(autour de\u00a0<a title=\"Mahdia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mahdia\">Mahdia<\/a>)<a title=\"Royaume de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_Sicile#cite_note-1\">1<\/a>\u00a0ou en attaquant l&rsquo;<a title=\"Empire byzantin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Empire_byzantin\">Empire byzantin<\/a>, mais avant tout \u00e0 mater les r\u00e9voltes incessantes de leurs vassaux\u00a0; il faudra en effet attendre la fin de la r\u00e9gence du jeune roi\u00a0<a title=\"Guillaume II de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_II_de_Sicile\">Guillaume II<\/a>\u00a0(1166-1171) pour voir celles-ci dispara\u00eetre. Son r\u00e8gne (1166-1189) est marqu\u00e9 par un rapprochement avec le pape et l&#8217;empereur germanique, par le biais d&rsquo;un mariage entre sa tante Constance et le fils de l&#8217;empereur, le futur\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Henri VI du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_VI_du_Saint-Empire\">Henri VI<\/a>. Les terres d&rsquo;Afrique perdues, il se tourne vers l\u2019<a title=\"\u00c9gypte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89gypte\">\u00c9gypte<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Saladin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Saladin\">Saladin<\/a>\u00a0sans succ\u00e8s, puis vers l&rsquo;Empire Byzantin \u00e0 la mort de\u00a0<a title=\"Manuel Ier Comn\u00e8ne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Manuel_Ier_Comn%C3%A8ne\">Manuel Comn\u00e8ne<\/a>, o\u00f9 ses succ\u00e8s lui font menacer Constantinople m\u00eame avant de faire la paix en 1189. C&rsquo;est surtout sous le r\u00e8gne de Guillaume\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr>\u00a0et de Guillaume II que seront effectu\u00e9es en Sicile des traductions de textes grecs fondamentaux par\u00a0<a title=\"Henri Aristippe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_Aristippe\">Henri Aristippe<\/a>, qui participent au mouvement de [[Traductions latines du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Douzi\u00e8me\">XII<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle|traduction d&rsquo;\u0153uvres scientifiques et philosophiques grecques et arabes]] du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, dans le cadre de la\u00a0<a title=\"Renaissance du XIIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renaissance_du_XIIe_si%C3%A8cle\">Renaissance du\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"12\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Guillaume II mourant en 1189 sans enfant l\u00e9gitime, les pr\u00e9tendants au tr\u00f4ne sont\u00a0<a title=\"Tancr\u00e8de de Lecce\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tancr%C3%A8de_de_Lecce\">Tancr\u00e8de de Lecce<\/a>, b\u00e2tard du duc\u00a0<a title=\"Roger III d'Apulie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_III_d%27Apulie\">Roger III d&rsquo;Apulie<\/a>\u00a0(un des fils du roi Roger II),\u00a0<a title=\"Roger d'Andria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_d%27Andria\">Roger d&rsquo;Andria<\/a>, noble normand pr\u00e9tendant descendre des Hauteville, et l&#8217;empereur Henri VI par le biais de son mariage. C&rsquo;est ce dernier qui triomphera en\u00a0<a title=\"1194\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1194\">1194<\/a>\u00a0et monta sur le tr\u00f4ne sicilien, mettant un terme \u00e0 la p\u00e9riode normande du royaume.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le tr\u00f4ne passa ensuite, par h\u00e9ritage, \u00e0 la dynastie germanique des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Hohenstaufen\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hohenstaufen\">Hohenstaufen<\/a>\u00a0qui gouverna la r\u00e9gion \u00e0 partir de\u00a0<a title=\"1194\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1194\">1194<\/a>\u00a0et adopta\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0comme capitale en\u00a0<a title=\"1220\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1220\">1220<\/a>. C&rsquo;est par son mariage avec la fille de Roger II que l&#8217;empereur\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Henri VI du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henri_VI_du_Saint-Empire\">Henri VI<\/a>\u00a0\u00e9tablit sa souverainet\u00e9 sur la Sicile. Son fils, l&#8217;empereur\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_II_du_Saint-Empire\">Fr\u00e9d\u00e9ric II<\/a>, passera l&rsquo;essentiel de son existence dans l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Des conflits entre les Hohenstaufen et la\u00a0<a title=\"Pape\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pape\">papaut\u00e9<\/a>\u00a0provoqu\u00e8rent en\u00a0<a title=\"1266\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1266\">1266<\/a>\u00a0la conqu\u00eate de l&rsquo;\u00eele par\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Charles Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Ier_de_Sicile\">Charles\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"premier\">I<sup>er<\/sup><\/abbr><\/a>, comte d&rsquo;<a title=\"Anjou\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Anjou\">Anjou<\/a>\u00a0et fr\u00e8re du\u00a0<a title=\"Roi de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roi_de_France\">roi de France<\/a>\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Louis IX de France\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louis_IX_de_France\">Louis IX<\/a>. Celui-ci m\u00e9contente les\u00a0<a title=\"Siciliens\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Siciliens\">Siciliens<\/a>\u00a0en s&rsquo;installant \u00e0\u00a0<a title=\"Naples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Naples\">Naples<\/a>\u00a0et en distribuant des fiefs \u00e0 des Fran\u00e7ais. Le\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"1282-04-06\" data-sort-value=\"1282-04-06\">30 mars 1282<\/time>, le jour de\u00a0<a title=\"P\u00e2ques\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A2ques\">P\u00e2ques<\/a>, des \u00e9meutes, les\u00a0<a title=\"V\u00eapres siciliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/V%C3%AApres_siciliennes\">V\u00eapres siciliennes<\/a>, provoqu\u00e9es par des taxes excessives et exploit\u00e9es par\u00a0<a title=\"Pierre III d'Aragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_III_d%27Aragon\">Pierre III d&rsquo;Aragon<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Michel VIII Pal\u00e9ologue\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michel_VIII_Pal%C3%A9ologue\">Michel VIII Pal\u00e9ologue<\/a>, provoqu\u00e8rent le massacre des Fran\u00e7ais de Sicile puis la conqu\u00eate de l&rsquo;\u00eele par le roi catalan\u00a0<a title=\"Pierre III d'Aragon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_III_d%27Aragon\">Pierre III d&rsquo;Aragon<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La fin du Moyen \u00c2ge est une p\u00e9riode de crise pour la Sicile\u00a0: la\u00a0<a title=\"Peste noire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Peste_noire\">peste noire<\/a>\u00a0d\u00e9peuple la r\u00e9gion et les luttes de la noblesse cr\u00e9ent un climat n\u00e9gatif. L&rsquo;<a title=\"Inquisition\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Inquisition\">Inquisition<\/a>\u00a0est instaur\u00e9e en\u00a0<a title=\"1487\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1487\">1487<\/a>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\".C3.89poque_moderne_et_contemporaine\"><\/span><span id=\"\u00c9poque_moderne_et_contemporaine\" class=\"mw-headline\">\u00c9poque moderne et contemporaine<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css incomplet\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Sicile\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Royaume des Deux-Siciles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_des_Deux-Siciles\">Royaume des Deux-Siciles<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Castiglione_di_sicilia.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/43\/Castiglione_di_sicilia.jpg\/220px-Castiglione_di_sicilia.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/43\/Castiglione_di_sicilia.jpg\/330px-Castiglione_di_sicilia.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/43\/Castiglione_di_sicilia.jpg\/440px-Castiglione_di_sicilia.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"640\" data-file-height=\"480\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Castiglione di Sicilia.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La p\u00e9riode espagnole est marqu\u00e9e par un relatif d\u00e9clin de la Sicile. La soci\u00e9t\u00e9 est domin\u00e9e par une aristocratie et une \u00c9glise qui disposent d&rsquo;importants privil\u00e8ges.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Pendant la p\u00e9riode r\u00e9volutionnaire, la Sicile reste aux mains du Bourbon\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Ferdinand Ier des Deux-Siciles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ferdinand_Ier_des_Deux-Siciles\">Ferdinand III de Sicile<\/a>\u00a0(1759-1816), gr\u00e2ce \u00e0 la protection britannique alors que les Fran\u00e7ais sont install\u00e9s au sud de la p\u00e9ninsule italienne. Les tentatives de r\u00e9formes aboutissent \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Constitution de 1812\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constitution_de_1812\">Constitution de 1812<\/a>\u00a0et \u00e0 l&rsquo;abolition des privil\u00e8ges f\u00e9odaux. Une petite bourgeoisie commence \u00e0 se former. Mais ces efforts sont an\u00e9antis par le retour des Bourbons qui unifi\u00e8rent les deux royaumes et s&rsquo;install\u00e8rent \u00e0 Naples. \u00c0 partir de cette date, plusieurs mouvements de r\u00e9volte contre la politique r\u00e9actionnaire des Bourbons (refus d&rsquo;instituer un gouvernement\u00a0<a title=\"Constitution\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Constitution\">constitutionnel<\/a>) \u00e9chouent. En\u00a0<a title=\"1820\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1820\">1820<\/a>, les r\u00e9volutionnaires de Palerme demandent l&rsquo;autonomie de l&rsquo;\u00eele. La\u00a0<a title=\"Printemps des peuples\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Printemps_des_peuples\">r\u00e9volution de 1848<\/a>\u00a0est agraire et particulariste.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_Sicile_au_sein_de_l.27Italie\"><\/span><span id=\"La_Sicile_au_sein_de_l'Italie\" class=\"mw-headline\">La Sicile au sein de l&rsquo;Italie<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Apr\u00e8s le d\u00e9barquement de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Giuseppe Garibaldi (homme politique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Garibaldi_(homme_politique)\">Giuseppe Garibaldi<\/a>, la Sicile approuve, le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1860-10-12\" data-sort-value=\"1860-10-12\"><a title=\"12 octobre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/12_octobre\">12<\/a>\u00a0<a title=\"Octobre 1860\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Octobre_1860\">octobre<\/a>\u00a0<a title=\"1860\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1860\">1860<\/a><\/time>, un tr\u00e8s contest\u00e9 pl\u00e9biscite d&rsquo;annexion \u00e0 l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Royaume du Pi\u00e9mont-Sardaigne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_du_Pi%C3%A9mont-Sardaigne\">\u00c9tat pi\u00e9montais<\/a>\u00a0\u2014 le vote se fait sous la menace de l&rsquo;arm\u00e9e d&rsquo;occupation et n&rsquo;\u00e9tait pas secret. L&rsquo;ann\u00e9e suivante, le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1861-03-17\" data-sort-value=\"1861-03-17\"><a title=\"17 mars\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/17_mars\">17<\/a>\u00a0<a title=\"Mars 1861\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mars_1861\">mars<\/a>\u00a0<a title=\"1861\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1861\">1861<\/a><\/time>, l&rsquo;\u00c9tat pi\u00e9montais changea son nom en\u00a0<a title=\"Royaume d'Italie (1861-1946)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_d%27Italie_(1861-1946)\">royaume d&rsquo;Italie<\/a>\u00a0et la Sicile devint une partie de l&rsquo;Italie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En Sicile et dans le Sud de l&rsquo;Italie une vaste gu\u00e9rilla populaire (le\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Brigantaggio (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Brigantaggio&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Brigantaggio<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Brigantaggio\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Brigantaggio\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Brigantaggio \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a><\/i>) de r\u00e9sistance contre les Pi\u00e9montais et le nouvel \u00c9tat italien, qui dura plus de 10 ans, donna lieu \u00e0 une violente r\u00e9pression militaire men\u00e9e par l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Arm\u00e9e italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arm%C3%A9e_italienne\">arm\u00e9e italienne<\/a>. Elle causa dans les premi\u00e8res ann\u00e9es des centaines de milliers de morts civils, des milliers de d\u00e9port\u00e9s, la destruction de nombreux villages, l&rsquo;effondrement \u00e9conomique de toutes les r\u00e9gions du Sud et une \u00e9norme vague d&rsquo;\u00e9migration sans pr\u00e9c\u00e9dents dans l&rsquo;histoire de l&rsquo;\u00eele, qui porta des millions de Siciliens \u00e0 l&rsquo;\u00e9tranger.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Avant l&rsquo;union avec l&rsquo;Italie, la Sicile a \u00e9t\u00e9 une des r\u00e9gions les plus riches et d\u00e9velopp\u00e9es d&rsquo;Italie.\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et la\u00a0<a title=\"Conca d'Oro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Conca_d%27Oro\">Conca d&rsquo;Oro<\/a>\u00a0s&rsquo;enrichissent avec l&rsquo;exportation d&rsquo;<a title=\"Agrume\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrume\">agrumes<\/a>, en particulier de\u00a0<a title=\"Citron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Citron\">citron<\/a>, et un certain d\u00e9veloppement industriel et \u00e9conomique voit le jour, soutenu par les deux grandes familles de Palerme, les\u00a0<a title=\"Famille Florio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Famille_Florio\">Florio<\/a>, repr\u00e9sent\u00e9s \u00e0 partir de\u00a0<a title=\"1891\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1891\">1891<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Ignazio Florio Jr.\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ignazio_Florio_Jr.\">Ignazio Florio Jr.<\/a>, l&rsquo;une des plus grosses fortunes d&rsquo;Italie, et de l&rsquo;autre c\u00f4t\u00e9 par les\u00a0<a class=\"new\" title=\"Famille Whitaker (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Famille_Whitaker&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Whitaker<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Whitaker (famiglia)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Whitaker_(famiglia)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Famille Whitaker \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>, propri\u00e9taires de la villa qui deviendra le\u00a0<a title=\"Grand Hotel et des Palmes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grand_Hotel_et_des_Palmes\">Grand H\u00f4tel et des Palmes<\/a>, o\u00f9\u00a0<a title=\"Richard Wagner\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Richard_Wagner\">Wagner<\/a>\u00a0acheva \u00e0 l&rsquo;hiver\u00a0<a title=\"1881\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1881\">1881<\/a>&#8211;<a title=\"1882\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1882\">1882<\/a>\u00a0son dernier op\u00e9ra,\u00a0<i><a title=\"Parsifal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Parsifal\">Parsifal<\/a><\/i>. L&rsquo;influence des Florio est telle que la presse d\u00e9signe Palerme sous le nom de \u00ab\u00a0Floriopolis\u00a0\u00bb, tandis que la haute soci\u00e9t\u00e9 europ\u00e9enne de la\u00a0<a title=\"Belle \u00c9poque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Belle_%C3%89poque\">Belle \u00c9poque<\/a>\u00a0afflue dans la ville admirer son opulence.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Mais apr\u00e8s, la Sicile et tout le sud d&rsquo;Italie furent ravag\u00e9s, au profit du Nord, o\u00f9 se cr\u00e9\u00e8rent de grandes zones industrielles et urbaines. Les historiens situent la naissance des r\u00e9seaux de\u00a0<a title=\"Crime organis\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Crime_organis%C3%A9\">crime organis\u00e9<\/a>\u00a0\u00e0 partir de la fin du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, puis leur influence s&rsquo;\u00e9tendit partout dans le monde. La\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">mafia<\/a>\u00a0fut r\u00e9prim\u00e9e au d\u00e9but de l&rsquo;<a title=\"Histoire de l'Italie fasciste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_l%27Italie_fasciste\">\u00e8re fasciste<\/a>, mais cela cessa lors des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1930\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1930\">ann\u00e9es 1930<\/a>. Apr\u00e8s la\u00a0<a title=\"Seconde Guerre mondiale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Seconde_Guerre_mondiale\">Seconde Guerre mondiale<\/a>, elle profita du\u00a0<a title=\"Op\u00e9ration Husky\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Op%C3%A9ration_Husky\">d\u00e9barquement alli\u00e9<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1943\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1943\">1943<\/a>, du\u00a0<a title=\"March\u00e9 noir\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/March%C3%A9_noir\">march\u00e9 noir<\/a>\u00a0puis de la reconstruction pour op\u00e9rer une renaissance et se lier \u00e0 la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mafia italo-am\u00e9ricaine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mafia_italo-am%C3%A9ricaine\">mafia italo-am\u00e9ricaine<\/a>\u00a0dans le march\u00e9 de l&rsquo;<a title=\"H\u00e9ro\u00efne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9ro%C3%AFne\">h\u00e9ro\u00efne<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Depuis\u00a0<a title=\"1946\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1946\">1946<\/a>, la Sicile est une r\u00e9gion autonome et a b\u00e9n\u00e9fici\u00e9 de la r\u00e9forme agraire partielle de\u00a0<a title=\"1950\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1950\">1950<\/a>&#8211;<a title=\"1962\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1962\">1962<\/a>, des subsides sp\u00e9ciaux provenant de la\u00a0<i><a title=\"Cassa del Mezzogiorno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cassa_del_Mezzogiorno\">Cassa per il Mezzogiorno<\/a><\/i>, du fonds du gouvernement italien pour les r\u00e9gions du Sud, ainsi que plus r\u00e9cemment des aides europ\u00e9ennes (objectif I).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Un des plus gros enjeux pour la Sicile est celui de la lutte contre la\u00a0<a title=\"Mafia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mafia\">mafia<\/a>\u00a0(<i>alias<\/i>\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">Cosa Nostra<\/a><\/i>), organisation criminelle socialement enracin\u00e9e et qui use de son pouvoir \u00e0 travers tout un r\u00e9seau client\u00e9liste. Elle s&rsquo;est distingu\u00e9e dans les\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1950\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1950\">ann\u00e9es 1950<\/a>&#8211;<a title=\"Ann\u00e9es 1960\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1960\">1960<\/a>\u00a0par le\u00a0<i>sac de Palerme<\/i>. De la fin des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1970\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1970\">ann\u00e9es 1970<\/a>\u00a0au d\u00e9but des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1990\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1990\">ann\u00e9es 1990<\/a>, sous la direction du parrain\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Toto Riina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Toto_Riina\">Toto Riina<\/a>,\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">Cosa Nostra<\/a><\/i>\u00a0a men\u00e9 une v\u00e9ritable guerre contre l&rsquo;<a title=\"Italie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italie\">\u00c9tat italien<\/a>, multipliant les assassinats de politiciens, de journalistes, de policiers et de magistrats (en particulier les juges\u00a0<a title=\"Giovanni Falcone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Falcone\">Giovanni Falcone<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paolo Borsellino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Borsellino\">Paolo Borsellino<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1992\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1992\">1992<\/a>). Si la\u00a0<a title=\"Mafia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mafia\">Mafia<\/a>\u00a0se fait depuis plus discr\u00e8te, elle continue de racketter les entreprises par le\u00a0<a title=\"Pizzo (mafia)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pizzo_(mafia)\"><i>pizzo<\/i><\/a>\u00a0et noyaute l&rsquo;\u00e9conomie \u00e0 travers de multiples appels d&rsquo;offres truqu\u00e9s, formant un v\u00e9ritable obstacle au d\u00e9veloppement de la r\u00e9gion.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Par ailleurs, l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Lampedusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lampedusa\">Lampedusa<\/a>\u00a0attire r\u00e9guli\u00e8rement l&rsquo;attention des m\u00e9dias par les\u00a0<i><a title=\"Boat-people\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Boat-people\">boat-people<\/a><\/i>\u00a0<a title=\"\u00c9tranger en situation irr\u00e9guli\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89tranger_en_situation_irr%C3%A9guli%C3%A8re\">sans-papiers<\/a>\u00a0qui y d\u00e9barquent ou y sont d\u00e9barqu\u00e9s, puis enferm\u00e9s dans des\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Centres de d\u00e9tention\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centres_de_d%C3%A9tention\">centres de d\u00e9tention<\/a>\u00a0avant d&rsquo;\u00eatre expuls\u00e9s ou invit\u00e9s \u00e0 rejoindre le continent et b\u00e9n\u00e9ficier d&rsquo;un statut de\u00a0<a title=\"R\u00e9fugi\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9fugi%C3%A9\">r\u00e9fugi\u00e9<\/a>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Culture\" class=\"mw-headline\">Culture<\/span><\/span><\/h2>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Etna1.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/06\/Etna1.jpg\/220px-Etna1.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/06\/Etna1.jpg\/330px-Etna1.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/06\/Etna1.jpg\/440px-Etna1.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"293\" data-file-width=\"768\" data-file-height=\"1024\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;Etna.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile dispose d&rsquo;un tr\u00e8s riche patrimoine culturel, h\u00e9ritage de son histoire aux multiples influences. Dans l&rsquo;<i><a title=\"Odyss\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Odyss%C3%A9e\">Odyss\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0la Sicile s&rsquo;appelle l&rsquo;\u00eele du soleil.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_Sicile_mythologique\" class=\"mw-headline\">La Sicile mythologique<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg\/220px-Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg\/330px-Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg\/440px-Syrakus_BW_2012-10-06_14-48-35_stitch_2.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"205\" data-file-width=\"4952\" data-file-height=\"4612\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0: fontaine d&rsquo;Ar\u00e9thuse.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">De nombreuses l\u00e9gendes de la\u00a0<a title=\"Mythologie grecque\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mythologie_grecque\">mythologie grecque<\/a>\u00a0ont pour cadre la Sicile.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">C&rsquo;est sous cette \u00eele, au cours de la\u00a0<a title=\"Gigantomachie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gigantomachie\">gigantomachie<\/a>, que la d\u00e9esse\u00a0<a title=\"Ath\u00e9na\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ath%C3%A9na\">Ath\u00e9na<\/a>\u00a0\u00e9crase le g\u00e9ant\u00a0<a title=\"Encelade (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Encelade_(mythologie)\">Encelade<\/a>\u00a0dont l&rsquo;haleine de feu sort de l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>\u00a0et dont les mouvements provoquent les s\u00e9ismes. Dans ce volcan,\u00a0<a title=\"H\u00e9pha\u00efstos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9pha%C3%AFstos\">H\u00e9pha\u00efstos<\/a>\u00a0tenait une forge, aid\u00e9 par des\u00a0<a title=\"Cyclope\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cyclope\">cyclopes<\/a>\u00a0forgerons, et le po\u00e8te grec\u00a0<a title=\"Pindare\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pindare\">Pindare<\/a>\u00a0y loge le monstre\u00a0<a title=\"Typhon (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Typhon_(mythologie)\">Typhon<\/a>.\u00a0<a title=\"Pers\u00e9phone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pers%C3%A9phone\">Pers\u00e9phone<\/a>\u00a0y est \u00e9lev\u00e9e \u00e0\u00a0<a title=\"D\u00e9m\u00e9ter\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9m%C3%A9ter\">D\u00e9m\u00e9ter<\/a>\u00a0jusqu&rsquo;\u00e0 son enl\u00e8vement par\u00a0<a title=\"Had\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Had%C3%A8s\">Had\u00e8s<\/a>\u00a0pr\u00e8s du\u00a0<a title=\"Lac de Pergusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lac_de_Pergusa\">Lac de Pergusa<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Pays des Cyclopes, deux po\u00e8mes en langue\u00a0<a title=\"Grec ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grec_ancien\">grecque<\/a>\u00a0du po\u00e8te sicilien\u00a0<a title=\"Th\u00e9ocrite\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9ocrite\">Th\u00e9ocrite<\/a>\u00a0aux alentours de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"-275\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/-275\">275\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><\/a>, y situe l&rsquo;histoire du cyclope pasteur\u00a0<a title=\"Polyph\u00e8me\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Polyph%C3%A8me\">Polyph\u00e8me<\/a>, amoureux \u00e9conduit par la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"N\u00e9r\u00e9ide (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9r%C3%A9ide_(mythologie)\">N\u00e9r\u00e9ide<\/a>\u00a0<a title=\"Galat\u00e9e (N\u00e9r\u00e9ide)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Galat%C3%A9e_(N%C3%A9r%C3%A9ide)\">Galat\u00e9e<\/a>\u00a0qui change le sang de son amant, le berger sicilien\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Acis\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acis\">Acis<\/a>, \u00e9cras\u00e9 sous un rocher par le cyclope jaloux, en une\u00a0<a class=\"new\" title=\"Acis (rivi\u00e8re) (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Acis_(rivi%C3%A8re)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">rivi\u00e8re<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Aci (fiume)\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Aci_(fiume)\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Acis (rivi\u00e8re) \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>\u00a0portant son nom en Sicile. Ce m\u00eame Polyph\u00e8me rencontre dans l&rsquo;<i><a title=\"Odyss\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Odyss%C3%A9e\">Odyss\u00e9e<\/a><\/i>\u00a0d&rsquo;<a title=\"Hom\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Hom%C3%A8re\">Hom\u00e8re<\/a>,\u00a0<a title=\"Ulysse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulysse\">Ulysse<\/a>\u00a0et ses compagnons fraichement d\u00e9barqu\u00e9s sur l&rsquo;\u00eele, et est aveugl\u00e9 par le roi d&rsquo;Ithaque qui lui cr\u00e8ve l&rsquo;\u0153il pour lui \u00e9chapper.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;\u00e9quipage d&rsquo;Ulysse revient plus tard dans l&rsquo;\u00eele de\u00a0<a title=\"Trinacrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trinacrie\">Trinacrie<\/a>, apr\u00e8s avoir subit les menaces des monstres marins du\u00a0<a title=\"D\u00e9troit de Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9troit_de_Messine\">d\u00e9troit de Messine<\/a>,\u00a0<a title=\"Charybde et Scylla\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charybde_et_Scylla\">Charybde et Scylla<\/a>, que seuls les\u00a0<a title=\"Argonautes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Argonautes\">Argonautes<\/a>\u00a0\u00e9taient parvenus \u00e0 franchir avec l&rsquo;aide d&rsquo;<a title=\"H\u00e9ra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9ra\">H\u00e9ra<\/a>. Une fois accost\u00e9,\u00a0<a title=\"Ulysse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ulysse\">Ulysse<\/a>, d\u00fbment chapitr\u00e9 \u00e0 ce sujet au chant XI par le devin\u00a0<a title=\"Tir\u00e9sias\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tir%C3%A9sias\">Tir\u00e9sias<\/a>, interdit \u00e0 ses hommes de toucher aux troupeaux de b\u0153ufs et de moutons d&rsquo;<a title=\"H\u00e9lios\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9lios\">H\u00e9lios<\/a>, dieu du Soleil. Alors qu&rsquo;il dort, pourtant, ses hommes affam\u00e9s abattent des vaches. H\u00e9lios r\u00e9clame vengeance aupr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Zeus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Zeus\">Zeus<\/a>\u00a0qui foudroie le navire d&rsquo;Ulysse, l&rsquo;\u00e9pargnant seul au passage.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">C&rsquo;est encore en Sicile que\u00a0<a title=\"D\u00e9dale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9dale\">D\u00e9dale<\/a>\u00a0trouve refuge, aupr\u00e8s du roi\u00a0<a title=\"Cocalos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cocalos\">Cocalos<\/a>, pour se soustraire \u00e0 la vengeance du roi\u00a0<a title=\"Minos\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Minos\">Minos<\/a>, lequel le retrouve gr\u00e2ce \u00e0 un d\u00e9fi, celui de faire passer un fil \u00e0 travers les orifices d&rsquo;une coquille, que seul l&rsquo;ing\u00e9nieux architecte pouvait r\u00e9soudre, ce qu&rsquo;il fit en accrochant le fil \u00e0 une\u00a0<a title=\"Fourmi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fourmi\">fourmi<\/a>\u00a0qui traversa alors tous les orifices de la coquille. Cocalos refusant de livrer D\u00e9dale, une guerre entre les deux rois s&rsquo;engagea jusqu&rsquo;\u00e0 la mort du roi de Cr\u00e8te en Sicile, \u00e9bouillant\u00e9 dans son bain par les filles de Cocalos.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Auparavant,\u00a0<a title=\"H\u00e9racl\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9racl%C3%A8s\">H\u00e9racl\u00e8s<\/a>, franchissant le d\u00e9troit de Messine avec les b\u0153ufs de\u00a0<a title=\"G\u00e9ryon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%A9ryon\">G\u00e9ryon<\/a>, traverse la Sicile, o\u00f9 les Nymphes font jaillir pour lui des sources chaudes \u00e0\u00a0<a title=\"Him\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Him%C3%A8re\">Him\u00e8re<\/a>\u00a0et \u00e0\u00a0<a title=\"S\u00e9geste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9geste\">\u00c9geste<\/a>, avant qu&rsquo;il ne vainque le roi\u00a0<a title=\"\u00c9ryx (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89ryx_(mythologie)\">\u00c9ryx<\/a>. Li\u00e9s dans les textes antiques \u00e0\u00a0<a title=\"Solonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Solonte\">Solonte<\/a>,\u00a0<a class=\"new\" title=\"Agyrion (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Agyrion&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Agyrion<\/a>,\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>,\u00a0<a title=\"Moty\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Moty%C3%A9\">Moty\u00e9<\/a>\u00a0et\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"L\u00e9ontinoi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A9ontinoi\">L\u00e9ontinoi<\/a><sup id=\"cite_ref-leveque_21-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-leveque-21\">21<\/a><\/sup>, il laisse son nom \u00e0 deux cit\u00e9s,\u00a0<a title=\"H\u00e9racl\u00e9a Minoa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/H%C3%A9racl%C3%A9a_Minoa\">Eraclea Minoa<\/a>\u00a0fond\u00e9e par\u00a0<a title=\"S\u00e9linonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9linonte\">S\u00e9linonte<\/a>, et Eraclea da Dorieo, fond\u00e9e par\u00a0<a title=\"Dorieus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dorieus\">Dorieus<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les Romains font \u00e9galement de la Sicile un des th\u00e9\u00e2tres de leur mythologie, tel\u00a0<a title=\"Ovide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ovide\">Ovide<\/a>\u00a0qui relate l&rsquo;histoire d&rsquo;<a title=\"Ar\u00e9thuse (nymphe)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ar%C3%A9thuse_(nymphe)\">Ar\u00e9thuse<\/a>, nymphe transform\u00e9e par\u00a0<a title=\"Diane (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diane_(mythologie)\">Diane<\/a>\u00a0une source souterraine qui jaillit \u00e0\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Ortygie<\/a>, ou\u00a0<a title=\"Virgile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Virgile\">Virgile<\/a>, selon lequel\u00a0<a title=\"\u00c9n\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89n%C3%A9e\">\u00c9n\u00e9e<\/a>\u00a0rencontre pr\u00e8s de l&rsquo;<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>\u00a0un des marins d&rsquo;Ulysse,\u00a0<a title=\"Ach\u00e9m\u00e9nide (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ach%C3%A9m%C3%A9nide_(mythologie)\">Ach\u00e6menide<\/a>, puis a \u00e9t\u00e9 accueilli \u00e0\u00a0<a title=\"Dr\u00e9pane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Dr%C3%A9pane\">Dr\u00e9pane<\/a>\u00a0par\u00a0<a title=\"Aceste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aceste\">Aceste<\/a><sup id=\"cite_ref-leveque_21-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-leveque-21\">21<\/a><\/sup>. Les Romains pensaient que\u00a0<a title=\"Vulcain (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vulcain_(mythologie)\">Vulcain<\/a>\u00a0se trouvait dans l&rsquo;\u00eele \u00e9ponyme, au nord de la Sicile.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0aurait \u00e9t\u00e9 fond\u00e9e par le g\u00e9ant l\u00e9gendaire\u00a0<a title=\"Orion (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Orion_(mythologie)\">Orion<\/a>,\u00a0<a title=\"S\u00e9geste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9geste\">S\u00e9geste<\/a>\u00a0par les rescap\u00e9s de la\u00a0<a title=\"Guerre de Troie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Guerre_de_Troie\">guerre de Troie<\/a>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Religion\" class=\"mw-headline\">Religion<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"R\u00e9gion eccl\u00e9siastique de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9gion_eccl%C3%A9siastique_de_Sicile\">R\u00e9gion eccl\u00e9siastique de Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css incomplet\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Sicile\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Gastronomie\" class=\"mw-headline\">Gastronomie<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article connexe\u00a0:\u00a0<a title=\"Produits agroalimentaires traditionnels de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Produits_agroalimentaires_traditionnels_de_Sicile\">Produits agroalimentaires traditionnels de Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css incomplet\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cette section est vide, insuffisamment d\u00e9taill\u00e9e ou incompl\u00e8te.\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:EditPage\/Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:EditPage\/Sicile\">Votre aide<\/a>\u00a0est la bienvenue\u00a0!\u00a0<a title=\"Aide:Comment modifier une page\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Comment_modifier_une_page\">Comment faire\u00a0?<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Patrimoine_architectural\" class=\"mw-headline\">Patrimoine architectural<\/span><\/span><\/h3>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Patrimoines_de_l.27UNESCO\"><\/span><span id=\"Patrimoines_de_l'UNESCO\" class=\"mw-headline\">Patrimoines de l&rsquo;UNESCO<\/span><\/span><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Zone arch\u00e9ologique d\u2019<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>\u00a0(1997)<sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-22\">22<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Villa romaine de Casale pr\u00e8s de la ville de\u00a0<a title=\"Piazza Armerina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piazza_Armerina\">Piazza Armerina<\/a>\u00a0dans le centre de l&rsquo;\u00eele (1997)<sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-23\">23<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"\u00celes \u00c9oliennes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Eles_%C3%89oliennes\">\u00celes \u00c9oliennes<\/a>\u00a0(2000)<sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-24\">24<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Villes du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Baroque tardif\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Baroque_tardif\">baroque tardif<\/a>\u00a0du\u00a0<a title=\"Val di Noto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Val_di_Noto\">Val di Noto<\/a>\u00a0:\u00a0<a title=\"Caltagirone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caltagirone\">Caltagirone<\/a>,\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>,\u00a0<a title=\"Scicli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Scicli\">Scicli<\/a>,\u00a0<a title=\"Militello in Val di Catania\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Militello_in_Val_di_Catania\">Militello in Val di Catania<\/a>,\u00a0<a title=\"Palazzolo Acr\u00e9ide\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palazzolo_Acr%C3%A9ide\">Palazzolo Acr\u00e9ide<\/a>,\u00a0<a title=\"Noto (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noto_(Italie)\">Noto<\/a>,\u00a0<a title=\"Raguse (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raguse_(Italie)\">Raguse<\/a>,\u00a0<a title=\"Modica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Modica\">Modica<\/a>\u00a0(2002)<sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-25\">25<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0et la n\u00e9cropole rocheuse de\u00a0<a title=\"N\u00e9cropole de Pantalica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/N%C3%A9cropole_de_Pantalica\">Pantalica<\/a>\u00a0(2005)<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-26\">26<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Mont Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mont_Etna\">Mont Etna<\/a>\u00a0(2013)<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-27\">27<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;<a title=\"Architecture normande de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Architecture_normande_de_Sicile\">arabo-normande<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et les cath\u00e9drales\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale de Cefal\u00f9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_de_Cefal%C3%B9\">de Cefal\u00fa<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Cath\u00e9drale de Monreale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cath%C3%A9drale_de_Monreale\">Monreale<\/a>\u00a0(2015)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Chef-d&rsquo;\u0153uvre du patrimoine oral et immat\u00e9riel de l&rsquo;humanit\u00e9\u00a0: le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Th\u00e9\u00e2tre de marionnettes sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Th%C3%A9%C3%A2tre_de_marionnettes_sicilien\">th\u00e9\u00e2tre de marionnettes sicilien<\/a>\u00a0(<i>Opera dei Pupi<\/i>)<sup id=\"cite_ref-28\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-28\">28<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Chef-d&rsquo;\u0153uvre du patrimoine oral et immat\u00e9riel de l&rsquo;humanit\u00e9\u00a0: la pratique agricole traditionnelle de la culture de la \u00ab\u00a0<i>vite ad alberello<\/i>\u00a0\u00bb (taille de la vigne en gobelet) de la communaut\u00e9 de\u00a0<a title=\"Pantelleria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pantelleria\">Pantelleria<\/a><sup id=\"cite_ref-29\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-29\">29<\/a><\/sup><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Hauts_lieux\" class=\"mw-headline\">Hauts lieux<\/span><\/span><\/h4>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"S\u00e9geste\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9geste\">S\u00e9geste<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"S\u00e9linonte\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9linonte\">S\u00e9linonte<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Cefal\u00f9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cefal%C3%B9\">Cefal\u00f9<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Taormine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taormine\">Taormine<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Fontaine d&rsquo;<a title=\"Acadine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acadine\">Acadine<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Villa romaine du Casale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Villa_romaine_du_Casale\">Villa romaine du Casale<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"Piazza Armerina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Piazza_Armerina\">Piazza Armerina<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Erice\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Erice\">Erice<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td valign=\"top\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Acireale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acireale\">Acireale<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Sciacca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sciacca\">Sciacca<\/a>-Eraclea Minoa<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Caltanissetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caltanissetta\">Caltanissetta<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Caltagirone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caltagirone\">Caltagirone<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Tindari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tindari\">Tindari<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Filmographie_sur_la_Sicile\" class=\"mw-headline\">Filmographie sur la Sicile<\/span><\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Sicilia!\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilia!\">Sicilia!<\/a><\/i>, un film de\u00a0<a title=\"Jean-Marie Straub et Dani\u00e8le Huillet\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Marie_Straub_et_Dani%C3%A8le_Huillet\">Jean-Marie Straub et Dani\u00e8le Huillet<\/a>, adaptation de\u00a0<i>Conversation en Sicile<\/i>\u00a0(1939) d&rsquo;<a title=\"Elio Vittorini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Elio_Vittorini\">Elio Vittorini<\/a>.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"La terre tremble\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_terre_tremble\">La terre tremble<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Luchino Visconti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luchino_Visconti\">Luchino Visconti<\/a>\u00a0(1948)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"L'avventura\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/L%27avventura\">L&rsquo;avventura<\/a><\/i>, film de\u00a0<a title=\"Michelangelo Antonioni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michelangelo_Antonioni\">Michelangelo Antonioni<\/a>\u00a0(1960) qui, sans \u00eatre un film sur la Sicile, donne \u00e0 voir de nombreux paysages de l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Divorce \u00e0 l'italienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Divorce_%C3%A0_l%27italienne\">Divorce \u00e0 l&rsquo;italienne<\/a><\/i>, film italien de\u00a0<a title=\"Pietro Germi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pietro_Germi\">Pietro Germi<\/a>\u00a0sorti sur les \u00e9crans en 1961.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Salvatore Giuliano (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Giuliano_(film)\">Salvatore Giuliano<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Francesco Rosi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Rosi\">Francesco Rosi<\/a>\u00a0(1961) qui retrace l&rsquo;action du bandit Sicilien et l&rsquo;environnement politique des ann\u00e9es\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1940\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1940\">1940<\/a>-1950.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Le Gu\u00e9pard\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Gu%C3%A9pard\">Le Gu\u00e9pard<\/a><\/i>, un film de\u00a0<a title=\"Luchino Visconti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luchino_Visconti\">Luchino Visconti<\/a>\u00a0(1963).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"S\u00e9duite et abandonn\u00e9e\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9duite_et_abandonn%C3%A9e\">S\u00e9duite et abandonn\u00e9e<\/a><\/i>, un film de Pietro Germi, sur la jalousie et l&rsquo;honneur \u00e0 la sicilienne (1964).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"La Mafia fait la loi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mafia_fait_la_loi\">La Mafia fait la loi<\/a><\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Damiano Damiani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Damiano_Damiani\">Damiano Damiani<\/a>, inspir\u00e9 du roman\u00a0<i>Le jour de la chouette<\/i>\u00a0de\u00a0<a title=\"Leonardo Sciascia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_Sciascia\">Leonardo Sciascia<\/a>\u00a0(1968).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Le Parrain (film)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Parrain_(film)\">Le Parrain<\/a><\/i>\u00a0(<i>Mario Puzo&rsquo;s The Godfather<\/i>),\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Parrain II\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Parrain_II\">Le Parrain II<\/a><\/i>\u00a0(<i>Mario Puzo&rsquo;s The Godfather\u00a0: Part II<\/i>),\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Le Parrain III\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Parrain_III\">Le Parrain III<\/a><\/i>\u00a0(<i>\u00a0Mario Puzo&rsquo;s The Godfather\u00a0: Part III<\/i>) films de\u00a0<a title=\"Francis Ford Coppola\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francis_Ford_Coppola\">Francis Ford Coppola<\/a>\u00a0(1972, 1974, 1990), dont de nombreuses sc\u00e8nes se d\u00e9roulent en Sicile, paysage cl\u00e9 de la trilogie.<\/span>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Le Sicilien (film, 1987)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Sicilien_(film,_1987)\">Le Sicilien<\/a>,<\/i>\u00a0un film de\u00a0<a title=\"Michael Cimino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Cimino\">Michael Cimino<\/a>\u00a0sorti le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"1987-10-28\" data-sort-value=\"1987-10-28\"><a title=\"28 octobre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/28_octobre\">28<\/a>\u00a0<a title=\"Octobre 1987\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Octobre_1987\">octobre<\/a>\u00a0<a title=\"1987 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1987_au_cin%C3%A9ma\">1987<\/a><\/time>\u00a0avec\u00a0<a title=\"Christophe Lambert\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Christophe_Lambert\">Christophe Lambert<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"John Turturro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/John_Turturro\">John Turturro<\/a>, sur le m\u00eame personnage,\u00a0<a title=\"Salvatore Giuliano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Giuliano\">Salvatore Giuliano<\/a>.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Cinema Paradiso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cinema_Paradiso\">Cinema Paradiso<\/a>, de\u00a0<a title=\"Giuseppe Tornatore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Tornatore\">Giuseppe Tornatore<\/a>\u00a0(1988).<\/i><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Golden Door\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Golden_Door\">Golden Door<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Emanuele Crialese\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emanuele_Crialese\">Emanuele Crialese<\/a>\u00a0(<a title=\"2007 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2007_au_cin%C3%A9ma\">2007<\/a>)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"La Mafia tue seulement en \u00e9t\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/La_Mafia_tue_seulement_en_%C3%A9t%C3%A9\">La Mafia tue seulement en \u00e9t\u00e9<\/a><\/i>\u00a0un film de\u00a0<i><a title=\"Pierfrancesco Diliberto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierfrancesco_Diliberto\">Pierfrancesco Diliberto<\/a><\/i>\u00a0(2013).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Salvo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvo\">Salvo<\/a><\/i>, film de\u00a0<a title=\"Fabio Grassadonia et Antonio Piazza\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fabio_Grassadonia_et_Antonio_Piazza\">Fabio Grassadonia et Antonio Piazza<\/a>\u00a0(<a title=\"2013 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2013_au_cin%C3%A9ma\">2013<\/a>)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Bienvenue en Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bienvenue_en_Sicile\">Bienvenue en Sicile<\/a><\/i>, un film de\u00a0<i><a title=\"Pierfrancesco Diliberto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierfrancesco_Diliberto\">Pierfrancesco Diliberto<\/a><\/i>\u00a0(2016)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Tini\u00a0: La Nouvelle Vie de Violetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tini_:_La_Nouvelle_Vie_de_Violetta\">Tini\u00a0: La Nouvelle Vie de Violetta<\/a><\/i>, film Disney pour partie tourn\u00e9 en\u00a0<a title=\"Espagne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espagne\">Espagne<\/a>\u00a0et \u00e9galement en Sicile (2016).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a title=\"Sicilian Ghost Story\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilian_Ghost_Story\">Sicilian Ghost Story<\/a><\/i>, film de\u00a0<a title=\"Fabio Grassadonia et Antonio Piazza\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fabio_Grassadonia_et_Antonio_Piazza\">Fabio Grassadonia et Antonio Piazza<\/a>\u00a0(<a title=\"2017 au cin\u00e9ma\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2017_au_cin%C3%A9ma\">2017<\/a>)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"La_Sicile_dans_la_litt.C3.A9rature\"><\/span><span id=\"La_Sicile_dans_la_litt\u00e9rature\" class=\"mw-headline\">La Sicile dans la litt\u00e9rature<\/span><\/span><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"R.C3.A9cits_de_voyage\"><\/span><span id=\"R\u00e9cits_de_voyage\" class=\"mw-headline\">R\u00e9cits de voyage<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>XVIII\u00e8me si\u00e8cle\u00a0:<\/b><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k107640b\" rel=\"nofollow\"><i>Voyage Pittoresque des Isles de Sicile, de Malte et de Lipari<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k107640b\">archive<\/a>]<\/small><small>\u00a0<\/small>disponible sur\u00a0<i><a title=\"Gallica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gallica\">Gallica<\/a><\/i>, de\u00a0<a title=\"Jean-Pierre Hou\u00ebl\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Pierre_Hou%C3%ABl\">Jean-Pierre Hou\u00ebl<\/a>, qu\u2019il publia de 1782 \u00e0 1787 (4 volumes in-folio). Pour l&rsquo;illustrer, il grava des\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"c:Category:Voyage pittoresque des isle de Sicilie, de Malte et de Lipari\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Voyage_pittoresque_des_isle_de_Sicilie,_de_Malte_et_de_Lipari\">planches inspir\u00e9es de ses dessins<\/a>.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Voyage en Sicile<\/i>, Dominique Vivant Denon, \u00e9dition Didot l\u2019A\u00een\u00e9, 1788<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Voyage en Sicile et \u00e0 Malte<\/i>, de\u00a0<a title=\"Patrick Brydone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Patrick_Brydone\">Patrick Brydone<\/a>\u00a0traduit par\u00a0<a title=\"Jean-Nicolas D\u00e9meunier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Nicolas_D%C3%A9meunier\">Jean-Nicolas D\u00e9meunier<\/a>, \u00e9d. Pissot et Le Jay, Amsterdam et Paris,\u00a0<a title=\"1776 en litt\u00e9rature\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1776_en_litt%C3%A9rature\">1776<\/a>.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/catalog.hathitrust.org\/Record\/007703653\" rel=\"nofollow\">Travels in the Two Sicilies in the years 1775 and 1776<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fcatalog.hathitrust.org%2FRecord%2F007703653\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, d&rsquo;<a title=\"Henry Swinburne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Swinburne\">Henry Swinburne<\/a>, Londres, P. Elmasly, 1783-1785, 2 vol<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"XIXe_si.C3.A8cle\"><\/span><span id=\"XIXe_si\u00e8cle\" class=\"mw-headline\">XIXe si\u00e8cle<\/span><\/span><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k1075825.image\" rel=\"nofollow\">L&rsquo;Italie, la Sicile, les \u00eeles \u00c9oliennes, l&rsquo;\u00eele d&rsquo;Elbe, la Sardaigne, Malte, l&rsquo;ile de Calypso, Sicile et Malte<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k1075825.image\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, par M. D.-D. Farjasse &#8211; 1835, d&rsquo;apr\u00e8s les inspirations, les recherches et les travaux de MM. le vicomte de Chateaubriand, de Lamartine, Raoul-Rochette&#8230; [et al.]\u00a0; recueillis et publi\u00e9s par Audot p\u00e8re<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>\u0152uvres,\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"s:Voyage en Italie (Goethe)\/Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikisource.org\/wiki\/Voyage_en_Italie_(Goethe)\/Sicile\">Voyage en Suisse et en Italie<\/a><\/i>\u00a0(IX p.\u00a0271-360), de Johann Wolfgang von Goethe, Librairie de L. Hachette et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"compagnie\">C<sup>ie<\/sup><\/abbr>, 1862<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>La vie errante<\/i>, de Guy de Maupassant, \u00e9dition P. Ollendorff, 1890<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k1066135.r=Descriptions%20et%20voyages%20--%20Sicile%20%28Italie%29%20--%2017e%20si%C3%A8cle?rk=42918;4\" rel=\"nofollow\">En Italie<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k1066135.r%3DDescriptions%2520et%2520voyages%2520--%2520Sicile%2520%2528Italie%2529%2520--%252017e%2520si%25C3%25A8cle%3Frk%3D42918%3B4\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, de Henri Fleury, Edition Vienne, 1861<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k2073355\/f749.image.r=Descriptions%20et%20voyages%20--%20Sicile%20(Italie)%20--%2017e%20si%C3%A8cle\" rel=\"nofollow\">L&rsquo;Italie<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k2073355%2Ff749.image.r%3DDescriptions%2520et%2520voyages%2520--%2520Sicile%2520(Italie)%2520--%252017e%2520si%25C3%25A8cle\">archive<\/a>]<\/small><\/i>\u00a0de Jules Gourdault, Hachette (Paris) 1877 (p.681)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=qJIFtSbRDYMC&amp;pg=PA334&amp;lpg=PA334&amp;dq=theocrite+odes+sicile&amp;source=bl&amp;ots=z38hB1Silp&amp;sig=ACfU3U08jFC3vUUG_uUOMs3UNEEt3X3k7w&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjwrJb_vsLoAhVC0uAKHWq3AxAQ6AEwAnoECAYQAQ#v=onepage&amp;q=theocrite%20odes%20sicile&amp;f=false\" rel=\"nofollow\"><i>Souvenirs de La Sicile<\/i><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3DqJIFtSbRDYMC%26pg%3DPA334%26lpg%3DPA334%26dq%3Dtheocrite%2Bodes%2Bsicile%26source%3Dbl%26ots%3Dz38hB1Silp%26sig%3DACfU3U08jFC3vUUG_uUOMs3UNEEt3X3k7w%26hl%3Dfr%26sa%3DX%26ved%3D2ahUKEwjwrJb_vsLoAhVC0uAKHWq3AxAQ6AEwAnoECAYQAQ%23v%3Donepage%26q%3Dtheocrite%2520odes%2520sicile%26f%3Dfalse\">archive<\/a>]<\/small>, de Louis-Nic.-Phil.-Auguste de Forbin, Imprimerie Royale, 1823 (Biblioth\u00e8que Municipale de Lyon)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.europeana.eu\/portal\/it\/record\/9200365\/BibliographicResource_1000055496021.html\" rel=\"nofollow\">Un tour en Sicile<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.europeana.eu%2Fportal%2Fit%2Frecord%2F9200365%2FBibliographicResource_1000055496021.html\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, de Gonzalve de Nervo, \u00e9dition Chez les marchands de nouveaut\u00e9s, Paris, 1833<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k207234g\" rel=\"nofollow\">L&rsquo;Italie, la Sicile, Malte, la Gr\u00e8ce, l&rsquo;Archipel, les \u00eeles Ioniennes et la Turquie<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k207234g\">archive<\/a>]<\/small><\/i>\u00a0: souvenirs de voyage historiques et anecdotiques, par Jean Giraudeau, 1835<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k107500n.texteImage\" rel=\"nofollow\">La Sicile, souvenirs, r\u00e9cits et l\u00e9gendes<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k107500n.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, de Victor Postel, \u00c9diteur\u00a0: J. Lefort, (Lille), 18??<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k107487r.texteImage\" rel=\"nofollow\">La Sicile, notes et souvenirs<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k107487r.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, par Roger Lambelin, \u00c9diteur\u00a0: Descl\u00e9e de Brouwer (Lille), 1894<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k106104n.texteImage\" rel=\"nofollow\">En voiturin\u00a0: voyage en Italie et en Sicile<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k106104n.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>, par Paul de Musset, \u00c9diteur\u00a0: Calmann L\u00e9vy, Paris, 1885<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k1064303.texteImage\" rel=\"nofollow\">Italie, Sicile, Boh\u00eame<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k1064303.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>\u00a0: notes de voyage par Auguste Laugel, Paris, 1872<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"XX.C3.A8me_si.C3.A8cle\"><\/span><span id=\"XX\u00e8me_si\u00e8cle\" class=\"mw-headline\">XX\u00e8me si\u00e8cle<\/span><\/span><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Les mots sont des pierres. Voyage en Sicile<\/i>, de Carlo Levi, \u00e9ditions Nous, 2015<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Le radeau de la Gorgone. Promenades en Sicile<\/i>, de Dominique Fernandez, \u00e9ditions Grasset, 2017<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i>Le carrousel sicilien,<\/i>\u00a0de Lawrence Durrel, \u00e9dition Gallimard, 1979<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k105820q.texteImage\" rel=\"nofollow\">Sicile<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k105820q.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>\u00a0: croquis italiens, de Ren\u00e9 Bazin, \u00c9diteur\u00a0: Calmann L\u00e9vy, Paris, 1904<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/halshs.archives-ouvertes.fr\/file\/index\/docid\/138476\/filename\/Les_paysages_de_Sicile_decrits_par_les_voyageurs_francais_et_britanniques.pdf\" rel=\"nofollow\">Les paysages de Sicile d\u00e9crits par les voyageurs fran\u00e7ais et britanniques aux\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Seizi\u00e8me\">XVI<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Dix-septi\u00e8me\">XVII<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle. De la Normandie \u00e0 la Sicile\u00a0: r\u00e9alit\u00e9s, repr\u00e9sentations, mythes<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fhalshs.archives-ouvertes.fr%2Ffile%2Findex%2Fdocid%2F138476%2Ffilename%2FLes_paysages_de_Sicile_decrits_par_les_voyageurs_francais_et_britanniques.pdf\">archive<\/a>]<\/small>,<\/i>\u00a0d&rsquo;Herv\u00e9 Brunon, 2004, Saint-L\u00f4, France. (pp.\u00a0173\u2013193. ffhalshs-00138476)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><i><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k106428s.texteImage\" rel=\"nofollow\">L&rsquo; Italie et la Sicile<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fgallica.bnf.fr%2Fark%3A%2F12148%2Fbpt6k106428s.texteImage\">archive<\/a>]<\/small><\/i>\u00a0: r\u00e9cits de voyage \/ Gabriel L\u00e9colle &#8211; 1908<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\".C3.89crivains_siciliens\"><\/span><span id=\"\u00c9crivains_siciliens\" class=\"mw-headline\">\u00c9crivains siciliens<\/span><\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vincenzo Consolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vincenzo_Consolo\">Vincenzo Consolo<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Gesualdo Bufalino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gesualdo_Bufalino\">Gesualdo Bufalino<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giovanni Verga\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Verga\">Giovanni Verga<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Luigi Capuana\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_Capuana\">Luigi Capuana<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Federico De Roberto\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Federico_De_Roberto\">Federico De Roberto<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Luigi Pirandello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_Pirandello\">Luigi Pirandello<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Leonardo Sciascia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_Sciascia\">Leonardo Sciascia<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giuseppe Tomasi di Lampedusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Tomasi_di_Lampedusa\">Giuseppe Tomasi di Lampedusa<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Goliarda Sapienza\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Goliarda_Sapienza\">Goliarda Sapienza<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vitaliano Brancati\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vitaliano_Brancati\">Vitaliano Brancati<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"new\" title=\"Giosu\u00e8 Calaciura (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Giosu%C3%A8_Calaciura&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Giosu\u00e8 Calaciura<\/a>\u00a0: Borgo Vecchio<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Drapeau_et_h.C3.A9raldique\"><\/span><span id=\"Drapeau_et_h\u00e9raldique\" class=\"mw-headline\">Drapeau et h\u00e9raldique<\/span><\/span><\/h2>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-information\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone-css loupe\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Article d\u00e9taill\u00e9\u00a0:\u00a0<a title=\"Drapeau de la Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Drapeau_de_la_Sicile\">Drapeau de la Sicile<\/a>.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sicilian_Flag.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/84\/Sicilian_Flag.svg\/220px-Sicilian_Flag.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/84\/Sicilian_Flag.svg\/330px-Sicilian_Flag.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/84\/Sicilian_Flag.svg\/440px-Sicilian_Flag.svg.png 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"146\" data-file-width=\"512\" data-file-height=\"339\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le drapeau sicilien, commun\u00e9ment appel\u00e9\u00a0<i>Trinacria.<\/i><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tleft\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Coat_of_arms_of_Sicily.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/df\/Coat_of_arms_of_Sicily.svg\/100px-Coat_of_arms_of_Sicily.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/df\/Coat_of_arms_of_Sicily.svg\/150px-Coat_of_arms_of_Sicily.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/df\/Coat_of_arms_of_Sicily.svg\/200px-Coat_of_arms_of_Sicily.svg.png 2x\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"138\" data-file-width=\"530\" data-file-height=\"729\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">H\u00e9raldique r\u00e9gional.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le drapeau et l&rsquo;h\u00e9raldique de la R\u00e9gion Sicile est un quadrilat\u00e8re comportant les deux couleurs jaune et rouge, limit\u00e9s par une diagonale reliant le coin haut \u00e0 gauche \u00e0 celui du bas \u00e0 droite, avec au centre un\u00a0<a title=\"Trisk\u00e8le\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trisk%C3%A8le\">Trisk\u00e8le<\/a>\u00a0repr\u00e9sentant trois jambes nues tournant dans le sens inverse des aiguilles d&rsquo;une montre et en son milieu le\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gorgoneion\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gorgoneion\">Gorgoneion<\/a>, visage de\u00a0<a title=\"M\u00e9duse (mythologie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%A9duse_(mythologie)\">M\u00e9duse (mythologie)<\/a><sup id=\"cite_ref-Norwich20_2-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Norwich20-2\">2<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le drapeau est pr\u00e9sent, selon la loi r\u00e9gionale\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01 du\u00a0<a title=\"2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a><sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-30\">30<\/a><\/sup>, dans tous les b\u00e2timents publics r\u00e9gionaux.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Hymne_officiel\" class=\"mw-headline\">Hymne officiel<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;hymne\u00a0<i><a class=\"new\" title=\"Madreterra (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madreterra&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madreterra<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Madreterra\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Madreterra\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Madreterra \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a><\/i>\u00a0a \u00e9t\u00e9 compos\u00e9 par\u00a0<a class=\"new\" title=\"Vincenzo Spampinato (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vincenzo_Spampinato&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Vincenzo Spampinato<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Vincenzo Spampinato\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Vincenzo_Spampinato\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Vincenzo Spampinato \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>\u00a0et a \u00e9t\u00e9 jou\u00e9 pour la premi\u00e8re fois par l&rsquo;<a class=\"new\" title=\"Orchestre symphonique sicilienne (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Orchestre_symphonique_sicilienne&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Orchestre symphonique sicilienne<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Orchestra Sinfonica Siciliana\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Orchestra_Sinfonica_Siciliana\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Orchestre symphonique sicilienne \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"2003\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2003\">2003<\/a>. Il s&rsquo;agit du premier hymne officiel adopt\u00e9 par une r\u00e9gion autonome italienne<sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-31\">31<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;hymne a \u00e9t\u00e9 source de pol\u00e9miques vu la d\u00e9cision d&rsquo;\u00e9crire le texte officiel en langue italienne au lieu de celle sicilienne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">N\u00e9anmoins une version en langue sicilienne a \u00e9t\u00e9 aussi \u00e9crite<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-32\">32<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\".C3.89conomie\"><\/span><span id=\"\u00c9conomie\" class=\"mw-headline\">\u00c9conomie<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Donn.C3.A9es_g.C3.A9n.C3.A9rales\"><\/span><span id=\"Donn\u00e9es_g\u00e9n\u00e9rales\" class=\"mw-headline\">Donn\u00e9es g\u00e9n\u00e9rales<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La r\u00e9gion souffre comme l&rsquo;ensemble du\u00a0<i><a title=\"Mezzogiorno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mezzogiorno\">Mezzogiorno<\/a><\/i>\u00a0d&rsquo;un retard \u00e9conomique, d&rsquo;un fort taux de ch\u00f4mage (environ 20\u00a0% des actifs), ainsi que de l&rsquo;infiltration\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">mafieuse<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"2006\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006\">2006<\/a>, le\u00a0<a title=\"Produit int\u00e9rieur brut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Produit_int%C3%A9rieur_brut\">produit int\u00e9rieur brut<\/a>\u00a0(PIB) de la Sicile atteint 82\u00a0938,6\u00a0millions d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Euros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Euros\">euros<\/a>, et le PIB\/habitant est de 16\u00a0531,50\u00a0euros. Le nombre d&rsquo;entreprises s&rsquo;\u00e9l\u00e8ve \u00e0 234\u00a0623. En 2012, le PIB \u00e9tait de 84,9\u00a0millions d&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Euros\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Euros\">euros<\/a>\u00a0(5,4% du PIB de l&rsquo;Italie), soit 16 826 euros par habitant, contre 25 600 au niveau de l&rsquo;ensemble du pays<sup id=\"cite_ref-ipol_3-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;\u00e9conomie est majoritairement\u00a0<a title=\"Secteur tertiaire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Secteur_tertiaire\">tertiaire<\/a>\u00a0(services publics, et dans une moindre mesure l&rsquo;interm\u00e9diation financi\u00e8re, l&rsquo;immobilier et le commerce), avec un certain d\u00e9veloppement de l&rsquo;agriculture (7\u00a0% des emplois) et une faible industrialisation (9,6\u00a0% des emplois).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En 2012, l&rsquo;\u00eele fournissait 3,3\u00a0% des exportations italiennes (issues essentiellement des industries p\u00e9trochimique, chimique, agricole et \u00e9lectronique)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En 2013, le\u00a0<a title=\"Taux de ch\u00f4mage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taux_de_ch%C3%B4mage\">taux de ch\u00f4mage<\/a>\u00a0est de 21% contre 12,2% au niveau national<sup id=\"cite_ref-ipol_3-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>, touchant principalement les femmes et les jeunes.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a>\u00a0concentrent les principales entreprises siciliennes. Catane accueille le plus vaste parc scientifique r\u00e9gional, l&rsquo;Etna Valley, sp\u00e9cialis\u00e9 en informatique et en biotechnologie. Les autres principales zones industrielles sont autour de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>,\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Gela\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gela\">G\u00e9la<\/a>, zones domin\u00e9es par l&rsquo;industrie p\u00e9trochimique, et dans les r\u00e9gions de\u00a0<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara del Vallo<\/a>,\u00a0<a title=\"Marsala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala\">Marsala<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>, notamment li\u00e9es aux activit\u00e9s maritimes et viticoles<sup id=\"cite_ref-ipol_3-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Donn.C3.A9es_.C3.A9conomiques\"><\/span><span id=\"Donn\u00e9es_\u00e9conomiques\" class=\"mw-headline\">Donn\u00e9es \u00e9conomiques<\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le tableau indique le PIL (<a title=\"Produit int\u00e9rieur brut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Produit_int%C3%A9rieur_brut\">PIB<\/a>\u00a0en italien) et le PIL par habitant<sup id=\"cite_ref-Dati_Istat_-_Tavole_regionali_33-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Dati_Istat_-_Tavole_regionali-33\">33<\/a><\/sup>\u00a0en Sicile de\u00a0<a title=\"2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a>\u00a0\u00e0\u00a0<a title=\"2009\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2009\">2009<\/a>:<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<table class=\"wikitable\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>\u00a0<\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2001\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2001\">2001<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2002\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2002\">2002<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2003\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2003\">2003<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2004\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2004\">2004<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2005\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2005\">2005<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2006\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006\">2006<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2008\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2008\">2008<\/a><\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"2009\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2009\">2009<\/a><\/span><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>Produit int\u00e9rieur brut<\/b><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">(million d&rsquo;euros)<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">67.203,8<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">70.530,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">72.855,0<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">75.084,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">77.327,3<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">80.358,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">82.938,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">88.327,73<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">86.015,0<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>PIL prix march\u00e9 par habitant<\/b><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">(euro)<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13.479,6<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14.185,7<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">14.662,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15.053,9<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15.440,1<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16.023,2<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">16.531,5<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17.533<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17.045,2<sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-34\">34<\/a><\/sup><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le tableau indique le\u00a0<a title=\"Produit int\u00e9rieur brut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Produit_int%C3%A9rieur_brut\">PIB<\/a><sup id=\"cite_ref-Dati_Istat_-_Tavole_regionali_33-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Dati_Istat_-_Tavole_regionali-33\">33<\/a><\/sup>, de la Sicile aux prix courants du march\u00e9 en\u00a0<a title=\"2006\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006\">2006<\/a>, exprim\u00e9 en millions d&rsquo;euros rapport\u00e9 aux principales activit\u00e9s \u00e9conomiques\u00a0:<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<table class=\"wikitable\">\n<tbody>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>Macro-activit\u00e9 \u00e9conomique<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>PIB produit<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>% secteur du PIB r\u00e9gional<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>% secteur du PIB italien<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Agriculture, sylviculture, p\u00eache<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">2 923,3 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">3,52\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">1,84\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Industrie<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">7 712,9 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">9,30\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,30\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Construction<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">4 582,1 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">5,52\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">5,41\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Commerce, r\u00e9paration, h\u00f4tels et restaurants, transports et communications<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">15 159,7 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,28\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">20,54\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Activit\u00e9 bancaire\u00a0; activit\u00e9 immobili\u00e8re<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">17 656,1 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">21,29\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24,17\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Autres activit\u00e9s et services<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24 011,5 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">28,95\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">18,97\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Tva, imp\u00f4ts indirects nets sur les produits, taxes sur les importations<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10 893,1 \u20ac<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">13,13\u00a0%<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">10,76\u00a0%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>PIL Sicile aux prix de march\u00e9<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>82 938,6 \u20ac<\/b><\/span><\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Tourisme\" class=\"mw-headline\">Tourisme<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Skiing_Etna_nord,_Linguaglossa.JPG?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG\/220px-Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG\/330px-Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG\/440px-Skiing_Etna_nord%2C_Linguaglossa.JPG 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"165\" data-file-width=\"2272\" data-file-height=\"1704\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">le volcan\u00a0<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>\u00a0a aussi deux stations de sport d&rsquo;hiver.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le patrimoine naturel et culturel de la r\u00e9gion fait du tourisme un des secteurs majeurs de l&rsquo;\u00e9conomie sicilienne, m\u00eame s&rsquo;il ne repr\u00e9sente que 4\u00a0% du PIB r\u00e9gional contre 10,3\u00a0% du PIB italien, frein\u00e9 par le manque d&rsquo;infrastructures, le ralentissement du tourisme national, et la saisonnalit\u00e9 de la demande \u00e9galement g\u00e9ographiquement concentr\u00e9e autour de quelques p\u00f4les urbains<sup id=\"cite_ref-ipol_3-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>. L&rsquo;\u00eele est en effet dot\u00e9e d&rsquo;une offre touristique importante et vari\u00e9e, alliant entre autres tourisme baln\u00e9aire (<a title=\"Cefal\u00f9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cefal%C3%B9\">Cefal\u00f9<\/a>,\u00a0<a title=\"Taormine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taormine\">Taormine<\/a>), naturel (<a title=\"Etna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Etna\">Etna<\/a>) et culturel (<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a>,\u00a0<a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a>,\u00a0<a title=\"Noto (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noto_(Italie)\">Noto<\/a>\u2026).<\/span><\/p>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Palermo-People-bjs-1.jpg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1f\/Palermo-People-bjs-1.jpg\/220px-Palermo-People-bjs-1.jpg\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1f\/Palermo-People-bjs-1.jpg\/330px-Palermo-People-bjs-1.jpg 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1f\/Palermo-People-bjs-1.jpg\/440px-Palermo-People-bjs-1.jpg 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"147\" data-file-width=\"1536\" data-file-height=\"1028\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Sc\u00e8ne de march\u00e9 \u00e0 Palerme.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En 2013, les \u00e9tablissements d&rsquo;h\u00e9bergement ont accueilli 4,4 millions de personnes pour des s\u00e9jours moyens de 3,3 nuits. Les Italiens composent la majorit\u00e9 de ces touristes (55,48\u00a0%)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Agriculture\" class=\"mw-headline\">Agriculture<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;agriculture garde un poids d\u00e9terminant dans l&rsquo;\u00e9conomie sicilienne, en employant 10\u00a0% des actifs, contre 4,1\u00a0% au niveau national<sup id=\"cite_ref-geo397_35-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-geo397-35\">35<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;\u00eele a des terres riches et fertiles (volcaniques et\/ou argilo-calcaires) qui produisent vin,\u00a0<a title=\"Huile d'olive\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Huile_d%27olive\">huile d&rsquo;olive<\/a>, l\u00e9gumes,\u00a0<a title=\"Bl\u00e9\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bl%C3%A9\">bl\u00e9<\/a>,\u00a0<a title=\"Amande\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Amande\">amandes<\/a>,\u00a0<a title=\"Grenade (fruit)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Grenade_(fruit)\">grenades<\/a>,\u00a0<a title=\"Agrume\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrume\">agrumes<\/a>\u00a0(en particulier les\u00a0<a title=\"Citron\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Citron\">citrons<\/a>, les\u00a0<a title=\"Mandarine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mandarine\">mandarines<\/a>\u00a0telles celles de\u00a0<a title=\"Croceverde Giardini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Croceverde_Giardini\">Croceverde Giardini<\/a>, ou encore la\u00a0<a title=\"Bergamote\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bergamote\">bergamote<\/a>\u00a0et le\u00a0<a title=\"Cyperus papyrus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cyperus_papyrus\">papyrus<\/a>).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Pr\u00e8s de\u00a0<span title=\"17\u00a0342\u00a0000\u00a0000 m\u00b2 ou 17\u00a0342 km\u00b2\">1\u00a0734\u00a0200<\/span>\u00a0hectares de terre sont cultiv\u00e9s soit 67\u00a0% de la superficie de l&rsquo;\u00eele dont, en 2013, 301 000 consacr\u00e9s \u00e0 la culture des c\u00e9r\u00e9ales, 156 000 \u00e0 celle des oliviers, 129000 \u00e0 la viticulture et 86 000 hectares \u00e0 la culture des agrumes<sup id=\"cite_ref-ipol_3-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>. Les l\u00e9gumes et les primeurs sont les cultures \u00e0 plus haute valeur ajout\u00e9e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Actuellement,\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0est le seul endroit en\u00a0<a title=\"Europe\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Europe\">Europe<\/a>\u00a0o\u00f9 l&rsquo;on peut trouver du papyrus \u00e0 l&rsquo;\u00e9gyptienne.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"P.C3.AAche\"><\/span><span id=\"P\u00eache\" class=\"mw-headline\">P\u00eache<\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La p\u00eache tient \u00e9galement une place importante dans les localit\u00e9s maritimes. La p\u00eache au\u00a0<a title=\"Thon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Thon\">thon<\/a>\u00a0est une des activit\u00e9s majeures.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">L&rsquo;<a title=\"Espadon\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Espadon\">espadon<\/a>\u00a0est l&rsquo;un des mets pr\u00e9f\u00e9r\u00e9s des Siciliens. Quelques villages pratiquent encore la p\u00eache traditionnelle (appel\u00e9e chasse) dans le d\u00e9troit de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a><sup id=\"cite_ref-geo397_35-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-geo397-35\">35<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Vins\" class=\"mw-headline\">Vins<\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile poss\u00e8de le plus grand vignoble italien<sup id=\"cite_ref-rfivignoble_36-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-rfivignoble-36\">36<\/a><\/sup>, avec une production annuelle de 8 millions d\u2019hectolitres de vin sur 180 000 hectares, et une vingtaine de c\u00e9pages autochtones plant\u00e9s<sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-37\">37<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">D\u00e9j\u00e0, les\u00a0<a title=\"Histoire de la Sicile ph\u00e9nicienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_de_la_Sicile_ph%C3%A9nicienne\">Ph\u00e9niciens<\/a>, avec les Grecs, y auraient invent\u00e9 la vinification entre le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"10\u1d49 si\u00e8cle avant J\u00e9sus-Christ\"><span class=\"romain\">x<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0et le\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"8\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">viii<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle\u00a0<abbr class=\"abbr nowrap\" title=\"avant J\u00e9sus-Christ\">av. J.-C.<\/abbr><sup id=\"cite_ref-rfivignoble_36-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-rfivignoble-36\">36<\/a><\/sup>. Puis,\u00a0<a title=\"Pline l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pline_l%27Ancien\">Pline l&rsquo;Ancien<\/a>\u00a0dans son\u00a0<i><a title=\"Histoire naturelle (Pline l'Ancien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_naturelle_(Pline_l%27Ancien)\">Histoire naturelle<\/a><\/i>\u00a0t\u00e9moigne de la renomm\u00e9e \u00e0 l&rsquo;\u00e9poque de Jules C\u00e9sar du mamertin de\u00a0<a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a>\u00a0et cite comme de moins grande qualit\u00e9 le potulan et le vin de\u00a0<a title=\"Taormine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Taormine\">Tanrominium<\/a>, ainsi qu&rsquo;un vin doux d&rsquo;<a title=\"San Marco d'Alunzio\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/San_Marco_d%27Alunzio\">aluntium<\/a><sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-38\">38<\/a><\/sup>. Les Byzantins puis les musulmans, d\u00e9veloppent la culture de la vigne, ces derniers introduisant le\u00a0<a title=\"Muscat d'Alexandrie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Muscat_d%27Alexandrie\">zibibbo<\/a>. Les Normands poursuivent cette culture, \u00e0 l&rsquo;instar de la vinerie de l&rsquo;<a class=\"new\" title=\"Abbaye Santa Anastasia (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Abbaye_Santa_Anastasia&amp;action=edit&amp;redlink=1\">abbaye Santa Anastasia<\/a>\u00a0fond\u00e9e par\u00a0<a title=\"Roger Ier de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Ier_de_Sicile\">Roger de Hauteville<\/a>\u00a0en\u00a0<a title=\"1101\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1101\">1101<\/a><sup id=\"cite_ref-NorwichVin_39-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-NorwichVin-39\">39<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En\u00a0<a title=\"1773\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1773\">1773<\/a>, le marchand anglais\u00a0<a class=\"new\" title=\"John Woodhouse (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=John_Woodhouse&amp;action=edit&amp;redlink=1\">John Woodhouse<\/a>\u00a0d\u00e9couvre le vin de\u00a0<a title=\"Marsala (DOC)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala_(DOC)\">Marsala<\/a>\u00a0auquel il ajoute de l&rsquo;alcool pour l&rsquo;exporter dans le monde entier, suivi de plusieurs compatriotes, comme la\u00a0<a title=\"Joseph Whitaker\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Whitaker\">famille Whitaker<\/a><sup id=\"cite_ref-NorwichVin_39-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-NorwichVin-39\">39<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Au\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"20\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xx<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle, la Sicile reste un gros producteur de raisins, mais en exporte l&rsquo;essentiel, abandonnant la valorisation de ses crus<sup id=\"cite_ref-rfivignoble_36-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-rfivignoble-36\">36<\/a><\/sup>. Dans les ann\u00e9es 2000, les domaines viticoles renaissent autour des c\u00e9pages traditionnels comme le nero d\u2019Avola, le nerello mascalese, le nerello mantellato, le perricone, le frappato et le calabresenero d&rsquo;Avola en rouge, le cataratto, le grecanico, le grillo, l&rsquo;inzolia, le zibibbo, le damaschino, le trebbiano, l&rsquo;ausonica, le moscato bianco et le corinto nero en blanc, mais aussi de c\u00e9pages import\u00e9s (merlot, le cabernet sauvignon, le cabernet franc et le syrah\u00a0; chardonnay et viognier)<sup id=\"cite_ref-rfivignoble_36-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-rfivignoble-36\">36<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Prot\u00e9g\u00e9s par les\u00a0<a title=\"Mention traditionnelle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mention_traditionnelle\">mentions traditionnelles<\/a>\u00a0<a title=\"Denominazione di origine controllata e garantita\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denominazione_di_origine_controllata_e_garantita\">DOCG<\/a>\u00a0(Cerasuolo di Vittoria),\u00a0<a title=\"Denominazione di origine controllata\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Denominazione_di_origine_controllata\">DOC<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Indicazione Geografica Tipica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Indicazione_Geografica_Tipica\">IGT<\/a>, les vins les plus connus sont ceux produits pr\u00e8s de\u00a0<a title=\"Noto (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Noto_(Italie)\">Noto<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Marsala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala\">Marsala<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Pantelleria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pantelleria\">Pantelleria<\/a>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Industrie\" class=\"mw-headline\">Industrie<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile n&rsquo;est pas une r\u00e9gion fortement industrielle, bien que des mines de\u00a0<a title=\"Soufre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Soufre\">soufre<\/a>\u00a0aient \u00e9t\u00e9 fortement exploit\u00e9es \u00e0 la fin du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>. L&rsquo;installation d&rsquo;usines s&rsquo;est faite sous l&rsquo;impulsion de politiques \u00e9tatiques, \u00e0 travers la \u00ab\u00a0<a title=\"Cassa del Mezzogiorno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cassa_del_Mezzogiorno\">Caisse pour le Mezzogiorno<\/a>\u00a0\u00bb. Le r\u00e9sultat de ces politiques a \u00e9t\u00e9 la cr\u00e9ation de v\u00e9ritables \u00ab\u00a0cath\u00e9drales dans le d\u00e9sert\u00a0\u00bb, tel le p\u00f4le\u00a0<a title=\"P\u00e9trochimie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trochimie\">p\u00e9trochimique<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a>. L&rsquo;industrie extractive est pr\u00e9sente \u00e0 travers les gisements de\u00a0<a title=\"P\u00e9trole\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%A9trole\">p\u00e9trole<\/a>\u00a0et de\u00a0<a title=\"Gaz naturel\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gaz_naturel\">gaz naturel<\/a>\u00a0dans le sud-est de l&rsquo;\u00eele. Au total, l&rsquo;industrie participe au produit int\u00e9rieur brut de la Sicile presque autant que l&rsquo;agriculture.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En 2012, 29 481 entreprises industrielles exer\u00e7ait leurs activit\u00e9s dans le domaine manufacturier, l&rsquo;alimentaire et la m\u00e9tallurgie. Les r\u00e9gions de Catane et de Palerme sont les plus industrialis\u00e9es<sup id=\"cite_ref-ipol_3-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Transports\" class=\"mw-headline\">Transports<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Donn.C3.A9es_g.C3.A9n.C3.A9rales_2\"><\/span><span id=\"Donn\u00e9es_g\u00e9n\u00e9rales_2\" class=\"mw-headline\">Donn\u00e9es g\u00e9n\u00e9rales<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile a longtemps souffert d&rsquo;un manque d&rsquo;infrastructures.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les principaux a\u00e9roports, assurant des liaisons vers le reste de l&rsquo;Italie et vers l&rsquo;international, sont l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"A\u00e9roport de Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/A%C3%A9roport_de_Catane\">a\u00e9roport de Catane<\/a>\u00a0\u00e0 l&rsquo;est (6 206 662 passagers en 2012), l&rsquo;<a title=\"A\u00e9roport de Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/A%C3%A9roport_de_Palerme\">a\u00e9roport de Palerme<\/a>\u00a0\u00e0 l&rsquo;ouest (4 335 668 passagers en 2013), ainsi que ceux de\u00a0<a title=\"Comiso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Comiso\">Comiso<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>. Ils accueillent 8,9\u00a0% des passagers d&rsquo;Italie<sup id=\"cite_ref-ipol_3-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les transports maritimes sont tr\u00e8s d\u00e9velopp\u00e9s, notamment en raison de l&rsquo;insularit\u00e9..La Sicile compte 48 ports (18,2\u00a0% de tous les ports italiens)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>. Le port de Messine, \u00e0 3\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr>\u00a0de la\u00a0<a title=\"Calabre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Calabre\">Calabre<\/a>, permet de relier l&rsquo;Italie continentale par des navettes, et permet des liaisons entre les r\u00e9seaux routiers et ferr\u00e9s des deux c\u00f4t\u00e9s du d\u00e9troit de Messine. Le trafic passager et commercial vers le reste de l&rsquo;Italie existe \u00e0 travers les principaux ports de l&rsquo;\u00eele.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le r\u00e9seau routier se compose des autoroutes\u00a0<a title=\"Autoroute A18 (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_A18_(Italie)\">A18<\/a>\u00a0(Messine-Catane, bient\u00f4t prolong\u00e9e jusque Syracuse et Gela),\u00a0<a title=\"Autoroute A19 (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_A19_(Italie)\">A19<\/a>\u00a0(Palerme-Catane),\u00a0<a title=\"Autoroute A20 (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_A20_(Italie)\">A20<\/a>\u00a0(Messine-Palerme),\u00a0<a title=\"Autoroute A29 (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_A29_(Italie)\">A29<\/a>\u00a0(Palerme-<a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a>\/<a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara del Vallo<\/a>). De nombreux axes secondaires structurent le territoire.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le r\u00e9seau ferr\u00e9 assure des liaisons entre les principales villes. Toutefois, le trafic des trains est assez lent.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">C\u00f4t\u00e9\u00a0<a title=\"Ouvrage d'art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ouvrage_d%27art\">ouvrage d&rsquo;art<\/a>, le\u00a0<a title=\"Pont Costanzo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pont_Costanzo\">pont Costanzo<\/a>\u00a0est le viaduc le plus haut<sup id=\"cite_ref-40\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-40\">40<\/a><\/sup>\u00a0et le\u00a0<a class=\"new\" title=\"Tunnel de Caltanissetta (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Tunnel_de_Caltanissetta&amp;action=edit&amp;redlink=1\">tunnel de Caltanissetta<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Galleria Caltanissetta\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Galleria_Caltanissetta\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Tunnel de Caltanissetta \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>\u00a0(<i>actuellement en construction<\/i>) le plus long de la r\u00e9gion<sup id=\"cite_ref-41\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-41\">41<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Autoroutes\" class=\"mw-headline\">Autoroutes<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Des autoroutes ont r\u00e9cemment \u00e9t\u00e9 construites et agrandies au cours des quatre derni\u00e8res d\u00e9cennies. Les plus importants sont les autoroutes (<i><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">autostrada<\/span><\/i>) qui traversent la partie nord de l&rsquo;\u00eele. Une grande partie du r\u00e9seau autoroutier est \u00e9lev\u00e9e et desservie par des viaducs en raison du relief montagneux de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-42\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-42\">42<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-43\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-43\">43<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-44\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-44\">44<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-45\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-45\">45<\/a><\/sup>. D&rsquo;autres routes principales sont les\u00a0<i><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">Strade Statali<\/span><\/i>\u00a0comme la\u00a0<i>SS.113<\/i>\u00a0qui relie Trapani \u00e0 Messine (via Palerme), la\u00a0<i>SS.114<\/i>, Messine-Syracuse (via Catane) et la\u00a0<i>SS.115<\/i>, Syracuse-Trapani (via\u00a0<a title=\"Raguse (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raguse_(Italie)\">Raguse<\/a>, Gela et Agrigente).<\/span><\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<tbody>\n<tr>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Nom<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Autoroute<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Longueur<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">P\u00e9age<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Services<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A18_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/25px-Autostrada_A18_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/38px-Autostrada_A18_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/50px-Autostrada_A18_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A18 Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A18\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A18\">A18 Messine-Catane<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">76\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Italian_traffic_signs_-_stazione.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/20px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/30px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/40px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png 2x\" alt=\"Italian traffic signs - stazione.svg\" width=\"20\" height=\"20\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0Oui<\/span><\/td>\n<td rowspan=\"2\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_(600x600),_StVO_1992.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/20px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/30px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/40px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png 2x\" alt=\"Zeichen 361-51 - Tankstelle auch mit bleifreiem Benzin (600x600), StVO 1992.svg\" width=\"20\" height=\"20\" data-file-width=\"601\" data-file-height=\"601\" \/><\/a>\u00a0Oui<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg\/40px-Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg\/60px-Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a7\/Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg\/80px-Italian_traffic_signs_-_raccordo_autostradale_15.svg.png 2x\" alt=\"Italian traffic signs - raccordo autostradale 15.svg\" width=\"40\" height=\"20\" data-file-width=\"500\" data-file-height=\"250\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne RA15\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_RA15\">RA15 &#8211; Catane p\u00e9riph\u00e9rique ouest<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">24\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td rowspan=\"4\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Libre<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg\/40px-Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg\/60px-Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg\/80px-Italian_traffic_signs_-_Autostrada_CT-SR.svg.png 2x\" alt=\"Italian traffic signs - Autostrada CT-SR.svg\" width=\"40\" height=\"17\" data-file-width=\"700\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Route europ\u00e9enne 45\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Route_europ%C3%A9enne_45\">Catane-Syracuse<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">25\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td rowspan=\"2\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Non<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A18_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/25px-Autostrada_A18_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/38px-Autostrada_A18_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Autostrada_A18_Italia.svg\/50px-Autostrada_A18_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A18 Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A18\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A18\">A18 Syracuse-Rosolini<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">40\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A19_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Autostrada_A19_Italia.svg\/25px-Autostrada_A19_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Autostrada_A19_Italia.svg\/38px-Autostrada_A19_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/00\/Autostrada_A19_Italia.svg\/50px-Autostrada_A19_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A19 Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A19\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A19\">A19 Palerme-Catane<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">199\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td rowspan=\"2\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_(600x600),_StVO_1992.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/20px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/30px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg\/40px-Zeichen_361-51_-_Tankstelle_auch_mit_bleifreiem_Benzin_%28600x600%29%2C_StVO_1992.svg.png 2x\" alt=\"Zeichen 361-51 - Tankstelle auch mit bleifreiem Benzin (600x600), StVO 1992.svg\" width=\"20\" height=\"20\" data-file-width=\"601\" data-file-height=\"601\" \/><\/a>\u00a0Oui<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A20_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Autostrada_A20_Italia.svg\/25px-Autostrada_A20_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Autostrada_A20_Italia.svg\/38px-Autostrada_A20_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a6\/Autostrada_A20_Italia.svg\/50px-Autostrada_A20_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A20 Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A20\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A20\">A20 Palerme-Messine<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">181\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Italian_traffic_signs_-_stazione.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/20px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/30px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/10\/Italian_traffic_signs_-_stazione.svg\/40px-Italian_traffic_signs_-_stazione.svg.png 2x\" alt=\"Italian traffic signs - stazione.svg\" width=\"20\" height=\"20\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0Oui<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A29_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Autostrada_A29_Italia.svg\/25px-Autostrada_A29_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Autostrada_A29_Italia.svg\/38px-Autostrada_A29_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/Autostrada_A29_Italia.svg\/50px-Autostrada_A29_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A29 Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A29\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A29\">A29 Palerme-Mazara del Vallo<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">119\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"kilom\u00e8tre\">km<\/abbr><\/span><\/td>\n<td rowspan=\"2\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Libre<\/span><\/td>\n<td rowspan=\"2\" align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Non<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Autostrada_A29dir_Italia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Autostrada_A29dir_Italia.svg\/25px-Autostrada_A29dir_Italia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Autostrada_A29dir_Italia.svg\/38px-Autostrada_A29dir_Italia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/29\/Autostrada_A29dir_Italia.svg\/50px-Autostrada_A29dir_Italia.svg.png 2x\" alt=\"Autostrada A29dir Italia.svg\" width=\"25\" height=\"25\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/><\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Autoroute italienne A29\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Autoroute_italienne_A29\">A29 dir Alcamo-Trapani\/Marsala<\/a><\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">38\u00a044<sup>km<\/sup><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Projet_de_pont_de_Messine\" class=\"mw-headline\">Projet de pont de Messine<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Un\u00a0<a title=\"Pont\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pont\">pont<\/a>\u00a0suspendu de 5\u00a0300\u00a0m\u00e8tres entre la Sicile et la p\u00e9ninsule italienne a \u00e9t\u00e9 mis en projet par le gouvernement italien, le\u00a0<a title=\"Pont de Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pont_de_Messine\">pont de Messine<\/a>. La d\u00e9cision de construire le pont, sous l&rsquo;impulsion de la droite de\u00a0<a title=\"Silvio Berlusconi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Silvio_Berlusconi\">Silvio Berlusconi<\/a>, est tr\u00e8s contest\u00e9e par certains milieux politiques de gauche, et le gouvernement de\u00a0<a title=\"Romano Prodi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Romano_Prodi\">Romano Prodi<\/a>\u00a0l&rsquo;a suspendu en\u00a0<a title=\"2006\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006\">2006<\/a>. Le projet, sans cesse report\u00e9, reste depuis soumis aux al\u00e9as politiques<sup id=\"cite_ref-46\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-46\">46<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Soci.C3.A9t.C3.A9\"><\/span><span id=\"Soci\u00e9t\u00e9\" class=\"mw-headline\">Soci\u00e9t\u00e9<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Ethnies_et_minorit.C3.A9s_.C3.A9trang.C3.A8res\"><\/span><span id=\"Ethnies_et_minorit\u00e9s_\u00e9trang\u00e8res\" class=\"mw-headline\">Ethnies et minorit\u00e9s \u00e9trang\u00e8res<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Au\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"2015-12-31\" data-sort-value=\"2015-12-31\"><a title=\"31 d\u00e9cembre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/31_d%C3%A9cembre\">31<\/a>\u00a0<a title=\"D\u00e9cembre 2015\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9cembre_2015\">d\u00e9cembre<\/a>\u00a0<a title=\"2015\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a><\/time>, il y a 183\u00a0192\u00a0r\u00e9sidents \u00e9trangers dans la r\u00e9gion (3,61\u00a0% de la population totale). Les groupes de plus de 2\u00a0000\u00a0ressortissants sont<sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-47\">47<\/a><\/sup>\u00a0:<\/span><\/p>\n<div class=\"colonnes\" style=\"text-align: justify;\">\n<div>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Roumanie\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de la Roumanie\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Romania.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Flag_of_Romania.svg\/20px-Flag_of_Romania.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Flag_of_Romania.svg\/30px-Flag_of_Romania.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/Flag_of_Romania.svg\/40px-Flag_of_Romania.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de la Roumanie\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"600\" data-file-height=\"400\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Roumanie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Roumanie\">Roumanie<\/a><\/span>\u00a053\u00a0189<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Tunisie\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de la Tunisie\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Tunisia.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Flag_of_Tunisia.svg\/20px-Flag_of_Tunisia.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Flag_of_Tunisia.svg\/30px-Flag_of_Tunisia.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/Flag_of_Tunisia.svg\/40px-Flag_of_Tunisia.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de la Tunisie\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"800\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Tunisie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tunisie\">Tunisie<\/a><\/span>\u00a019\u00a0244<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Maroc\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Maroc\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Morocco.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2c\/Flag_of_Morocco.svg\/20px-Flag_of_Morocco.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2c\/Flag_of_Morocco.svg\/30px-Flag_of_Morocco.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2c\/Flag_of_Morocco.svg\/40px-Flag_of_Morocco.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Maroc\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Maroc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maroc\">Maroc<\/a><\/span>\u00a014\u00a0840<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Sri Lanka\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Sri Lanka\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Sri_Lanka.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/11\/Flag_of_Sri_Lanka.svg\/20px-Flag_of_Sri_Lanka.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/11\/Flag_of_Sri_Lanka.svg\/30px-Flag_of_Sri_Lanka.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/11\/Flag_of_Sri_Lanka.svg\/40px-Flag_of_Sri_Lanka.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Sri Lanka\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Sri Lanka\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sri_Lanka\">Sri Lanka<\/a><\/span>\u00a013\u00a0452<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Bangladesh\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Bangladesh\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Bangladesh.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/Flag_of_Bangladesh.svg\/20px-Flag_of_Bangladesh.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/Flag_of_Bangladesh.svg\/30px-Flag_of_Bangladesh.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/Flag_of_Bangladesh.svg\/40px-Flag_of_Bangladesh.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Bangladesh\" width=\"20\" height=\"12\" data-file-width=\"1000\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Bangladesh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bangladesh\">Bangladesh<\/a><\/span>\u00a08\u00a0134<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Albanie\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de l'Albanie\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Albania.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/36\/Flag_of_Albania.svg\/20px-Flag_of_Albania.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/36\/Flag_of_Albania.svg\/30px-Flag_of_Albania.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/36\/Flag_of_Albania.svg\/40px-Flag_of_Albania.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de l'Albanie\" width=\"20\" height=\"14\" data-file-width=\"980\" data-file-height=\"700\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Albanie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Albanie\">Albanie<\/a><\/span>\u00a08\u00a0039<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Chine\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de la R\u00e9publique populaire de Chine\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fa\/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg\/20px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fa\/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg\/30px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fa\/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg\/40px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de la R\u00e9publique populaire de Chine\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Chine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chine\">Chine<\/a><\/span>\u00a07\u00a0306<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Pologne\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de la Pologne\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Poland.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/12\/Flag_of_Poland.svg\/20px-Flag_of_Poland.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/12\/Flag_of_Poland.svg\/30px-Flag_of_Poland.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/12\/Flag_of_Poland.svg\/40px-Flag_of_Poland.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de la Pologne\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"640\" data-file-height=\"400\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Pologne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pologne\">Pologne<\/a><\/span>\u00a05\u00a0390<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Philippines\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau des Philippines\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_the_Philippines.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Flag_of_the_Philippines.svg\/20px-Flag_of_the_Philippines.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Flag_of_the_Philippines.svg\/30px-Flag_of_the_Philippines.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/99\/Flag_of_the_Philippines.svg\/40px-Flag_of_the_Philippines.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau des Philippines\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Philippines\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Philippines\">Philippines<\/a><\/span>\u00a05\u00a0343<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Ghana\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Ghana\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Ghana.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Flag_of_Ghana.svg\/20px-Flag_of_Ghana.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Flag_of_Ghana.svg\/30px-Flag_of_Ghana.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/19\/Flag_of_Ghana.svg\/40px-Flag_of_Ghana.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Ghana\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Ghana\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ghana\">Ghana<\/a><\/span>\u00a03\u00a0782<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Nigeria\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Nigeria\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Nigeria.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/79\/Flag_of_Nigeria.svg\/20px-Flag_of_Nigeria.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/79\/Flag_of_Nigeria.svg\/30px-Flag_of_Nigeria.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/79\/Flag_of_Nigeria.svg\/40px-Flag_of_Nigeria.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Nigeria\" width=\"20\" height=\"10\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Nigeria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nigeria\">Nigeria<\/a><\/span>\u00a03\u00a0394<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Maurice\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de Maurice\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Mauritius.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Flag_of_Mauritius.svg\/20px-Flag_of_Mauritius.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Flag_of_Mauritius.svg\/30px-Flag_of_Mauritius.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/77\/Flag_of_Mauritius.svg\/40px-Flag_of_Mauritius.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de Maurice\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Maurice (pays)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_(pays)\">Maurice<\/a><\/span>\u00a02\u00a0874<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"S\u00e9n\u00e9gal\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du S\u00e9n\u00e9gal\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Senegal.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fd\/Flag_of_Senegal.svg\/20px-Flag_of_Senegal.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fd\/Flag_of_Senegal.svg\/30px-Flag_of_Senegal.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fd\/Flag_of_Senegal.svg\/40px-Flag_of_Senegal.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du S\u00e9n\u00e9gal\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"S\u00e9n\u00e9gal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%A9n%C3%A9gal\">S\u00e9n\u00e9gal<\/a><\/span>\u00a02\u00a0700<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Ukraine\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau de l'Ukraine\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Ukraine.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Flag_of_Ukraine.svg\/20px-Flag_of_Ukraine.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Flag_of_Ukraine.svg\/30px-Flag_of_Ukraine.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/49\/Flag_of_Ukraine.svg\/40px-Flag_of_Ukraine.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau de l'Ukraine\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"1200\" data-file-height=\"800\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Ukraine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ukraine\">Ukraine<\/a><\/span>\u00a02\u00a0120<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"datasortkey\" data-sort-value=\"Pakistan\"><span class=\"flagicon\"><a class=\"image\" title=\"Drapeau du Pakistan\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Flag_of_Pakistan.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer thumbborder\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/32\/Flag_of_Pakistan.svg\/20px-Flag_of_Pakistan.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/32\/Flag_of_Pakistan.svg\/30px-Flag_of_Pakistan.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/32\/Flag_of_Pakistan.svg\/40px-Flag_of_Pakistan.svg.png 2x\" alt=\"Drapeau du Pakistan\" width=\"20\" height=\"13\" data-file-width=\"900\" data-file-height=\"600\" \/><\/a>\u00a0<\/span><a title=\"Pakistan\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan\">Pakistan<\/a><\/span>\u00a02\u00a0093<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Langues_et_dialectes\" class=\"mw-headline\">Langues et dialectes<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La langue officielle parl\u00e9e en Sicile est l&rsquo;<a title=\"Italien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Italien\">italien<\/a>. Une grande partie de la population locale parle aussi dans leurs cercles intimes le\u00a0<a title=\"Sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicilien\">sicilien<\/a>, reconnue comme langue par l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Unesco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Unesco\">UNESCO<\/a>\u00a0et l&rsquo;<a title=\"Union europ\u00e9enne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Union_europ%C3%A9enne\">Union europ\u00e9enne<\/a>\u00a0mais qui ne b\u00e9n\u00e9ficie d&rsquo;aucune forme de protection par la R\u00e9gion sicilienne ou l&rsquo;\u00c9tat italien<sup id=\"cite_ref-48\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-48\">48<\/a><\/sup>. \u00c0 l&rsquo;int\u00e9rieur m\u00eame de la langue sicilienne, on trouve des dialectes, diff\u00e9rents suivant les r\u00e9gions de la Sicile, mais tous mutuellement intelligibles.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le sicilien est consid\u00e9r\u00e9 comme\u00a0<a title=\"Langue r\u00e9gionale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Langue_r%C3%A9gionale\">langue r\u00e9gionale<\/a>\u00a0en vertu de la\u00a0<a title=\"Charte europ\u00e9enne des langues r\u00e9gionales ou minoritaires\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Charte_europ%C3%A9enne_des_langues_r%C3%A9gionales_ou_minoritaires\">Charte europ\u00e9enne des langues r\u00e9gionales ou minoritaires<\/a>, sign\u00e9e par l&rsquo;Italie le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"2000-06-27\" data-sort-value=\"2000-06-27\"><a title=\"27 juin\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/27_juin\">27<\/a>\u00a0<a title=\"Juin 2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juin_2000\">juin<\/a>\u00a0<a title=\"2000\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a><\/time>, mais pas encore encore ratifi\u00e9e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Sur l&rsquo;\u00eele il y a quelques minorit\u00e9s ethno-linguistiques\u00a0: la minorit\u00e9 albanaise, appel\u00e9e\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Arb\u00ebresh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Arb%C3%ABresh\">Arb\u00ebresh<\/a><\/i>, dans la province de Palerme, qui elle est consid\u00e9r\u00e9e par la loi nationale de 1999<sup id=\"cite_ref-49\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-49\">49<\/a><\/sup>\u00a0et prot\u00e9g\u00e9e par la loi r\u00e9gionale de 1998<sup id=\"cite_ref-50\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-50\">50<\/a><\/sup>\u00a0; la minorit\u00e9 gallo-italique de la\u00a0<a title=\"Lombards de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Lombards_de_Sicile\">Lombardie sicilienne<\/a>\u00a0et celle grecque de Messine<sup id=\"cite_ref-51\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-51\">51<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-52\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-52\">52<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Qualit.C3.A9_de_vie\"><\/span><span id=\"Qualit\u00e9_de_vie\" class=\"mw-headline\">Qualit\u00e9 de vie<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le rapport \u00e9tabli par\u00a0<i>Legambiente<\/i>\u00a0et\u00a0<i>il Sole 24 Ore<\/i><sup id=\"cite_ref-Classifica_53-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Classifica-53\">53<\/a><\/sup>\u00a0sur l&rsquo;<a class=\"mw-redirect\" title=\"\u00c9cosyst\u00e8me urbain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%89cosyst%C3%A8me_urbain\">\u00e9cosyst\u00e8me urbain<\/a>\u00a0sur la qualit\u00e9 \u00e9cologique des chefs-lieux italiens prend en compte la fiabilit\u00e9 du syst\u00e8me du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Transport urbain\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Transport_urbain\">transport urbain<\/a>, de la surface verte par habitant, l&rsquo;efficacit\u00e9 du r\u00e9seau de l&rsquo;eau, la qualit\u00e9 de l&rsquo;air, des pistes cyclables, de la quantit\u00e9 des eaux retrait\u00e9es, de la diffusion des \u00e9nergies renouvelables, de la gestion des d\u00e9chets et du\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Tri s\u00e9lectif\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tri_s%C3%A9lectif\">tri s\u00e9lectif<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les donn\u00e9es pour la Sicile classent ses chefs-lieux dans le fond des classements nationaux\u00a0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Donn\u00e9es de\u00a0<a title=\"2012\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2012\">2012<\/a><sup id=\"cite_ref-Classifica_53-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Classifica-53\">53<\/a><\/sup><\/span><\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>\u00a0<\/caption>\n<tbody>\n<tr bgcolor=\"lightgrey\">\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Position<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">2013<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Province<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Variation<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Position<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">2012<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>84<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Raguse<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>3<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">81<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>88<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Enna<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>1<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">87<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>89<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Syracuse<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>1<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">88<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>91<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Messine<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en augmentation\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/11px-Increase2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/17px-Increase2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/22px-Increase2.svg.png 2x\" alt=\"en augmentation\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>3<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">94<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>96<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Agrigente<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>1<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">95<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>95<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Trapani<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en augmentation\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/11px-Increase2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/17px-Increase2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/22px-Increase2.svg.png 2x\" alt=\"en augmentation\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>5<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">101<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>100<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Caltanissetta<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en augmentation\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/11px-Increase2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/17px-Increase2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b0\/Increase2.svg\/22px-Increase2.svg.png 2x\" alt=\"en augmentation\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>5<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">105<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>101<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Catane<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>11<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">90<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>106<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Palerme<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"en diminution\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/11px-Decrease2.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/17px-Decrease2.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/Decrease2.svg\/22px-Decrease2.svg.png 2x\" alt=\"en diminution\" width=\"11\" height=\"11\" data-file-width=\"300\" data-file-height=\"300\" \/>7<\/span><\/td>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">99<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Mafia\" class=\"mw-headline\">Mafia<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"bandeau-container bandeau-section metadata bandeau-niveau-modere\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"bandeau-cell bandeau-icone\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Emojione_267B.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"noviewer\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Emojione_267B.svg\/17px-Emojione_267B.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Emojione_267B.svg\/26px-Emojione_267B.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5f\/Emojione_267B.svg\/34px-Emojione_267B.svg.png 2x\" alt=\"\" width=\"17\" height=\"17\" data-file-width=\"512\" data-file-height=\"512\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"bandeau-cell\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Cette section a besoin d&rsquo;\u00eatre\u00a0<b><a title=\"Aide:Recyclage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Aide:Recyclage\">recycl\u00e9e<\/a><\/b><small>\u00a0(f\u00e9vrier 2015)<\/small>.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Une r\u00e9organisation et une clarification du contenu sont n\u00e9cessaires.\u00a0<span class=\"navigation-only\"><span class=\"noprint plainlinks\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sicile&amp;action=edit\">Am\u00e9liorez-le<\/a><\/span>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Discussion:Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Discussion:Sicile\">discutez des points \u00e0 am\u00e9liorer<\/a>.<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Le terme\u00a0<a title=\"Mafia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mafia\">mafia<\/a>\u00a0ou\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">Cosa Nostra<\/a><\/i>\u00a0se r\u00e9f\u00e9rait d&rsquo;ailleurs \u00e0 l&rsquo;origine uniquement de l&rsquo;organisation criminelle sicilienne. Aujourd&rsquo;hui, cependant, le terme mafia est \u00e9galement associ\u00e9 avec d&rsquo;autres organisations mafieuses comme la\u00a0<a title=\"Camorra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Camorra\"><i>Camorra<\/i>\u00a0napolitaine<\/a>, la\u00a0<i><a title=\"'Ndrangheta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/%27Ndrangheta\">N&rsquo;drangheta<\/a><\/i>\u00a0en Calabre, la\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Sacra Corona Unita\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sacra_Corona_Unita\">Sacra Corona Unita<\/a><\/i>\u00a0des\u00a0<a title=\"Pouilles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pouilles\">Pouilles<\/a>. Ses origines, selon la recherche historique, date du d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>\u00a0et sont plac\u00e9s par rapport \u00e0 l&rsquo;ancien ph\u00e9nom\u00e8ne de\u00a0<a title=\"Banditisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Banditisme\">banditisme<\/a>. Toutefois, il convient de souligner que cette affirmation est peu partag\u00e9e\u00a0; une bonne partie des chercheurs situent la naissance du ph\u00e9nom\u00e8ne au\u00a0<a title=\"XVIe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XVIe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"16\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xvi<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, lorsque dans diverses parties de l&rsquo;Italie se sont form\u00e9es des organisations criminelles du type de celle \u00e9voqu\u00e9e par\u00a0<a title=\"Alessandro Manzoni\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_Manzoni\">Alessandro Manzoni<\/a>\u00a0dans son chef-d&rsquo;\u0153uvre\u00a0<i><a title=\"Les Fianc\u00e9s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Les_Fianc%C3%A9s\">Les Fianc\u00e9s<\/a><\/i>\u00a0(le \u00ab\u00a0bon\u00a0\u00bb Don Rodrigo). \u00c0 tort ou \u00e0 raison, sa naissance remonte au d\u00e9but du\u00a0<a title=\"XIXe si\u00e8cle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/XIXe_si%C3%A8cle\"><abbr class=\"abbr\" title=\"19\u1d49 si\u00e8cle\"><span class=\"romain\">xix<\/span><sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0si\u00e8cle<\/a>, lorsque les gardiens g\u00e9raient quotidiennement les terrains de la noblesse sicilienne et les t\u00e2cherons qui y travaillaient. Il s&rsquo;agissait des gens violents, interm\u00e9diaires entre les propri\u00e9taires f\u00e9odaux et les t\u00e2cherons, souvent dans les conditions similaires \u00e0 celles des\u00a0<a title=\"Servage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Servage\">serfs de la gl\u00e8be<\/a>\u00a0qui, pour mieux exercer leur travail, s&rsquo;entouraient de gardiens \u00e0 leur solde, d&rsquo;o\u00f9 la logique hi\u00e9rarchique qui existe encore aujourd&rsquo;hui<sup id=\"cite_ref-54\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-54\">54<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">\u00c0 partir des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1950\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1950\">ann\u00e9es 1950<\/a>, la mafia se rapproche \u00e9troitement de la politique: depuis\u00a0<a title=\"Vito Ciancimino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vito_Ciancimino\">Vito Ciancimino<\/a>, des repr\u00e9sentants de la politique sicilienne ont \u00e9t\u00e9 reconnus comme complices. Les guerres internes se sont produites\u00a0: la premi\u00e8re guerre de la mafia (en\u00a0<a title=\"1962\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1962\">1962<\/a>) et la deuxi\u00e8me guerre (en\u00a0<a title=\"1978\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1978\">1978<\/a>)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La p\u00e9riode entre les\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1980\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1980\">ann\u00e9es 1980<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1990\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1990\">1990<\/a>\u00a0voit de nombreux homicides, assassinats et attentats\u00a0:\u00a0<a title=\"Capaci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Capaci\">Capaci<\/a><sup id=\"cite_ref-55\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-55\">55<\/a><\/sup>, via d&rsquo;Amelio, via Georgofili\u2026 La lutte contre la mafia s&rsquo;organise avec comme r\u00e9sultat le \u00ab\u00a0\u00a0<i>maxiprocesso<\/i>\u00a0\u00bb (<a class=\"mw-redirect\" title=\"Maxi-proc\u00e8s\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maxi-proc%C3%A8s\">maxi-proc\u00e8s<\/a>) de\u00a0<a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a><sup id=\"cite_ref-56\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-56\">56<\/a><\/sup>.\u00a0<a title=\"Giovanni Falcone\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Falcone\">Giovanni Falcone<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Paolo Borsellino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Borsellino\">Paolo Borsellino<\/a>\u00a0qui m\u00e8nent la lutte contre les noyaux d&rsquo;adh\u00e9rents \u00e0 la mafia sont tu\u00e9s en\u00a0<a title=\"1992\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1992\">1992<\/a>, apr\u00e8s d&rsquo;autres meurtres, comme ceux de\u00a0<a title=\"Cesare Terranova\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cesare_Terranova\">Cesare Terranova<\/a>,\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Carlo Alberto Dalla Chiesa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Carlo_Alberto_Dalla_Chiesa\">Carlo Alberto Dalla Chiesa<\/a>,\u00a0<a class=\"new\" title=\"Antonino Saetta (page inexistante)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Antonino_Saetta&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Antonino Saetta<\/a>\u00a0<a class=\"extiw\" title=\"it:Antonino Saetta\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Antonino_Saetta\"><span class=\"indicateur-langue\" title=\"\u00c9quivalent de l\u2019article \u00ab Antonino Saetta \u00bb dans une autre langue\">(it)<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Rosario Livatino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rosario_Livatino\">Rosario Livatino<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Ninni Cassar\u00e0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ninni_Cassar%C3%A0\">Ninni Cassar\u00e0<\/a>. Apr\u00e8s une accalmie, suivent les arrestations de parrains comme\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Tot\u00f2 Riina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tot%C3%B2_Riina\">Tot\u00f2 Riina<\/a>, en\u00a0<a title=\"2006\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2006\">2006<\/a>, celle d&rsquo;un chef historique de la mafia\u00a0<a title=\"Bernardo Provenzano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernardo_Provenzano\">Bernardo Provenzano<\/a>\u00a0et, en\u00a0<a title=\"2007\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2007\">2007<\/a>, l&rsquo;arrestation de\u00a0<a title=\"Salvatore Lo Piccolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Lo_Piccolo\">Salvatore Lo Piccolo<\/a>, son successeur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les experts de l&rsquo;antimafia estiment que\u00a0<a title=\"Matteo Messina Denaro\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Matteo_Messina_Denaro\">Matteo Messina Denaro<\/a>\u00a0est le successeur de\u00a0<a title=\"Salvatore Lo Piccolo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Lo_Piccolo\">Lo Piccolo<\/a>\u00a0et\u00a0<a title=\"Bernardo Provenzano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bernardo_Provenzano\">Provenzano<\/a>\u00a0au sommet de\u00a0<i><a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">Cosa Nostra<\/a><\/i><sup id=\"cite_ref-Sicile_:_Matteo_Denaro,_le_dernier_parrain_-_L'EXPRESS_57-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-Sicile_:_Matteo_Denaro,_le_dernier_parrain_-_L'EXPRESS-57\">57<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les activit\u00e9s du crime organis\u00e9 limite le potentiel de croissance de l&rsquo;\u00eele. Les pouvoirs publics ont confisqu\u00e9 5 515 avoirs issus de la mafia entre janvier 2013 et septembre 2014. L&rsquo;Union europ\u00e9enne a investi 63 millions d&rsquo;euros au titre du FEDER 2007-2013 afin de transformer d&rsquo;anciennes propri\u00e9t\u00e9s de la mafia en centres d&rsquo;agritourisme et d&rsquo;affaires<sup id=\"cite_ref-ipol_3-17\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Administration_et_politique\" class=\"mw-headline\">Administration et politique<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Organisation_politique_et_administrative\" class=\"mw-headline\">Organisation politique et administrative<\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">La Sicile a le statut de\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"R\u00e9gion autonome \u00e0 statut sp\u00e9cial\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%A9gion_autonome_%C3%A0_statut_sp%C3%A9cial\">r\u00e9gion autonome d&rsquo;Italie<\/a>\u00a0depuis 1946. Elle poss\u00e8de un organe l\u00e9gislatif, l&rsquo;assembl\u00e9e r\u00e9gionale (Assemblea regionale siciliana) dont les 90 membres \u00e9lisent un conseil r\u00e9gional (Giunta regionale) de 12 ministres (Assessori). Le chef de l&rsquo;ex\u00e9cutif est le pr\u00e9sident de la r\u00e9gion, \u00e9lu directement par les citoyens pour un mandat de cinq ans.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Elle dispose de ce fait de pouvoirs plus \u00e9tendus que les autres r\u00e9gions<sup id=\"cite_ref-58\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-58\">58<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-59\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-59\">59<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-60\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-60\">60<\/a><\/sup>\u00a0et aussi r\u00e9glemente directement les municipalit\u00e9s de l&rsquo;\u00eele<sup id=\"cite_ref-61\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-61\">61<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les comp\u00e9tences exclusives sont l&rsquo;agriculture, la sylviculture, l&rsquo;industrie, le commerce et l&rsquo;am\u00e9nagement urbain (au titre de l&rsquo;article 14, titre II du statut du gouvernement r\u00e9gional de Sicile), ainsi que les transports r\u00e9gionaux et les communications\u00a0; la sant\u00e9 et la s\u00e9curit\u00e9 publiques\u00a0; les soins de sant\u00e9\u00a0; l&rsquo;enseignement secondaire et sup\u00e9rieur; la r\u00e8glementation des cr\u00e9dits financiers et des produits d&rsquo;assurance et d&rsquo;\u00e9pargne; les affaires sociales (relations professionnelles, protection et aide sociales)\u00a0; les taxes agricoles\u00a0; les services publics\u00a0; tout autre domaine touchant \u00e0 des services d&rsquo;int\u00e9r\u00eat r\u00e9gional (au titre de l&rsquo;article 17, titre IV du statut du gouvernement r\u00e9gional de Sicile)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">En 2013 et 2014, l&rsquo;assembl\u00e9e r\u00e9gionales a adopt\u00e9 une r\u00e9forme des autorit\u00e9s locales rempla\u00e7ants les 9 provinces existantes par des associations libres de communes (liberi consorzi)<sup id=\"cite_ref-ipol_3-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-ipol-3\">3<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Politiquement, la r\u00e9gion est marqu\u00e9e par le vote catholique\u00a0<a title=\"Centrisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Centrisme\">centriste<\/a>. Bastion de la\u00a0<a title=\"D\u00e9mocratie chr\u00e9tienne (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9mocratie_chr%C3%A9tienne_(Italie)\">D\u00e9mocratie chr\u00e9tienne<\/a>\u00a0jusqu&rsquo;au d\u00e9but des\u00a0<a title=\"Ann\u00e9es 1990\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ann%C3%A9es_1990\">ann\u00e9es 1990<\/a>, la Sicile vote d\u00e9sormais traditionnellement \u00e0\u00a0<a title=\"Droite (politique)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Droite_(politique)\">droite<\/a>.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Municipalit.C3.A9s_les_plus_peupl.C3.A9es\"><\/span><span id=\"Municipalit\u00e9s_les_plus_peupl\u00e9es\" class=\"mw-headline\">Municipalit\u00e9s les plus peupl\u00e9es<\/span><\/span><\/h3>\n<dl>\n<dt><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Villes de plus de 50 000 habitants<sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-62\">62<\/a><\/sup>.<\/span><\/dt>\n<\/dl>\n<table class=\"wikitable\">\n<caption>\u00a0<\/caption>\n<tbody>\n<tr bgcolor=\"lightgrey\">\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Position<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">2014<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Ville<\/span><\/th>\n<th><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">habitants<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>1<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Palerme\">Palerme<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">677 854<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>2<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Catane\">Catane<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">315 614<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>3<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Messine\">Messine<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">241 373<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>4<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Syracuse\">Syracuse<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">122 222<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>5<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Marsala\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Marsala\">Marsala<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">82 885<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>6<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Gela\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gela\">Gela<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">76 807<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>7<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Raguse (Italie)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Raguse_(Italie)\">Raguse<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">72 860<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>8<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Trapani\">Trapani<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">69 162<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>9<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vittoria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vittoria\">Vittoria<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">62 953<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>10<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Caltanissetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Caltanissetta\">Caltanissetta<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">62 935<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>11<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Agrigente\">Agrigente<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">59 669<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>12<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Bagheria\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bagheria\">Bagheria<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">55 859<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>13<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Modica\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Modica\">Modica<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">54 796<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>14<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Acireale\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acireale\">Acireale<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">52 861<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>15<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Mazara del Vallo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mazara_del_Vallo\">Mazara del Vallo<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">51 698<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"center\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><b>16<\/b><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Misterbianco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Misterbianco\">Misterbianco<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">51 087<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Anciennes_provinces_siciliennes\" class=\"mw-headline\">Anciennes provinces siciliennes<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Map_of_region_of_Sicily,_Italy,_with_provinces-fr.svg?uselang=fr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg\/220px-Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg.png\" srcset=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg\/330px-Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg.png 1.5x, \/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8e\/Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg\/440px-Map_of_region_of_Sicily%2C_Italy%2C_with_provinces-fr.svg.png 2x\" alt=\"\" width=\"220\" height=\"169\" data-file-width=\"8803\" data-file-height=\"6748\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<div class=\"magnify\">\u00a0<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les neuf provinces siciliennes.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les 9 anciennes provinces siciliennes sont abrog\u00e9es par projet de loi adopt\u00e9 le\u00a0<time class=\"nowrap date-lien\" datetime=\"2013-03-19\" data-sort-value=\"2013-03-19\"><a title=\"19 mars\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/19_mars\">19<\/a>\u00a0<a title=\"Mars 2013\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mars_2013\">mars<\/a>\u00a0<a title=\"2013\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/2013\">2013<\/a><\/time>\u00a0par l&rsquo;<a title=\"Assembl\u00e9e r\u00e9gionale sicilienne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Assembl%C3%A9e_r%C3%A9gionale_sicilienne\">Assembl\u00e9e r\u00e9gionale sicilienne<\/a>\u00a0dirig\u00e9e par\u00a0<a title=\"Rosario Crocetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rosario_Crocetta\">Rosario Crocetta<\/a>. Elles sont remplac\u00e9es par des\u00a0<a title=\"Libre consortium municipal\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Libre_consortium_municipal\">syndicats libres de communes<\/a>\u00a0dont l&rsquo;\u00e9lection est pr\u00e9vue en d\u00e9cembre 2017<sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-63\">63<\/a><\/sup><sup class=\"reference cite_virgule\">,<\/sup><sup id=\"cite_ref-64\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_note-64\">64<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Les anciennes provinces sont les suivantes\u00a0:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province d'Agrigente\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_d%27Agrigente\">Agrigente<\/a>\u00a0(Agrigento)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province de Caltanissetta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Caltanissetta\">Caltanissetta<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Province de Catane\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Catane\">Catane<\/a>\u00a0(Catania)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province d'Enna\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_d%27Enna\">Enna<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Province de Messine\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Messine\">Messine<\/a>\u00a0(Messina)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Province de Palerme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Palerme\">Palerme<\/a>\u00a0(Palermo)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province de Raguse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Raguse\">Raguse<\/a>\u00a0(Ragusa)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province de Syracuse\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Syracuse\">Syracuse<\/a>\u00a0(Siracusa)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Province de Trapani\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Province_de_Trapani\">Trapani<\/a>.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Personnalit.C3.A9s\"><\/span><span id=\"Personnalit\u00e9s\" class=\"mw-headline\">Personnalit\u00e9s<\/span><\/span><\/h2>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Siciliens_dans_l.27histoire\"><\/span><span id=\"Siciliens_dans_l'histoire\" class=\"mw-headline\">Siciliens dans l&rsquo;histoire<\/span><\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Archim\u00e8de\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Archim%C3%A8de\">Archim\u00e8de<\/a>\u00a0&#8211; scientifique et philosophe<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Emp\u00e9docle\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Emp%C3%A9docle\">Emp\u00e9docle<\/a>\u00a0&#8211; philosophe<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Eunus\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eunus\">Eunus<\/a>\u00a0&#8211; esclave r\u00e9volt\u00e9<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Diodore de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Diodore_de_Sicile\">Diodore de Sicile<\/a>\u00a0&#8211; historien<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Gorgias\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Gorgias\">Gorgias<\/a>\u00a0&#8211; philosophe<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Jawhar al-Siqilli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jawhar_al-Siqilli\">Jawhar al-Siqilli<\/a>\u00a0&#8211; g\u00e9n\u00e9ral et chef d&rsquo;\u00c9tat<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric II du Saint-Empire\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_II_du_Saint-Empire\">Fr\u00e9d\u00e9ric II du Saint-Empire<\/a>\u00a0&#8211; empereur<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Personnalit.C3.A9s_originaires_de_Sicile\"><\/span><span id=\"Personnalit\u00e9s_originaires_de_Sicile\" class=\"mw-headline\">Personnalit\u00e9s originaires de Sicile<\/span><\/span><\/h3>\n<div class=\"colonnes\" style=\"text-align: justify;\">\n<div>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Sergio Mattarella\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sergio_Mattarella\">Sergio Mattarella<\/a>, pr\u00e9sident de la R\u00e9publique italienne<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Eleonora Abbagnato\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Eleonora_Abbagnato\">Eleonora Abbagnato<\/a>, danseuse<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Salvatore Adamo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Adamo\">Salvatore Adamo<\/a>, chanteur, compositeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Rosa Balistreri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rosa_Balistreri\">Rosa Balistreri<\/a>, chanteuse<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Joseph Balsamo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Balsamo\">Joseph Balsamo<\/a>, dit\u00a0<i>Cagliostro<\/i><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vitaliano Brancati\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vitaliano_Brancati\">Vitaliano Brancati<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vincenzo Bellini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vincenzo_Bellini\">Vincenzo Bellini<\/a>, compositeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Andrea Camilleri\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Andrea_Camilleri\">Andrea Camilleri<\/a>, \u00e9crivain, metteur en sc\u00e8ne<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Frank Capra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Capra\">Frank Capra<\/a>, cin\u00e9aste (originaire de\u00a0<a title=\"Bisacquino\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Bisacquino\">Bisacquino<\/a>)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Fr\u00e9d\u00e9ric Fran\u00e7ois\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Fran%C3%A7ois\">Fr\u00e9d\u00e9ric Fran\u00e7ois<\/a>, chanteur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Daniele Gangemi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Daniele_Gangemi\">Daniele Gangemi<\/a>, r\u00e9alisateur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giovanni Gentile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Gentile\">Giovanni Gentile<\/a>, philosophe<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Salvatore Giuliano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Giuliano\">Salvatore Giuliano<\/a>, hors-la-loi<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Renato Guttuso\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Renato_Guttuso\">Renato Guttuso<\/a>, peintre<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Enzo Maiorca\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Enzo_Maiorca\">Enzo Maiorca<\/a>, plongeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Ettore Majorana\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Ettore_Majorana\">Ettore Majorana<\/a>, physicien<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Antonino Mancuso Fuoco\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonino_Mancuso_Fuoco\">Antonino Mancuso Fuoco<\/a>, peintre<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Antonello da Messina\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antonello_da_Messina\">Antonello da Messina<\/a>, peintre<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giovanni Pacini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Pacini\">Giovanni Pacini<\/a>, compositeur<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td valign=\"top\">\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Francesco Pennisi\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Pennisi\">Francesco Pennisi<\/a>, compositeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Luigi Pirandello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_Pirandello\">Luigi Pirandello<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Salvatore Quasimodo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Quasimodo\">Salvatore Quasimodo<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Alessandro Scarlatti\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_Scarlatti\">Alessandro Scarlatti<\/a>, compositeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Salvatore Schillaci\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Salvatore_Schillaci\">Salvatore Schillaci<\/a>, footballeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Leonardo Sciascia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_Sciascia\">Leonardo Sciascia<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Giuseppe di Stefano\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_di_Stefano\">Giuseppe di Stefano<\/a>, t\u00e9nor<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giuseppe Tomasi di Lampedusa\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Tomasi_di_Lampedusa\">Giuseppe Tomasi di Lampedusa<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giuseppe Tornatore\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Tornatore\">Giuseppe Tornatore<\/a>, r\u00e9alisateur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Giovanni Verga\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Verga\">Giovanni Verga<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Elio Vittorini\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Elio_Vittorini\">Elio Vittorini<\/a>, \u00e9crivain<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Pippo Baudo\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pippo_Baudo\">Pippo Baudo<\/a>, pr\u00e9sentateur TV<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Maria Grazia Cucinotta\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maria_Grazia_Cucinotta\">Maria Grazia Cucinotta<\/a>, actrice<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Margareth Mad\u00e8\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Margareth_Mad%C3%A8\">Margareth Mad\u00e8<\/a>, actrice<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Rosario Fiorello\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Rosario_Fiorello\">Rosario Fiorello<\/a>, pr\u00e9sentateur, chanteur, acteur, homme de spectacle<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Mario Balotelli\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mario_Balotelli\">Mario Balotelli<\/a>, footballeur<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Vincenzo Nibali\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Vincenzo_Nibali\">Vincenzo Nibali<\/a>, cycliste<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Alborosie\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Alborosie\">Alberto D&rsquo;Ascola (Alborosie)<\/a>, chanteur reggae<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences\"><\/span><span id=\"Notes_et_r\u00e9f\u00e9rences\" class=\"mw-headline\">Notes et r\u00e9f\u00e9rences<\/span><\/span><\/h2>\n<div class=\"reference-cadre\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"references-small decimal\">\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-1\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-1\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Jepson\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Tim_Jepson\" class=\"ouvrage\">Tim Jepson,\u00a0<cite class=\"italique\">Sicile<\/cite>, National Geographic Society<span id=\"COinS_19673\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Sicile&amp;rft.pub=National+Geographic+Society&amp;rft.aulast=Jepson&amp;rft.aufirst=Tim&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Norwich20-2\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Norwich20_2-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Norwich20_2-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Norwich,_John_Julius_(1929-....).\" class=\"ouvrage\"><span class=\"nom_auteur\">Norwich, John Julius (1929-&#8230;.).<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire de la Sicile\u00a0: de l&rsquo;Antiquit\u00e9 \u00e0 Cosa Nostra<\/cite>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-210-2876-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-210-2876-0\"><span class=\"nowrap\">979-10-210-2876-0<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Online Computer Library Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Online_Computer_Library_Center\">OCLC<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/worldcat.org\/oclc\/1038053850&amp;lang=fr\" rel=\"nofollow\">1038053850<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/oclc\/1038053850\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.worldcat.org%2Foclc%2F1038053850\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a020<span id=\"COinS_27189\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Histoire+de+la+Sicile+%3A+de+l%27Antiquit%C3%A9+%C3%A0+Cosa+Nostra&amp;rft.aulast=Norwich%2C+John+Julius+%281929-....%29.&amp;rft.pages=20&amp;rft.isbn=979-10-210-2876-0&amp;rft_id=info%3Aoclcnum%2F1038053850&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-ipol-3\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-6\">g<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-7\">h<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-8\">i<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-9\">j<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-10\">k<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-11\">l<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-12\">m<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-13\">n<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-14\">o<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-15\">p<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-16\">q<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-17\">r<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-18\">s<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-ipol_3-19\">t<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Azevedo2015\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Filipa_Azevedo2015\" class=\"ouvrage\">Filipa Azevedo,\u00a0<cite class=\"italique\">Situation \u00e9conomique, sociale et territoriale de la Sicile<\/cite>, Parlement europ\u00e9en, direction g\u00e9n\u00e9rale des politiques internes.,\u00a0<time>2015<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.europarl.europa.eu\/RegData\/etudes\/IDAN\/2015\/540372\/IPOL_IDA(2015)540372_FR.pdf\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.europarl.europa.eu%2FRegData%2Fetudes%2FIDAN%2F2015%2F540372%2FIPOL_IDA(2015)540372_FR.pdf\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_30850\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Situation+%C3%A9conomique%2C+sociale+et+territoriale+de+la+Sicile&amp;rft.pub=Parlement+europ%C3%A9en%2C+direction+g%C3%A9n%C3%A9rale+des+politiques+internes.&amp;rft.aulast=Azevedo&amp;rft.aufirst=Filipa&amp;rft.date=2015&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-4\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"extiw\" title=\"it:Sicilia\" href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Sicilia#Fiumi_e_laghi\">Plans d&rsquo;eau siciliens.<\/a><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-5\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"1999\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"it\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.osservatorioacque.it\/dati\/ANNALI\/A_1999\/PI_60.HTML\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">Tabella I \u2013 Letture giornaliere di temperatura<\/span><\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.osservatorioacque.it%2Fdati%2FANNALI%2FA_1999%2FPI_60.HTML\">archive<\/a>]<\/small><\/span>, sur\u00a0<span class=\"italique\">Osservatorio delle Acque, dati annuali<\/span>, Dipartimento dell&rsquo;Acqua e dei Rifiuti,\u00a0<time>1999<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le<span class=\"nowrap\">4 f\u00e9vrier 2011<\/span>)<\/small><\/span>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a060<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-meteoam.it-6\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-2\">c<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-3\">d<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-4\">e<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-5\">f<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-6\">g<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-meteoam.it_6-7\">h<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/www.meteoam.it\/\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.meteoam.it\/<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.meteoam.it%2F\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-7\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Eurostat 2011.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-8\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Moses I. Finley, Storia della Sicilia antica [1968], Laterza, Rome-Bari, 1998, p.\u00a0 13.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-9\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"CatalanoVetroFabbriMallick2019\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Giulio_CatalanoDomenico_Lo_VetroPier_Francesco_FabbriSwapan_Mallick2019\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Giulio\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Catalano<\/span>, Domenico Lo\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Vetro<\/span>, Pier Francesco\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Fabbri<\/span>\u00a0et Swapan\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Mallick<\/span>,\u00a0<span lang=\"en\">\u00ab\u00a0<cite>Late Upper Palaeolithic hunter-gatherers in the Central Mediterranean: new archaeological and genetic data from the Late Epigravettian burial Oriente C (Favignana, Sicily)<\/cite>\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">bioRxiv<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2019-07-04\" data-sort-value=\"2019-07-04\">4 juillet 2019<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0692871\u00a0<small>(<a title=\"Digital Object Identifier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Object_Identifier\">DOI<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.1101%2F692871\" rel=\"nofollow\">10.1101\/692871<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/10.1101\/692871v1\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.biorxiv.org%2Fcontent%2F10.1101%2F692871v1\">archive<\/a>]<\/small>, consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">30 mars 2020<\/span>)<\/small><span id=\"COinS_48045\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Late+Upper+Palaeolithic+hunter-gatherers+in+the+Central+Mediterranean%3A+new+archaeological+and+genetic+data+from+the+Late+Epigravettian+burial+Oriente+C+%28Favignana%2C+Sicily%29&amp;rft.jtitle=bioRxiv&amp;rft.aulast=Catalano&amp;rft.aufirst=Giulio&amp;rft.au=Vetro%2C+Domenico+Lo&amp;rft.au=Fabbri%2C+Pier+Francesco&amp;rft.au=Mallick%2C+Swapan&amp;rft.date=2019-07-04&amp;rft.pages=692871&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1101%2F692871&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-:0-10\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-:0_10-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-:0_10-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">\u00ab\u00a0La Sicile pr\u00e9historique et protohistorique\u00a0\u00bb, Nous partons pour la Sicile, Presses universitaires de France, 1989, p. 39-58.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-11\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Salvatore, Piccolo (2013),\u00a0<i>Ancient Stones: The Prehistoric Dolmens of Sicily<\/i>, Brazen Head Publishing, Thornham\/Norfolk (UK),\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-0-956-51062-4\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-0-956-51062-4\"><span class=\"nowrap\">978-0-956-51062-4<\/span><\/a>)<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Fernandes202002-12\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Fernandes202002_12-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Fernandes202002_12-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0Daniel M. Fernandes et al.,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41559-020-1102-0\" rel=\"nofollow\">The spread of steppe and Iranian-related ancestry in the islands of the western Mediterranean<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.nature.com%2Farticles%2Fs41559-020-1102-0\">archive<\/a>]<\/small>,\u00a0<i>Nature Ecology &amp; Evolution<\/i>, 24 f\u00e9vrier 2020,\u00a0<a class=\"external free\" href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41559-020-1102-0\" rel=\"nofollow\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41559-020-1102-0<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fdoi.org%2F10.1038%2Fs41559-020-1102-0\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-13\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Juliette de La Geni\u00e8re\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Juliette_de_La_Geni%C3%A8re\">Juliette de La Geni\u00e8re<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.persee.fr\/web\/revues\/home\/prescript\/article\/crai_0065-0536_1977_num_121_2_13353\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0R\u00e9flexions sur S\u00e9linonte et l&rsquo;Ouest sicilien.\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.persee.fr%2Fweb%2Frevues%2Fhome%2Fprescript%2Farticle%2Fcrai_0065-0536_1977_num_121_2_13353\">archive<\/a>]<\/small>, comptes-rendus des s\u00e9ances de l&rsquo;<a title=\"Acad\u00e9mie des inscriptions et belles-lettres\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Acad%C3%A9mie_des_inscriptions_et_belles-lettres\">Acad\u00e9mie des inscriptions et belles-lettres<\/a>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"Cent vingt et uni\u00e8me\">121<sup>e<\/sup><\/abbr>\u00a0ann\u00e9e,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02, 1977,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0251<\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-14\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">J. B\u00e9rard,\u00a0<i>La colonisation grecque de l\u2019Italie M\u00e9ridionale et de la Sicile dans l\u2019Antiquit\u00e9<\/i>, PUF, Paris, 1957.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-15\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Jean-Yves Fr\u00e9tign\u00e9,\u00a0<i>Histoire de la Sicile<\/i>, Fayard 2009,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a088<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-16\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Fr\u00e9tign\u00e9, Op.cit. p.119<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-17\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-17\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.clio.fr\/BIBLIOTHEQUE\/la_sicile_musulmane.asp\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0La Sicile musulmane\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.clio.fr%2FBIBLIOTHEQUE%2Fla_sicile_musulmane.asp\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0par Henri Besc.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-18\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Lewis (1984),\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a07<\/span>\u00a0; Lewis (1995),\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0211<\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-19\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Al-Maw\u0101rd\u012b (2000),\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0161<\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-20\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Michele Amari\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Michele_Amari\">Michele Amari<\/a>,\u00a0<i>Storia dei musulmani di Sicilia<\/i>, vol. I, 1854.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-leveque-21\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-leveque_21-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-leveque_21-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Pierre L\u00e9v\u00eaque (hell\u00e9niste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pierre_L%C3%A9v%C3%AAque_(hell%C3%A9niste)\">Pierre L\u00e9v\u00eaque<\/a>, \u00ab\u00a0La Sicile pr\u00e9historique et protohistorique\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Nous partons pour la Sicile<\/i>, Presses universitaires de France, 1989, p. 39-58.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-22\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/pg.cfm?ID_SITE=831&amp;CID=31&amp;l=fr\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Fpg.cfm%3FID_SITE%3D831%26CID%3D31%26l%3Dfr\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-23\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/pg.cfm?ID_SITE=832&amp;CID=31&amp;l=fr\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Fpg.cfm%3FID_SITE%3D832%26CID%3D31%26l%3Dfr\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-24\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/pg.cfm?CID=31&amp;ID_SITE=908&amp;l=fr\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Fpg.cfm%3FCID%3D31%26ID_SITE%3D908%26l%3Dfr\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-25\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/pg.cfm?CID=31&amp;ID_SITE=1024&amp;l=fr\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Fpg.cfm%3FCID%3D31%26ID_SITE%3D1024%26l%3Dfr\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-26\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/1200\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Ffr%2Flist%2F1200\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-27\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/1427\" rel=\"nofollow\">http:\/\/whc.unesco.org\/fr\/list\/1427<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Ffr%2Flist%2F1427\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-28\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/ich.unesco.org\/fr\/RL\/opera-dei-pupi-sicilian-puppet-theatre-00011\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fich.unesco.org%2Ffr%2FRL%2Fopera-dei-pupi-sicilian-puppet-theatre-00011\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-29\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-29\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/ich.unesco.org\/fr\/RL\/traditional-agricultural-practice-of-cultivating-the-vite-ad-alberello-head-trained-bush-vines-of-the-community-of-pantelleria-00720\" rel=\"nofollow\">Page de l&rsquo;UNESCO<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fich.unesco.org%2Ffr%2FRL%2Ftraditional-agricultural-practice-of-cultivating-the-vite-ad-alberello-head-trained-bush-vines-of-the-community-of-pantelleria-00720\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-30\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><span class=\"noarchive\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_7677705.780301599\/PIR_LR412000n1\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>\u00ab\u00a0Adozione della bandiera della Regione\u00a0\u00bb L.R. 4-1-2000\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a01<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><sup class=\"plainlinks\">(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/web.archive.org\/web\/*\/https:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_7677705.780301599\/PIR_LR412000n1\" rel=\"nofollow\">Archive<\/a>\u00a0\u2022\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_7677705.780301599\/PIR_LR412000n1\" rel=\"nofollow\">Wikiwix<\/a>\u00a0\u2022<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/archive.is\/https:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_7677705.780301599\/PIR_LR412000n1\" rel=\"nofollow\">Archive.is<\/a>\u00a0\u2022\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.google.fr\/search?q=cache:https:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_7677705.780301599\/PIR_LR412000n1\" rel=\"nofollow\">Google<\/a>\u00a0\u2022\u00a0<a title=\"Projet:Correction des liens externes\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Projet:Correction_des_liens_externes#J'ai_trouv%C3%A9_un_lien_mort,_que_faire_?\">Que faire ?<\/a>)<\/sup><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-31\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_LaStrutturaRegionale\/PIR_PresidenzadellaRegione\/PIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale\/PIR_3146621.1237219553\" rel=\"nofollow\">INNO UFFICIALE DELLA REGIONE SICILIANA<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fpti.regione.sicilia.it%2Fportal%2Fpage%2Fportal%2FPIR_PORTALE%2FPIR_LaStrutturaRegionale%2FPIR_PresidenzadellaRegione%2FPIR_UfficioRappresentanzaedelCerimoniale%2FPIR_3146621.1237219553\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-32\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=RF9-eh0xqa8\" rel=\"nofollow\">Hymne Nazionale Siciliano Matriterra<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DRF9-eh0xqa8\">archive<\/a>]<\/small>\u00a0sur Youtube.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Dati_Istat_-_Tavole_regionali-33\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Dati_Istat_-_Tavole_regionali_33-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Dati_Istat_-_Tavole_regionali_33-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.istat.it\/dati\/dataset\/20071004_00\" rel=\"nofollow\">Dati Istat &#8211; Tavole regionali<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.istat.it%2Fdati%2Fdataset%2F20071004_00\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-34\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.istat.it\/dati\/dataset\/20091111_00\/\" rel=\"nofollow\">Istat.it &#8211; Conti economici regionali<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.istat.it%2Fdati%2Fdataset%2F20091111_00%2F\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-geo397-35\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-geo397_35-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-geo397_35-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><i><a class=\"mw-redirect\" title=\"GEO (magazine)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/GEO_(magazine)\">GEO<\/a><\/i>\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0397 de mars 2012,\u00a0<span class=\"nowrap\"><abbr class=\"abbr\" title=\"page\">p.<\/abbr>\u00a0104<\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-rfivignoble-36\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-rfivignoble_36-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-rfivignoble_36-1\">b<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-rfivignoble_36-2\">c<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-rfivignoble_36-3\">d<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.rfi.fr\/europe\/20160320-vins-italie-italie-sicile-vins-vignoble-vignerons\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>[Reportage] Italie: la renaissance du vignoble sicilien<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.rfi.fr%2Feurope%2F20160320-vins-italie-italie-sicile-vins-vignoble-vignerons\">archive<\/a>]<\/small>, sur\u00a0<span class=\"italique\">RFI<\/span>,\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2016-03-28\" data-sort-value=\"2016-03-28\">28 mars 2016<\/time>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">24 novembre 2019<\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-37\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.larvf.com\/,vins-sicile-azienda-agricola-cos-la-revue-du-vin-de-france,4362387.asp\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Vin de Sicile\u00a0: Le terroir tellurique<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.larvf.com%2F%2Cvins-sicile-azienda-agricola-cos-la-revue-du-vin-de-france%2C4362387.asp\">archive<\/a>]<\/small>, sur\u00a0<span class=\"italique\">La Revue du vin de France<\/span><small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">27 novembre 2019<\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-38\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a title=\"Pline l'Ancien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pline_l%27Ancien\">Pline l&rsquo;Ancien<\/a>,\u00a0<i><a title=\"Histoire naturelle (Pline l'Ancien)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Histoire_naturelle_(Pline_l%27Ancien)\">Histoire naturelle<\/a><\/i>, libre XIV.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-NorwichVin-39\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-NorwichVin_39-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-NorwichVin_39-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Norwich,_John_Julius_(1929-....).\" class=\"ouvrage\"><span class=\"nom_auteur\">Norwich, John Julius (1929-&#8230;.).<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Histoire de la Sicile\u00a0: de l&rsquo;Antiquit\u00e9 \u00e0 Cosa Nostra<\/cite>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/979-10-210-2876-0\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/979-10-210-2876-0\"><span class=\"nowrap\">979-10-210-2876-0<\/span><\/a>,\u00a0<a title=\"Online Computer Library Center\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Online_Computer_Library_Center\">OCLC<\/a>\u00a0<span class=\"plainlinks noarchive nowrap\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/worldcat.org\/oclc\/1038053850&amp;lang=fr\" rel=\"nofollow\">1038053850<\/a><\/span>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/oclc\/1038053850\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.worldcat.org%2Foclc%2F1038053850\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a023<span id=\"COinS_27192\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Histoire+de+la+Sicile+%3A+de+l%27Antiquit%C3%A9+%C3%A0+Cosa+Nostra&amp;rft.aulast=Norwich%2C+John+Julius+%281929-....%29.&amp;rft.pages=23&amp;rft.isbn=979-10-210-2876-0&amp;rft_id=info%3Aoclcnum%2F1038053850&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-40\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-40\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.highestbridges.com\/wiki\/index.php?title=Irminio_Bridge\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Irminio Bridge &#8211; HighestBridges.com<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.highestbridges.com%2Fwiki%2Findex.php%3Ftitle%3DIrminio_Bridge\">archive<\/a>]<\/small>, sur\u00a0<span class=\"italique\">www.highestbridges.com<\/span><small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">2 mai 2020<\/span>)<\/small><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-41\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2016\" class=\"ouvrage\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lotsberg.net\/data\/italia\/list.html\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>The World&rsquo;s longest tunnel page<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lotsberg.net%2Fdata%2Fitalia%2Flist.html\">archive<\/a>]<\/small>, 8 ottobre 2016<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-42\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-42\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2008\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"en\">\u00ab\u00a0<cite>A 19 autostrada Palermo \u2013 Catania<\/cite>\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">SiciliaEMoto.it<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2008-01-02\" data-sort-value=\"2008-01-02\">2 janvier 2008<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.siciliaemoto.it\/main.php?plc\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.siciliaemoto.it%2Fmain.php%3Fplc\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_25268\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=A+19+autostrada+Palermo+%E2%80%93+Catania&amp;rft.jtitle=SiciliaEMoto.it&amp;rft.date=2008-01-02&amp;rft_id=http%3A%2F%2Fwww.siciliaemoto.it%2Fmain.php%3Fplc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-43\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-43\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"en\">\u00ab\u00a0<cite>Autostrada A20: Messina \u2013 Palermo<\/cite>\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Sicilia.Indettaglio.it<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-10-24\" data-sort-value=\"2007-10-24\">24 octobre 2007<\/time><small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/sicilia.indettaglio.it\/ita\/lineestradali\/autostrade\/a20\/a20.html\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fsicilia.indettaglio.it%2Fita%2Flineestradali%2Fautostrade%2Fa20%2Fa20.html\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_29349\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Autostrada+A20%3A+Messina+%E2%80%93+Palermo&amp;rft.jtitle=Sicilia.Indettaglio.it&amp;rft.date=2007-10-24&amp;rft_id=http%3A%2F%2Fsicilia.indettaglio.it%2Fita%2Flineestradali%2Fautostrade%2Fa20%2Fa20.html&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-44\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2008\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"en\">\u00ab\u00a0<cite>A 29 autostrada Palermo \u2013 Trapani \u2013 Mazara del Vallo<\/cite>\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">SiciliaEMoto.it<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2008-01-02\" data-sort-value=\"2008-01-02\">2 janvier 2008<\/time>\u00a0<small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.siciliaemoto.it\/main.php?plc\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.siciliaemoto.it%2Fmain.php%3Fplc\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_27336\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=A+29+autostrada+Palermo+%E2%80%93+Trapani+%E2%80%93+Mazara+del+Vallo&amp;rft.jtitle=SiciliaEMoto.it&amp;rft.date=2008-01-02&amp;rft_id=http%3A%2F%2Fwww.siciliaemoto.it%2Fmain.php%3Fplc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-45\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-45\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : anglais\">(en)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"en\">\u00ab\u00a0<cite>Autostrada: A18 Messina \u2013 Catania<\/cite>\u00a0\u00bb<\/span>,\u00a0<i><span class=\"lang-en\" lang=\"en\">Sicilia.Indettaglio.it<\/span><\/i>,\u200e\u00a0<time class=\"nowrap\" datetime=\"2007-10-24\" data-sort-value=\"2007-10-24\">24 octobre 2007<\/time><small>(<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/sicilia.indettaglio.it\/ita\/lineestradali\/autostrade\/a18\/a18.html\" rel=\"nofollow\">lire en ligne<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fsicilia.indettaglio.it%2Fita%2Flineestradali%2Fautostrade%2Fa18%2Fa18.html\">archive<\/a>]<\/small>)<\/small><span id=\"COinS_29339\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle=Autostrada%3A+A18+Messina+%E2%80%93+Catania&amp;rft.jtitle=Sicilia.Indettaglio.it&amp;rft.date=2007-10-24&amp;rft_id=http%3A%2F%2Fsicilia.indettaglio.it%2Fita%2Flineestradali%2Fautostrade%2Fa18%2Fa18.html&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-46\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-46\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.structurae.info\/fr\/structures\/data\/s0004265\/index.cfm\" rel=\"nofollow\">Structurae<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.structurae.info%2Ffr%2Fstructures%2Fdata%2Fs0004265%2Findex.cfm\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-47\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"it\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.urbistat.it\/AdminStat\/it\/it\/demografia\/stranieri\/sicilia\/19\/2\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>donn\u00e9e UrbiStat<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.urbistat.it%2FAdminStat%2Fit%2Fit%2Fdemografia%2Fstranieri%2Fsicilia%2F19%2F2\">archive<\/a>]<\/small><\/span>, sur\u00a0<span class=\"italique\">Urbistat.it<\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-48\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-48\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"it\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www3.istat.it\/salastampa\/comunicati\/non_calendario\/20070420_00\/testointegrale.pdf\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>La lingua italiana, i dialetti e le lingue straniere. Indagine Istat 2006<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww3.istat.it%2Fsalastampa%2Fcomunicati%2Fnon_calendario%2F20070420_00%2Ftestointegrale.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">22 f\u00e9vrier 2013<\/span>)<\/small><\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-format format-pdf\" title=\"Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe\">[PDF]<\/abbr>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-49\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Leclerc\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jacques_Leclerc\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Jacques Leclerc (linguiste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Leclerc_(linguiste)\">Jacques Leclerc<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.axl.cefan.ulaval.ca\/europe\/italie_loi1999.htm\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Loi du 15 d\u00e9cembre 1999, no 482 &#8211; R\u00e8gles en mati\u00e8re de protection des minorit\u00e9s linguistiques historiques<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.axl.cefan.ulaval.ca%2Feurope%2Fitalie_loi1999.htm\">archive<\/a>]<\/small>, sur\u00a0<span class=\"italique\">axl.cefan.ulaval.ca<\/span><small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">19 mars 2017<\/span>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-50\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Leclerc\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Jacques_Leclerc\" class=\"ouvrage\"><a title=\"Jacques Leclerc (linguiste)\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Leclerc_(linguiste)\">Jacques Leclerc<\/a>,\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.axl.cefan.ulaval.ca\/europe\/italiesicile_loi-1998.htm\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Loi r\u00e9gionale no 26 du 9 octobre 1998\u00a0: Mesures pour la sauvegarde et la valorisation du patrimoine historique, culturel et linguistique des communaut\u00e9s siciliennes d&rsquo;origine albanaise et des autres minorit\u00e9s linguistiques<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.axl.cefan.ulaval.ca%2Feurope%2Fitaliesicile_loi-1998.htm\">archive<\/a>]<\/small>, sur\u00a0<span class=\"italique\">axl.cefan.ulaval.ca<\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">19 mars 2017<\/span>)<\/small><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-51\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-51\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Aa.Vv., Enna e provincia: laghi, torri e castelli: Morgantina, Piazza Armerina, la villa romana del Casale, Touring Club Italiano, Milan, 2001,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0 38.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-52\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\">Salvatore Claudio Sgroi, \u00ab\u00a0I galli della Lombardia siciliana\u00a0\u00bb, dans\u00a0<i>La Sicilia<\/i>, 22 janvier 1990,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a03.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Classifica-53\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\">\u2191\u00a0<sup><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Classifica_53-0\"><span class=\"cite-accessibility-label\">Revenir plus haut en\u00a0:<\/span>a<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Classifica_53-1\">b<\/a><\/sup>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"it\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.ilsole24ore.com\/speciali\/qvita_2013\/home.shtml\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Classifica qualit\u00e0 della vita<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.ilsole24ore.com%2Fspeciali%2Fqvita_2013%2Fhome.shtml\">archive<\/a>]<\/small><\/span>, sur\u00a0<span class=\"italique\">Il Sole 24 Ore<\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-54\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.alleanzacattolica.org\/idis_dpf\/voci\/m_mafia.htm\" rel=\"nofollow\">alleanzacattolica.org<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.alleanzacattolica.org%2Fidis_dpf%2Fvoci%2Fm_mafia.htm\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-55\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-55\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Orlando2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"Leoluca_Orlando2007\" class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0Leoluca Orlando,\u00a0<cite class=\"italique\" lang=\"it\">Leoluca Orlando racconta la mafia<\/cite>, UTET libreria,\u00a0<time>2007<\/time>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a084<span id=\"COinS_23488\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Leoluca+Orlando+racconta+la+mafia&amp;rft.pub=UTET+libreria&amp;rft.aulast=Orlando&amp;rft.aufirst=Leoluca&amp;rft.date=2007&amp;rft.pages=84&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-56\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span id=\"Dickie2007\" class=\"ouvrage\"><span id=\"John_Dickie2007\" class=\"ouvrage\">John\u00a0<span class=\"nom_auteur\">Dickie<\/span>,\u00a0<cite class=\"italique\">Cosa nostra\u00a0: L&rsquo;histoire de la mafia sicilienne de 1860 \u00e0 nos jours<\/cite>, Buchet Chastel,\u00a0<time>2007<\/time>, 496\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"pages\">p.<\/abbr>\u00a0<small>(<a title=\"International Standard Book Number\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>\u00a0<a title=\"Sp\u00e9cial:Ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence\/978-2-283-02187-3\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sp%C3%A9cial:Ouvrages_de_r%C3%A9f%C3%A9rence\/978-2-283-02187-3\"><span class=\"nowrap\">978-2-283-02187-3<\/span><\/a>)<\/small>,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"page(s)\">p.<\/abbr>\u00a0399<span id=\"COinS_30440\" class=\"Z3988\" title=\"ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Cosa+nostra&amp;rft.pub=Buchet+Chastel&amp;rft.stitle=L%27histoire+de+la+mafia+sicilienne+de+1860+%C3%A0+nos+jours&amp;rft.aulast=Dickie&amp;rft.aufirst=John&amp;rft.date=2007&amp;rft.pages=399&amp;rft.tpages=496&amp;rft.isbn=978-2-283-02187-3&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ASicile\"><\/span><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Sicile_:_Matteo_Denaro,_le_dernier_parrain_-_L'EXPRESS-57\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-Sicile_:_Matteo_Denaro,_le_dernier_parrain_-_L'EXPRESS_57-0\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.lexpress.fr\/actualite\/monde\/matteo-denaro-le-dernier-parrain_546026.html\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Sicile\u00a0: Matteo Denaro, le dernier parrain\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.lexpress.fr%2Factualite%2Fmonde%2Fmatteo-denaro-le-dernier-parrain_546026.html\">archive<\/a>]<\/small>, L&rsquo;Express.fr.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-58\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-58\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/pti.regione.sicilia.it\/portal\/page\/portal\/PIR_PORTALE\/PIR_Statutoregionale\/Statuto.pdf\" rel=\"nofollow\">Statuto della Regione Siciliana<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fpti.regione.sicilia.it%2Fportal%2Fpage%2Fportal%2FPIR_PORTALE%2FPIR_Statutoregionale%2FStatuto.pdf\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-59\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-59\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.aransicilia.it\/normativa\/19460515_455.pdf\" rel=\"nofollow\">Approvazione dello Statuto della Regione siciliana R.D.L. 15 mai 1946,<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a0455<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.aransicilia.it%2Fnormativa%2F19460515_455.pdf\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-60\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.camera.it\/files\/leggi_costituzionali\/2_1948.pdf\" rel=\"nofollow\">Conversione in legge costituzionale dello Statuto della Regione siciliana L.Cost. 26 f\u00e9vrier 1948,\u00a0<abbr class=\"abbr\" title=\"num\u00e9ro\">n<sup>o<\/sup><\/abbr>\u00a02<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.camera.it%2Ffiles%2Fleggi_costituzionali%2F2_1948.pdf\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-61\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-61\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.academia.edu\/11436030\/Incompatibilit%C3%A0_regionali_e_comunali_in_Sicilia\" rel=\"nofollow\"><span class=\"lang-it\" lang=\"it\">\u00ab\u00a0Enti locali: le incompatibilit\u00e0 di Sicilia. Comune o Regione, cos\u00ec scatta l\u2019aut aut\u00a0\u00bb,\u00a0<i>Diritto e giustizia<\/i>, 28 gennaio 2006<\/span><\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=https%3A%2F%2Fwww.academia.edu%2F11436030%2FIncompatibilit%25C3%25A0_regionali_e_comunali_in_Sicilia\">archive<\/a>]<\/small>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-62\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-62\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"ISTAT\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/ISTAT\">ISTAT<\/a>, 30 avril 2014.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-63\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-63\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><span class=\"ouvrage\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<span lang=\"it\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.gurs.regione.sicilia.it\/Gazzette\/g14-13o\/g14-13o.pdf\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0<cite>Istituzione dei liberi Consorzi comunali e delle Citt\u00e0 metropolitane<\/cite>\u00a0\u00bb<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.gurs.regione.sicilia.it%2FGazzette%2Fg14-13o%2Fg14-13o.pdf\">archive<\/a>]<\/small><\/span>\u00a0<small>(consult\u00e9 le\u00a0<span class=\"nowrap\">28 mars 2014<\/span>)<\/small><\/span>\u00a0<abbr class=\"abbr indicateur-format format-pdf\" title=\"Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe\">[PDF]<\/abbr>.<\/span><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-64\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span class=\"mw-cite-backlink noprint\"><a title=\"Revenir plus haut\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sicile#cite_ref-64\" aria-label=\"Revenir plus haut\">\u2191<\/a>\u00a0<\/span><span class=\"reference-text\"><abbr class=\"abbr indicateur-langue\" title=\"Langue : italien\">(it)<\/abbr>\u00a0<a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.urps.it\/le-funzioni-delle-province-regionali-siciliane\/\" rel=\"nofollow\">\u00ab\u00a0Le funzioni delle province regionali siciliane\u00a0\u00bb, U.R.P.S.<\/a><small class=\"cachelinks\">\u00a0[<a title=\"archive sur Wikiwix\" href=\"http:\/\/archive.wikiwix.com\/cache\/?url=http%3A%2F%2Fwww.urps.it%2Fle-funzioni-delle-province-regionali-siciliane%2F\">archive<\/a>]<\/small><\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Voir_aussi\" class=\"mw-headline\">Voir aussi<\/span><\/span><\/h2>\n<div class=\"autres-projets boite-grise boite-a-droite noprint js-interprojets\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"titre\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Sur les autres projets Wikimedia\u00a0:<\/span><\/p>\n<ul class=\"noarchive plainlinks\">\n<li class=\"commons\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Category:Sicily?uselang=fr\">la Sicile<\/a>, sur\u00a0<span class=\"project\">Wikimedia Commons<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><span id=\"Articles_connexes\" class=\"mw-headline\">Articles connexes<\/span><\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Histoire\u00a0:<\/span>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Antiquit\u00e9 tardive\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Antiquit%C3%A9_tardive\">Antiquit\u00e9 tardive<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Comt\u00e9 de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Comt%C3%A9_de_Sicile\">Comt\u00e9 de Sicile<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Royaume des Deux-Siciles\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_des_Deux-Siciles\">Royaume des Deux-Siciles<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Royaume de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Royaume_de_Sicile\">Royaume de Sicile<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Liste des rois de Sicile\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Liste_des_rois_de_Sicile\">Liste des rois de Sicile<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Mafia\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mafia\">Mafia<\/a>\u00a0:<\/span>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a class=\"mw-redirect\" title=\"Cosa Nostra\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cosa_Nostra\">Cosa Nostra<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Stidda\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stidda\">Stidda<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\">Divers\u00a0:<\/span>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Nationalisme sicilien\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Nationalisme_sicilien\">Nationalisme sicilien<\/a><\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"Mezzogiorno\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mezzogiorno\">Mezzogiorno<\/a><\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'book antiqua', palatino, serif;\"><a title=\"GECT ArchiMed\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/GECT_ArchiMed\">GECT ArchiMed<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La\u00a0Sicile\u00a0(Sicilia\u00a0\/si\u02c8t\u0283i\u02d0lja\/\u00a0en\u00a0italien\u00a0et en\u00a0sicilien) est la plus grande\u00a0\u00eele\u00a0m\u00e9diterran\u00e9enne. Depuis\u00a01946, cette \u00eele est r\u00e9unie aux\u00a0\u00eeles \u00e9oliennes,\u00a0\u00c9gades,\u00a0P\u00e9lages,\u00a0Ustica\u00a0et\u00a0Pantelleria\u00a0dans la\u00a0r\u00e9gion autonome d&rsquo;Italie\u00a0qui porte son nom et dont elle compose 98\u00a0% du territoire. Avec une superficie de 25 708 kilom\u00e8tres carr\u00e9s, c&rsquo;est la r\u00e9gion la plus \u00e9tendue de l&rsquo;Italie, et son territoire est constitu\u00e9 de neuf anciennes provinces \u00e0 leur tour partag\u00e9es [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-445","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=445"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":456,"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445\/revisions\/456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/puglisi.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}